"Wilhelm Dilthey" sayfasının sürümleri arasındaki fark

değişiklik özeti yok
Doğa bilimleri dış dünyada ortaya çıkan olayları konu edinip onlarla ilgilenirken tin bilimleri tamamen iç yaşantıyı ele alır. Dilthey bu savıyla doğa bilimlerinin nesnel dünyası ile tin bilimlerinin konusu olan yaşantı gerçekliği arasında büyük ayrılık ve araştırma yöntemi bakımından da farklılık olduğunu ortaya koymuştur. Yani onun ifadesiyle “Doğayı açıklarız ama insanı anlamamız gerekmektedir.” (Aktaran: West, 1998).
Başkalarının ruhsal durumlarını, hayatın farklı görünümlerini diğer insanlarla “birlikte hissederek”, onların eserlerine “işleyerek” ve bu eylemleri “sonradan gerçekleştirerek” kendi eylemlerimiz haline dönüştürürüz. Dilthey’e göre başkalarının ruhsal yaşantılarını anlayabilir, onları duyumsayabiliriz. İşte bu yüzden de insan yaşamının geçtiği tarihte kendimizi huzurlu hissederiz. Fakat bunun yanında da doğada hep yabancı kalırız.
Dilthey kurmaya çalıştığı tinsel bilimlerin bilgi kuramının temelini, anlaşılmaya çalışılan tarihsel veya toplumsal olayda içerilen yaşamın tümüyle yakalanması için alabildiğine eşduyumsal yaşama (emphatic reliving) olanağına dayandırmaktadır. Bu temele anlayıcı bir psikoloji adı da verilmektedir. Dilthey, tarihselci yorumsamacıları böyle bir psikoloji geliştiremedikleri için eleştirmiştir. Eşduyumsal yeniden yaşama ile tarihsel ve toplumsal olaylara bakma yorumsama dairesi ile de bağlantılıdır. Tarih için bu şu şekilde örneklenebilir: Dilthey için tarih ancak belirli zamana özgü dilsel ürünleri ve yazılı yapıtların dilini yorumlamaya, anlamaya çalışırsa yani bütünü anlamak için “merkeze yönelişi” gerçekleştiren tarza hermeneutik yaparsa doğru bir yol izlemiş olur (Göka, Topçuoğlu, Aktay, 1996: 33).
[[Kullanıcı:Famborella|Okşan Kiremit]] 11:39, 23 Mayıs 2008 (UTC)
4

değişiklik