Ölçülme ölçeği: Revizyonlar arasındaki fark

k
Bot: Otomatik imlâ düzeltme
[kontrol edilmemiş revizyon][kontrol edilmemiş revizyon]
k (Bot: Otomatik metin değişimi: (-kağıt +kâğıt))
k (Bot: Otomatik imlâ düzeltme)
===Aralıksal ölçek===
 
''Aralıksal ölçekli'' sayılar nesnelere tahsis edilince sırasal ölçekli sayıların tüm özelliklerin sahiptirler ama bunlara ek olarak ''aralıklı ölçekli'' sayılarda ölçümlerdeki farklar her halde eşit olan aralıkları temsil etmektedir. Bu demektir ki, rasgele alınan bir çift nesne için yapılan ayrı ölçümler birbirleriyle karşılaştırılabilirler. Bu nedenle ortalama alma ve çıkartma gibi aritmetik operasyonlar anlamlıdır. Ancak toplama operasyonunun anlamı bulanıktır Çünkü bu ölçekte mutlak bir sıfır başlangıç noktası bulunmaz ve değişik nesneler için değişik keyfi orijin noktaları kullanma imkanıimkânı ve bu değişik orijinli ölçümlerin karıştırılma imkanıimkânı bulunur. Biçimsel matematik terminolojiye göre bu sayılar [[afin uzayı]] elemanlarıdır. Aralıksal ölçekli olarak ölçülen değişkenlere '''aralıksal değişkenler''' denilmektedir. Bazan aynı kavrama [[ölçülme birimleri]] anlamlı olduğu için ''ölçeklenmiş değişkenler'' denilmektedir ama bu kullanış tarzı tavsiye edilmemektedir.
 
Aralıksal ölçekli sayılar için iki sayı arasındaki ''oran'' anlamlı değildir. Onun için çarpma ve bölme işlemleri doğrudan doğruya tatbik edilemez. Ancak ''farkların'' orantıları anlamlıdır; örneğin bir fark diğer bir farkdan 2 misli büyük olabilir.
 
Stevens'in ölçülme ölçeği sınıflandırması çok geniş alanlarda kabul edilip kullanılmasına rağmen, bu sınıflamanın uygunluğu (özelikle isimsel ve sırasal ölçekler hallerinde) büyük tartışmalara yol açmıştır ve bu tartışma hala da devam etmektedir. (Velleman ve Wilkinson, 1993)<ref>Velleman,P.F. ve Wilkinson, L. (1993) "Nominal, ordinal, interval, and ratio typologies are misleading. (İsimsel, sırasal, aralıksal ve oransal tipolojiler yanıltıcıdır.)" ''The American Statistician'', C.47', No:1, say. 65-72. [http://www.spss.com/research/wilkinson/Publications/Stevens.pdf]</ref>
Duncan (1984) <ref>Duncan,O.D. (1984). ''Notes on social measurement: historical and critical''. New York: Russell Sage Foundation.</ref> kendi hazırlayıp geliştirdiği ''ölçülme'' kavramının belirlenmesini göz önüne alarak, Stevens'in ''isimsel ölçekli'' adını verdiği ölçümlerin imkansızimkânsız ve uygunsuz olacağını iddia etmiştir. Stevens (1975) <ref>Stevens,S.S. (1975). ''Psychophysics''. New York: Wiley.</ref> kendinin ortaya atıp geliştirdiği kavramlar üzerinde sonradan hazırladığı bir kitabında:
:Bir değişkene bir sayı tahsis edilmesi belirli tutarlı kurala göre yapılmalıdır; rastgele sayı tahsis edilmesi kabul edilemiyecek bir kuraldır; çünkü rastgelelik bir efektif olarak kural olmadığına işaret etmektedir.<br/>
demektedir. Buna göre keyfî bir şekilde isim olarak sayıların tahsis edilmesi sonucu ortaya çıkan ''isimsel ölçekli'' değişkenler ölçüm olmayacaklardır. Lord (1953) <ref>Lord,F.M. (1953), "On the Statistical Treatment of Football Numbers" Haber,A., Runyon, R.P. ve Badia,P. (ed)''Readings in Statistics'', Bölüm 3, Reading, Mass: Addison-Wesley, 1970.</ref> yazısında biraz alaycı olarak ''Futbol sayılarına istatistiksel işlemlerin uygulanması'' hakkında yazdığı kritikte bu noktaya da çok önem vermiştir.
1.053.591

düzenleme