"Attila" sayfasının sürümleri arasındaki fark

680 bayt kaldırıldı ,  13 yıl önce
değişiklik özeti yok
(d)
'''Attila''' (d. :[[406400]] (? )- ö. :[[453]]), [[Avrupa Hun İmparatorluğu]]Devleti'nunnin hükümdarıdır. Mete'nin 19. kuşaktan torunudur. Babası [[Muncuk Han]]'dır. Amcası Roa, onu babası öldükten sonra bozkırda tek başına yaşamaya çalışırken buldu ve yanına aldı. [[Vizigot]]laraVizigotlara karşı [[Roma İmparatorluğu]]'yla ittifak yapan Attila, bir süreliğine Roma'ya Flavius Aetius'un davetlisi olarak gitti. Herşey iyiye giderken, Roa'nın ölüm haberini aldı. Geri dönerek kardeşi Bleda'ya meydan okudu. [[434]]'te [[Avrupa Hun İmparatorluğu]]'nun Doğu Hakanı, [[445]]'te abisi [[Bleda]]'yı öldürerek tek başına hakan olmuştur. Çünkü abisi onun tüm yetkilerini kesmek istiyordu fakat bunu başaramadan divan sırasında Attila tarafından öldürüldü. Attila böylece hem aşık olduğu esir kızın intikamını aldı. Hem; hem de İmparatorluğunimparatorluğun tek efendisi oldu. Daha sonra aşık olduğu esir kızla evlenen Attila'nın bir oğlu oldu, doğum sırasında eşi Nakara hayatını kaybetti.
[[Resim:Imparator Attila.jpg|right|thumb|200px|Poetic Edda'dan alınma bir '''Attila''' resmi. Hun imparatoru, kendisini bizzat gören Bizans tarihçisi Priscus'un tasvirine de uygun olarak, kısa boylu, hafif çekik gözlü ve yanık tenli bir Orta Asya Türkü gibi resmedilmiş.]]
 
[[Daha sonra aşık olduğu esir kızla evlenen Attila'nın bir oğlu oldu, doğum sırasında eşi Nakara hayatını kaybetti. Avrupa]] kıtasının üçte ikisinden fazlasına hakim oldu ve devletin sınırlarını [[Asya]]'ya taşırdı. Hükümdarlığı boyunca ordusu ile Batı ve Roma imparatorluklarını sık sık istila eden Attila, [[Ortaçağ]] kaynaklarında acımasızlığı ile anılır. Bu nedenle de Avrupa dillerinde "Tanrı'nın Kırbacı" ([[İngilizce]]: ''Scourge of God'', [[İtalyanca]]: ''Flagello di Dio'', [[Fransızca]]: ''Fléau de Dieu'') larak anılır.
'''Attila''' (d. [[406]] ? - ö. [[453]]), [[Hun İmparatorluğu]]'nun hükümdarıdır. Babası [[Muncuk Han]]'dır. Amcası Roa, onu babası öldükten sonra bozkırda tek başına yaşamaya çalışırken buldu ve yanına aldı. [[Vizigot]]lara karşı [[Roma İmparatorluğu]]'yla ittifak yapan Attila, bir süreliğine Roma'ya Flavius Aetius'un davetlisi olarak gitti. Herşey iyiye giderken, Roa'nın ölüm haberini aldı. Geri dönerek kardeşi Bleda'ya meydan okudu. [[434]]'te [[Hun İmparatorluğu]]'nun Doğu Hakanı, [[445]]'te abisi [[Bleda]]'yı öldürerek tek başına hakan olmuştur. Çünkü abisi onun tüm yetkilerini kesmek istiyordu fakat bunu başaramadan divan sırasında Attila tarafından öldürüldü. Attila böylece hem aşık olduğu esir kızın intikamını aldı. Hem de İmparatorluğun tek efendisi oldu. Daha sonra aşık olduğu esir kızla evlenen Attila'nın bir oğlu oldu, doğum sırasında eşi Nakara hayatını kaybetti.
 
Batı Roma İmparatorluğuna sefer yaparken Papa 2. Leo'nınnun araya girmesiyle(Papa Attila'nın önünde diz çöküp af dilemiştir.) Attila Roma'yı fethetmedi ve vergiye bağladı. Attila 453 yılında son eşi tarafından gerdek gecesi öldürüldü.
[[Avrupa]] kıtasının üçte ikisinden fazlasına hakim oldu ve devletin sınırlarını [[Asya]]'ya taşırdı. Hükümdarlığı boyunca ordusu ile Batı ve Roma imparatorluklarını sık sık istila eden Attila, [[Ortaçağ]] kaynaklarında acımasızlığı ile anılır. Bu nedenle de Avrupa dillerinde "Tanrı'nın Kırbacı" ([[İngilizce]]: ''Scourge of God'', [[İtalyanca]]: ''Flagello di Dio'', [[Fransızca]]: ''Fléau de Dieu'') larak anılır.
 
453 yılında büyük Türk-Hun İmparatorluğu'nun başkenti olan Etzelburg'da (Bugün Macaristan sınırları içinde bulunan Attila şehri) İlkido adında genç bir kızla evlendi . Yaşı ilerlemiş olmasına rağmen son derece dinç ve kuvvetli idi. Evlendiği gecenin sabahında, bütün Avrupa'yı tir tir titreten cihangir, yatağında ölü bulundu. Ağzından, burnundan boşalan kanlarla, bütün yatak kıpkırmızı olmuştu. Ölümünün şiddetli bir burun kanamasından mı, bir hastalıktan mı, yoksa bir suikast sonucu mu meydana geldiği kesinlikle anlaşılamadı. Ama cesedine bakan kam : " Suikast yok , ağabeyi Bleda da aynı hastalıktan ölmüştü . " demişti .
Batı Roma İmparatorluğuna sefer yaparken Papa'nın araya girmesiyle(Papa Attila'nın önünde diz çöküp af dilemiştir.) Attila Roma'yı fethetmedi ve vergiye bağladı. Attila 453 yılında son eşi tarafından gerdek gecesi öldürüldü.
 
Cenazesi, ölümünün ertesi günü yapılan çok büyük bir törenle kaldırıldı. Cesedi altın bir tabuta konulmuştu. Bu tabut, önce gümüş, sonra da demir bir mahfazanın içine yerleştirilmiş ve böylece toprağa verilmişti.Attilâ, ölümünden sonra, kimse tarafından rahatsız edilmeden ebedî uykusunu uyumak isterdi. Bunu, böyle vasiyet etmişti. Bu nedenle mezarını kazıp kendisini toprağa verenler okla vurulmak suretiyle hemen oracıkta öldürüldü. Sonra mezarının yanından geçmekte olan bir çayın mecrası değiştirildi.( Buranın Tuna Nehri olduğuna dair söylentilre vardır . ) Sular başka tarafa, muhtemel olarak mezarın üzerinden verilen yeni mecrasına akıtıldı. Böylelikle büyük cihangirin son arzusu yerine getirilmiş oldu.
Mezarının nerede olduğu bilinmemektedir. Cenazesine katılanlar, mezarın yerinin bilinmemesi için öldürülmüştür. Ama tarihçiler arasında [[Tuna Nehri]]'nin yatağının bir süreliğine değiştirildiğine ve hazineleriyle birlikte Attila'nın nehrin altına gömüldüğüne, daha sonra da nehir yatağının eski haline getirildiğine dair yaygın bir inanış vardır. Nehrin aşırı uzunluğundan ve bir çok ülkeden geçtiği için bürokratik sorunlar çıkacağından kazı çalışması yapılamamaktadır.
 
Ne yazık ki , bugün mezarının yeri dahi bilinmez.
Günümüzde, Attila bazıları için kahraman (özellikle Türk ve Macar kültüründe), bazıları için ise barbarların atası (Avrupa kültüründe) olarak alınır. Fakat Attila barbar değildi çünkü Avrupa'ya Asya uygarlığının önemli öğelerini ve özelliklerini Hunlar götürmüştür.
 
Günümüzde, Attila bazıları için kahraman (özellikle Türk ve Macar kültüründe), bazıları için ise barbarların atası (Avrupa kültüründe) olarak alınır. Fakat Attila barbar değildi çünkü Avrupa'ya Asya uygarlığının önemli öğelerini ve özelliklerini Hunlar götürmüştür . Dünyada ilk kez posta teşkilatını kuran kişi Attila'dır .
 
== Dış bağlantılar ==
* [http://www.imdb.com/title/tt0259127/]
[[Resim:Huns empire.png|thumb|300px|right|[[Avrupa Hun İmparatorluğu]] ~ M.S.400]]
[[Resim:450 roman-hunnic-empire 1764x1116.jpg|right|thumb|200px|Attila zamanındaki Hun toprakları]]
{{kişi-taslak}}
{{tarih-taslak}}
 
{{Hun Hükümdarları}}
[[Kategori:406 doğumlular]]
[[Kategori:453 yılında ölenler]]
[[Kategori:Avrupa Hun İmparatorluğu]]
 
[[ar:أتيلا الهوني]]
[[az:Atilla]]
[[bg:Атила]]
[[bs:Atila]]
[[ca:Àtila]]
[[cs:Attila]]
[[cv:Аттил]]
[[cy:Attila]]
[[da:Attila]]
[[de:Attila]]
[[el:Αττίλας]]
[[en:Attila the Hun]]
[[eo:Atilo la Huno]]
[[es:Atila]]
[[et:Attila]]
[[eu:Atila]]
[[fa:آتیلا]]
[[fi:Attila]]
[[fr:Attila]]
[[fy:Attila]]
[[gl:Atila]]
[[he:אטילה ההוני]]
[[hi:अटिला]]
[[hr:Atila]]
[[hu:Attila (hun uralkodó)]]
[[id:Attila]]
[[is:Atli Húnakonungur]]
[[it:Attila]]
[[ja:アッティラ]]
[[ka:ატილა (ჰუნები)]]
[[kk:Еділ қаған]]
[[ko:아틸라]]
[[la:Attila]]
[[lt:Atila]]
[[ms:Atilla]]
[[nl:Attila de Hun]]
[[no:Attila]]
[[pl:Attyla]]
[[pt:Átila o Huno]]
[[ro:Attila]]
[[ru:Аттила]]
[[scn:Attila]]
[[sh:Atila]]
[[sl:Atila]]
[[sr:Атила]]
[[sv:Attila]]
[[ta:அற்றிலா த ஹன்]]
[[uk:Аттіла]]
[[ur:ایٹلا]]
[[zh:阿提拉]]
79

değişiklik