"Esperanto" sayfasının sürümleri arasındaki fark

değişiklik özeti yok
k (Bot değişikliği Ekleniyor: bar:Esperanto)
{{Bilgi Kutusu Dil
{{yetersiz}}
|Dilin adı=Esperanto
{{düzenle|Haziran 2008}}
|Kendi dilindeki adı=Esperanto
[[Resim:Flag of Esperanto.svg|thumb|Esperanto bayrağı]]
|ülkeler=
'''Esperanto''' ("Ümit eden" anlamında), anadilleri farklı olan insanlar arasında anlaşmayı kolaylaştırmayı amaçlayan bir [[yapay dil]]dir.
|kişi sayısı=
|sıra=
|dil ailesi=Kelime dağarcığı Roman ve Cermen dillerinden; seslendirmesi ise Slâvik dillerden gelir.
|resmi=Hiçbir ülkenin resmî dili olarak kabûl edilmemiştir.
|kurum=[[Akademio de Esperanto]]
|alfabe=Esperantoya uyarlanmış Lâtin alfabesi
|iso1=eo|iso2=epo|iso3=epo|sil=ESP
|wikidili=eo
}}
 
[[Resim:Flag of Esperanto.svg|thumb|Esperantonun simgesi hâline gelen yeşilin üzerindeki beyaz kare içindeki yeşil yıldızdan oluşan Esperanto Bayrağı]]
[[1887]]'de Polonyalı [[Musevi]] asıllı göz doktoru [[Ludwik Lejzer Zamenhof]] tarafından icat edilmiştir.
 
== Etimolojisi ==
Dr. Zamenhof'un bulunduğu bölgedeki insanlar [[Lehçe]], [[Rusça]], Yidiş gibi farklı diller konuşuyorlardı. Zamenhof bu insanların birbirleriyle anlaşmalarını kolaylaştırmak için hiç değişmeyen ve istisnası olmayan 16 ana kurala dayalı ve kelimelerinin köklerini genellikle bu Avrupa dillerinden alan Esperanto dilini icat etti.
Esperanto kelimesinin kökeni, Fransızcadaki -''umut etmek'' anlamına gelen- "esperer" kelimesinden türetilmiştir. Esperer kelimesi, Esperantoya ''esperi'' olarak geçmiştir.<br />
Ek ve köklerine ayrılışı, aşağıdaki gibi gösterilebilir:<br />
esper¹-ant²-o³
<br />
¹ ''Umut eden'' anlamındaki esperi kökünden gelir.<br />
² ''Bir işi yapan, bir şeyin yolundan giden'' anlamındaki -ant ekidir.<br />
³ Kelimeye isim anlamı katan -o ekidir.<br />
 
Esperanto, [[Hint-Avrupa dilleri]] (Ari diller) arasında sayılabilir. Ancak, morfolojisi [[Macarca]], [[Türkçe]] gibi [[eklemeli diller]]e benzer. 1,6 milyon kişinin bu dili konuşabildiği öne sürülmektedir.{{fact}}
 
== Tarihçesi ==
Sözcük dağarcığı daha çok [[Hint-Avrupa dilleri]]nden gelmektedir.
 
[[1887]]'de Polonyalı [[Yahudi]] asıllı göz doktoru [[L. L. Zamenhof|Ludwik Łazarz Zamenhof]] tarafından icat edilmiştir.
{{Esperanto alfabesi}}
 
Dr. Zamenhof'un bulunduğu bölgedeki insanlar [[Lehçe]], [[Rusça]], Yidiş gibi farklı diller konuşuyorlardı. Zamenhof bu insanların birbirleriyle anlaşmalarını kolaylaştırmak için hiç değişmeyen ve istisnası olmayan 16 ana kurala dayalı ve kelimelerinin köklerini genellikle bu Avrupa dillerinden alan Esperanto dilini icat etti.
==Genel Esperanto==
İsimler: -o,
 
{{Esperanto alfabesi}}
zarflar: -e,
 
Sıfatlar: -a,
 
Fiiller: -i ile biter.
 
Bu dilde istisna yoktur.
 
Bonan tagon!=İyi günler.
 
Bonan matenon!=Günaydın.
 
Bonan nokton!=İyi geceler.
 
Bonan vesperon!=İyi akşamlar.
 
Saluton!=Merhaba.
 
Dankon=Teşekkürler.
 
Kio estas via nomo?=İsminiz nedir?
 
Mia nomo estas ....=İsmim, .... dır.
 
Kiel vi fartas?=Nasıl gidiyor?
 
Bone, dankon. Kaj vi?=İyi, ya sen?
 
Sufiĉe bone=Oldukça iyi.
 
Ne tre bone=Çok iyi değil.
 
Dankon.=Sağol.
 
Zamirler:
Mi=Ben
 
Vi=sen
 
Li=O(Eril)
 
Ŝi=O(dişil)
 
Ĝi=O(Nötr, cansız, hayvan)
 
Ni=Biz
 
Vi=Siz
 
Ili=Onlar
 
İyelikler(yukarıdaki zamir sırasına göre)
 
Mia
 
Via
 
Lia
 
Ŝia
 
Ĝia
 
Nia
 
Via
 
Ilia
 
Çoğul eki, -j dir.
 
Günler:
Lundo=Pazartesi
 
Mardo=Salı
 
Merkredo=Çarşamba
 
Ĵaŭdo=Perşembe
 
Vendredo=cuma
 
Sabato=cumartesi
 
Dimanĉo=Pazar
 
==Ayrıca bakınız==
[[Ĝ]]
 
[[Ĉ]]
 
[[Ĥ]]
 
[[Ĵ]]
 
[[Ŝ]]
 
[[Ŭ]]
 
[[Esperantist]]
 
== Esperanto nasıl öğrenilebilir? ==
641

değişiklik