"Dost Muhammed Han" sayfasının sürümleri arasındaki fark

resim
(resim)
[[Resim:Dost Mohammad Khan of Afghanistan with his son.jpg|thumb]]'''Dost Muhammed Han''' ([[1793]], [[Herat]] - [[9 Haziran]] [[1863]], [[Herat]], [[Afganistan]]), [[Afganistan]] hükümdarı ([[1826]]-[[1863]]) ve [[Barakzay]] hanedanının kurucusu.[[Birleşik Krallık]] ve [[Rusya]] arasında siyasal mücadele alanı olduğu bir dönemde Afganistan'ın bağımsızlığını korumuştur.
 
 
Barakzay kabilesinin önderi Payenda Han'ın çok sayıdaki çocuğundan biriydi.[[1816]]'da, Afgan emiri Mahmud Şah'ın, veziri ve aynı zamanda kabilenin başkanı Fahd Han'ı öldürtmesi üzerine Barakzaylar ayaklandı.Sekiz yıl süren iç savaş, Barakzayların zaferiyle sonuçlandı.Dost Muhammed, kabilenin en güçlü üyesi durumuna geldi ve [[1826]]'da tahta çıktı.
 
 
[[Birleşik Krallık]] ve [[Rusya]]'nın Afganistan üzerindeki nüfuz kazanma girişimleri, Dost Muhammed'i iki büyük devlet arasında dengeci bir politika izlemeye zorladı.Ayrıca Dost Muhammed, iç savaş sırasında merkezi yönetimin denetiminden çıkan toprakları geri almaya çalıştı.Dost Muhammed'in ya kendilerine düşman olduğunu ya da Rusların ülkeye sızmasına karşı direnemediğini düşünen İngilizler, Afganistan'da dolaysız bir rol oynamaya çalıştılar.Önce, Dost Muhammed ile görüşme yaptılar; bunun başarısızlıkla sonuçlanması üzerine sürgündeki Afgan emiri [[Şah Şuca]]'a askeri destek verdiler.[[1839]]'da başkent [[Kabil]]'de İngiliz birliklerinin yardımıyla Şuca'yı tahta geçirmeye çalıştılar.Bu harekat, [[I. İngiliz-Afgan Savaşı]]'na ([[1839]]-[[1842]]) yol açtı.[[1840]]'ta ailesi İngilizlere esir düşünce Dost Muhammed İngiliz birliklerine teslim oldu.
 
 
Bununla birlikte, Kabil'deki İngiliz birliklerinin ve Şuca'nın durumu hızla kötüye gitti.Şuca bir ayaklanmada öldürüldü; kentten geri çekilmeye çalışan [[Birleşik Krallık|İngiliz]] birlikleri kılıçtan geçirildi.[[1843]]'te İngilizlerin Afganistan'dan çekilmesinden sonra, Dost Muhammed bir kez daha tahta geçirildi.Ardından, ülkenin uzak yöreleri üzerinde merkezi denetimi yeniden kurmaya çalıştı ve bunda bir ölçüde başarılı oldu.Ayrıca, [[1855]] ve [[1857]]'de dostluk antlaşmaları imzaladığı İngilizlerle de bir uzlaşma sağladı.[[Haziran]] [[1863]]'te damadının komutasındaki birlikleri [[Herat]] kentini ele geçirdi, Dost Muhammed de birkaç gün sonra Herat'ta öldü.
123.438

değişiklik