"İsmin hâlleri" sayfasının sürümleri arasındaki fark

k
değişiklik özeti yok
k
Türkçe'deTürkçede '''ismin hallerihâlleri''', sözcükleri yönelme, yükleme, bulunma ve ayrılma açısından tanımlayan, etkilenen sözcüğün yalın halihâli ve bu sözcüğe eklenmiş halhâl ekleri ile oluşturulmuş kelimelerdir.
 
Türkçede ismin beş farklı halihâli vardır. Bunlar:
 
* '''Yalın''' halhâl,
* '''-i''' halihâli,
* '''-e''' halihâli,
* '''-de''' halihâli ve
* '''-den''' halidirhâlidir.
 
HalHâl ekleri [[büyük sesli uyumu]]na göre "i" yerine "ı" veya "u" ile "e" yerine "a" harfi ile oluşturulacak şekilde değişirler.
 
İsmin hallerihâlleri olarak tanımlanmasına rağmen ''isim olmayan sözcükler'' de halhâl ekleri alabilirler. Bunun dışında [[Hint-Avrupa Dilleri|Hint-Avrupa dillerinde]] bilinen [[genitif]] ya da âidiyetaidiyet hâli Türkçe'deTürkçede "-in halihâli" olarak ismin hallerindenhâllerinden sayılmamaktadır.
 
== Yalın hâl ==
 
Kelimelerin halhâl eki almamış halidirhâlidir
 
Çoğul eki, iyelik eki ya da tamlama eki almış sözcükler de yalın durumdadır.
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
 
||<div style="padding:0.25em;">ben<div>ev
|-
|-götünü sikerde çoğaltırımm
||<div style="padding:0.25em;">sen<div>
|-
|}
 
== -i hâli (belirtme halihâli) ==
 
Sözcüklerin -i -ı ya da -u eki almış halleridirhâlleridir. Adın belirtme durumu eki adın sonuna geldiği sözcüğü belirtili nesne yapar. Yüklemin neyi, neleri, kimi, kimleri belirttiğini gösterir.
 
{| border="1" style="border-collapse:collapse;"
|}
 
== -e hâli (yönelme halihâli) ==
 
Sözcüklerin -e ya da -a eki almış halleridirhâlleridir. Adın yönelme durumu sonuna geldiği sözcüğü dolaylı tümleç yapar. Yüklemin bildirdiği eylemin nereye yöneldiğini gösterir.
 
 
|}
 
== -de hâli (bulunma halihâli) ==
 
Sözcüklerin -de ya da -da [[çekim eki]] almış halleridirhâlleridir. Bu ekler sonuna geldiği sözcüğü dolaylı tümleç yapar. Yüklemin bildirdiği eylemi gösterir.
 
 
|}
 
== -den hâli (ayrılma halihâli) ==
 
Sözcüklerin -den ya da -dan eki almış halleridirhâlleridir. Adın ayrılma durumu nereden ayrıldığımızı gösterir. Bu ek sonuna geldiği sözcüğü dolaylı tümleç yapar.
 
 
153

değişiklik