"Karotenoid" sayfasının sürümleri arasındaki fark

Boyutta değişiklik yok ,  12 yıl önce
k
Bot: Otomatik metin değişimi, Resim etiketleri düzenlendi
k (Bot değişikliği Değiştiriliyor: pt:Carotenoide)
k (Bot: Otomatik metin değişimi, Resim etiketleri düzenlendi)
[[ResimDosya:Grand prismatic spring.jpg|thumb|300px|ABD'de [[Yellowstone National Park]]'ta bulunan [[Grand Prismatic Spring]] sicak su kaynağını çevreleyen turuncu halka, [[yosun]] ve [[bakteri]]lerin sentezlediği karotenoidlerden kaynaklanmaktadır.]]
'''Karotenoid''' [[bitki]]lerde ve bazı diğer [[fotosentetik]] mikroorganizmalarda ([[yosun]]lar, bazı [[mantar]]lar ve bazı [[bakteri]]lerde) bulunan [[pigment]]tir. Altı yüzün üzerinde bilinen karotenoid vardır; [[ksantofil]]ler ve [[karoten]]ler olarak iki sınıfa ayrılır.
 
Fotosentetik sistemlerde karotenoidler fotosentetik tepkime merkezinde önemli bir rol oynarlar. Ya enerji transferine katılırlar, ya da reaksiyon merkezini oto-oksidasyondan korurlar. Fotosentez yapmayan organizmalarda karotenoidlerin oksidasyondan koruma mekanzimalarıyla ilişkilidirler.
 
[[ResimDosya:Carotenoids disposition in proteins.png|thumb|330px|left|Proteinlerde karotenoidlerin yerleşimi. Sol: [[Siyanobakteri]] fotosistem I'de karotenoidler dışta (turuncu) {{PDB|1jb0}}. Sağ: [[Rodopsin]]'de retinal protein içine gömülüdür (pembe) {{PDB|1f88}}.]]
Karotenoidlerin pek çok fizyolojik işlevi vardır. Yapıları gereği serbest radikalleri etkili bir şekilde bertaraf ederler ve bağışıklık sistemini güçlendirirler. [[Epidemiyoloji|Epidemiyolojik]] çalışmalarda diyetinde ve kan plazmasında yüksek oranda beta-karoten bulunan kişilerde akciğer kanser riskinin anlamlı derecede azaldığı bulunmuştur. Öte yandan sigara kullananaların yüksek dozda beta-karoten kullanmasının kanser riski artırdığı bulunmuştur. Bir olasılıkla aşırı miktarda beta-karotenin yıkım ürünleri plazmadaki [[A vitamini]]ni azaltıp, sigara dumanının neden olduğu akciğer hücrelerindeki çoğalmayı kötüleştirmektedir.
 
 
== Karotenoidlerin kaynakları ==
[[ResimDosya:Carotenoid.PNG|thumb|250px|Karotenoid sentez yolunun basitleştirilmiş bir şeması.]]
En yaygın karotenoidler [[likopen]] ve [[A vitamini]]nin öncülü olan β-karotendir. Bitkilerde ksantofil [[lutein]] en bol karotenoiddir. Bitkilerin yapraklarında bulunan lutein ve diğer karotenoidler bariz değildir çünkü [[klorofil]] gibi diğer pigmentler tarafından maskelenir.
 
924.465

değişiklik