"Edebiyat" sayfasının sürümleri arasındaki fark

düzenleme özeti yok
Etiketler: Mobil değişiklik mobil uygulama değişikliği iOS uygulaması değişikliği
 
[[Dosya:Old book bindings.jpg|küçükresim|upright=1.3|İngiliz literatüründen tarihî kitaplar, [[Merton College, Oxford|Merton College]], [[Oxford Üniversitesi]]]]
'''Edebiyat''', '''literatür''' veya '''yazın'''; olay, düşünce, duygu ve hayalleri dil aracılığı ile estetik bir şekilde ifade etme sanatıdır.<ref>[http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_bts&arama=kelime&guid=TDK.GTS.522251f008ca08.99107388 tdk.gov.tr Güncel Türkçe Sözlük]</ref> Edebî yazılar yazan sanatçılara ''edebiyatçı'' denir. Daha kısıtlayıcı bir tanımla, edebiyatın; bir sanat formu olarak oluşturulan yazılar olduğu düşünülmüştür. Bunun nedeni, günlük kullanımdan farklı olarak edebiyatın, dil ürünü olması etkilidir. Edebiyatın, [[Hint-Avrupa dil ailesi]]nde kullanılan kelime karşılıkları Latince "literatura/ litteraturadanlitteratura"dan türevlendirilmiştir. Literatura/ litteratura ise [[Latince]]de mektup ve el yazısı anlamına gelen "littera" kelimesinden türemiştir.
 
Edebiyatın konuları; [[Denemedeneme (edebiyat)|deneme]], [[drama]], [[efsane]], [[hikâye]], [[roman]] ve [[şiir]]dir. Bazı edebiyat eserlerinde gerçeklik, kurmaca gerçeklik şeklindedir. Eseri ortaya koyan sanatçı gerçek hayattan esinlendiği olaylar ya da fikirler ile kendi kafasındakileri harmanlar. Bunun sonucunda eserler hem gerçek hayattan, hem de sanatçının duygu, düşünce ve hayallerinden izler taşır. Edebiyat,; genellikle yazılı ürünler için kullanılan bir terim olmasının yanında, aslında sözlü ürünleri de kapsayan bir genişliğe sahiptir. Bu şekilde yazılı olmayan ve halk anlatımlarıyla yaşayan edebiyata [[Sözlü Edebiyat|sözlü edebiyat]] adı verilmektedir.
 
Edebiyat, [[kurgu]] veya [[Gerçeklik algısı|gerçek algı]] temelinde sınıflandırılabilir. Yine edebî eserlerin tasnifindeki bir diğer ölçüt mevcut eserin [[manzum]] ya da [[nesir]] olmasıdır. Bu temel ölçütlerin yanında edebî eserler, büyüklük formlarına göre de farklı adlar altında toplanır. Örneğin [[hikâye]], [[roman]], [[kısa öykü]] veya [[drama]] birbirinden uzunluk kısalık ilişkisiyle de ayrılabilir. Bunların yanında, tarihsel süreç içerisinde edebiyatın sınıflandırılmasında estetiğin ve tür-şekil ilişkisinin de dikkate alındığı gözlemlenmektedir. Zaman içerisinde edebiyat kavramı büyük bir değişim geçirmiştir. Bugün için edebiyat, yazılı olmayan sözlü sanat formlarını da kapsamaktadır. Son yıllarda sanal ortamın gittikçe yaygınlaşmasıyla, edebiyatın yeni bir kolu olan [[e-ortam edebiyatı]] ortaya çıkmıştır.