"Chacaltaya" sayfasının sürümleri arasındaki fark

k
düz.
k (düz.)
'''Chacaltaya''' ([[Aymaraca]]'da "soğuk yol"), [[Bolivya]] [[And dağları]]nın [[Cordillera Real]] dağlarında bir [[sıradağ]]ı. Bolivya'nın [[de facto]] başkenti [[La Paz, Bolivya|La Paz]]'ın 15 kilometre kuzeyinde yer almaktadır. 5.421 metre yüksekliğine sahip olup zirvesinden [[Titicaca Gölü]] görünebilir.
 
18.000 yıllık [[buzul]] 1940 yılında 0.22 km² iken 2007'de 0.01km² 'e kadar azaldı.<ref name="gone">{{cite news|titlebaşlık= Farewell to a melting glacier|url= http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/6496429.stm |publisheryayımcı= [[BBC News]]|datetarih= 2007-04-03.04.2007|accessdateerişimtarihi=2007-07-13.07.2007}}</ref><ref name="The Miami Herald">{{cite news|titlebaşlık= Bolivia's Chacaltaya glacier is gone|url= http://www.miamiherald.com/news/americas/story/1030126.html|publisheryayımcı= [[The Miami Herald]]|datetarih=2009-05-04.05.2009|accessdateerişimtarihi= 2009-05-10.05.2009}}</ref> Eriyiklerin yarısı 1980 yılından önce yaşandı.<ref name="glacier evolution">{{cite paper|title=Glacier Evolution in the Tropical Andes during the Last Decades of the 20th Century: Chacaltaya, Bolivia, and Antizana, Ecuador|url=http://ambio.allenpress.com/perlserv/?request=get-document&doi=10.1639%2F0044-7447(2000)029%5B0416%3AGEITTA%5D2.0.CO%3B2&ct=1#i0044-7447-29-7-416-f09|publiser=AMBINO|date=2000-11-01|accessdate=2000-11-01}}</ref>
 
Yağışın eksik olması ve [[El Niño]]'nun ısınma aşamasından kaynaklanan 1980 yılından sonraki son eriyik 2009'da buzulun kayboluşu ile sosnuçlandı. La Paz'ın 30 kilometre uzaklığında [[Huayna Potosí]] dağının yakınında yer alan buzul Güney Amerika'nın en yüksek buzullarından biriydi. [[İklim değişikliği]]nden dolayı belirgin bir şekilde azalmanın yaşandığı buzul aralıklarından biri olduğu ileri sürüldü.<ref name="The Miami Herald"/> Eriyiğin [[küresel ısınma]]dan mı yoksa Chacaltaya etrafındaki bölgesel iklim değişikliğinden mi kaynaklandığı hâlâ tartışma konusudur.<ref name="inesad"> {{cite web2|title=Reconciling melting glaciers and falling temperatures in the Bolivian highlands |url=http://www.inesad.edu.bo/mmblog/mm_20090323.htm |publisher=[[Lykke E. Andersen]]|date=2009-03-23| accessdate=2009-03-23}}</ref>