Dede Korkut Kitabı: Revizyonlar arasındaki fark

k
Yazım hataları düzeltmesi
k (SadeceHaber Sitemin Linkini Ekledim)
k (Yazım hataları düzeltmesi)
'''Dede Korkut Kitabı''' (Dresden yazmasının adıyla: ''Kitāb-ı Dedem Ḳorḳud Alā Lisān-ı Tāife-i Oġuzân'', Vatikan yazmasının adıyla: ''Hikâyet-i Oğuznâme, Kazan Beğ ve Gayrı''), [[Oğuzlar|Oğuz Türkleri]]nin bilinen en eski [[epik]] [[destan]]sı hikâyeleridir. 14. veya 15. yüzyılda anonim bir yazar tarafından yazılmıştır.<ref>{{Web kaynağı |url=http://www.genelturktarihi.net/dede-korkut-kitabi |başlık=Arşivlenmiş kopya |erişimtarihi=22 Temmuz 2020 |arşivurl=https://web.archive.org/web/20200722173833/http://www.genelturktarihi.net/dede-korkut-kitabi |arşivtarihi=22 Temmuz 2020 |ölüurl=hayır }}</ref>
 
On iki destansı hikâye ve bir önsözden oluşur. İçerdiği hikâyeler tarih boyunca dilden dile, anlatıcıdan anlatıcıya aktarılan birer sözlü gelenek ürünüdür. Hikâyeler kulaktan kulağa aktarıldığından dolayı gerçek hâlinin dışına çıkmıştır. XV. yüzyılın ikinci yarısında yazıya geçirildiği tahmin edilir. Oğuzların yaşam biçimlerinden, ekonomisine, inançlarından, giyinişlerine, beslenmelerinden içinde yaşadıkları doğaya kadar pek çok konuda bilgi sağlayan bir kaynaktır. Günümüze ulaşan üç el nüshası bulumaktadır.bulunmaktadır [[Dresden Kütüphanesi]], [[Vatikan Kütüphanesi]]'ndeki iki esere ek olarak Kazakistan'da yeni bir nüsha ve on üçüncü hikâyenin bulunduğu 2018 yılında Halk Edebiyatı ve Destan Uzmanı Metin Ekici tarafından ilan edilmiştir.<ref name="fazil">{{Web kaynağı | soyadı1 = Özdamar | ad1 = Fazıl | başlık = Dede Korkut Kitabı, Türkistan/Türkmen Sahra Nüshası, Soylamalar ve 13. Boy, Salur Kazan’ın Yedi Başlı Ejderhayı Öldürmesi, | url = https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/818590 | yayıncı = Milli Folklor dergisi Cilt 16, Sayı 123, Yıl: 2019 | erişimtarihi = 28 kasım 2020 | arşivurl = https://web.archive.org/web/20200326032635/https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/818590 | arşivtarihi = 26 Mart 2020}}</ref><ref name="karar">{{Web kaynağı | başlık = İlk kez Karar duyurmuştu: Prof. Dr. Metin Ekici, Dede Korkut keşfini anlattı | url = https://www.karar.com/ilk-kez-karar-duyurmustu-prof-dr-metin-ekici-dede-korkut-kesfini-anlatti-1193787 | yayıncı = Karar.com, 28 Nisan 2019 | erişimtarihi = 28 Kasım 2020 | arşivengelli = evet}}</ref>
 
== Eser ==
Yer yer dünya mitoloji ve folklorik metinleri ile benzerlikler gösteren kısımlar mevcuttur.<ref>{{Web kaynağı |url=http://mbdincaslan.com/index.php/koseyazilari/item/448-karsilastirmalimitoloji |başlık=Arşivlenmiş kopya |erişimtarihi=12 Şubat 2016 |arşivurl=https://web.archive.org/web/20160215211505/http://mbdincaslan.com/index.php/koseyazilari/item/448-karsilastirmalimitoloji |arşivtarihi=15 Şubat 2016 |ölüurl=evet }}</ref>
 
==El yazma nüshalari
Eserin günümüze ulaşan üç adet el yazması mevcuttur. Biri 19. yüzyılda [[Dresden]]’de, diğeri 20. yüzyılda [[Vatikan]]'da, üçüncüsü ise 21. yüzyılda Kazakistan'da bulunmuştur.<ref name=":0">{{Web kaynağı |url=https://www.arkeolojikhaber.com/haber-dede-korkut-kitabi-turkmen-sahra-nushasi-tashanda-tanitildi-22600/ |başlık=Arşivlenmiş kopya |erişimtarihi=18 Şubat 2020 |arşivurl=https://web.archive.org/web/20200218014333/https://www.arkeolojikhaber.com/haber-dede-korkut-kitabi-turkmen-sahra-nushasi-tashanda-tanitildi-22600/ |arşivtarihi=18 Şubat 2020 |ölüurl=hayır }}</ref>
 
=== Dresden nüshası ===
''Kitâb-ı Dedem Korkud Alâ Lisân-ı Tâife-i Oğuzân'' (“Oğuz boyunun diliyle Dedem Korkud Kitabı”)<ref>{{Web kaynağı | başlık = '''Kitab-i Dedem Korkut - Mscr.dresd.ea.86''' | url = http://digital.slub-dresden.de/werkansicht/dlf/10013/1/ | yayıncı = Saksonya Devlet Kütüphanesi | erişimtarihi = 28 Aralık 2015 | arşivurl = https://web.archive.org/web/20151120031200/http://digital.slub-dresden.de/werkansicht/dlf/10013/1/ | arşivtarihi = 20 Kasım 2015 | ölüurl =evet}}</ref> adını taşır; giriş ve 12 hikâye içerir. İlk defa H. O. Fleisch tarafından bulunmuştur. Bilim dünyasına 1815’te Heinrich Friedrich von Diez’in yayımladığı bir makale ile tanıtılmıştır. von Diez'in Dresden nüshasını kopyalayarak elde ettiği bir kopya, [[Berlin Kütüphanesi]]'ndedir ve ''Berlin nüshası'' diye adlandırılır.
 
=== Vatikan nüshası ===
 
== Eserin basılması ve çevirileri ==
Dede Korkut Hikâyeleri ilk olarak Berlin nüshasına dayanarak Kilisli Rıfat tarafından 1916’da Arap harfleriyle ''Kitâb-ı Dede Korkud alâ Tâife-i Oğuzân'' adıyla İstanbul’da yayımlandı. [[Orhan Şaik Gökyay]], Berlin nüshasını Dresden nüshasının fotoğrafları ile karşılaştırarak “''Dede Korkut''” adıyla (1938) yayımlamıştır. Ardından Gökyay, Dresden nüshasını esas alarak Vatikan nüshasındaki fazlalıkları da eklemek suretiyle geniş bir incelemeyi “''Dedem Korkud’un Kitabı''” adıyla yeniden yayımladı (1973). [[Muharrem Ergin]] ise Dresden ve Vatikan nüshalarının tıpkı basımlarını vererek eseri ''Dede Korkut Kitabı I'' ([Giriş-Metin-Faksimile], Ankara 1958), ''II'' ([İndeks-Gramer], Ankara 1963) adıyla neşretmiştir.<ref name=tdv/>
 
Eser Rusça’ya (1950 ve 1951), İtalyanca’ya (1952), Almanca’ya (1958), İngilizce’ye (1972 ve 1978), Sırpça’ya (1981) çevrilmiştir. Farsça’ya İngilizce tercümesinden ''Bâbâ Korkud'' adıyla ve Türkçe aslından ''Hamâse-i Dede Korkut adıyla çevrilmiştir.''
peepeepoopoo
 
== Hikâyelerde Yer Alan Eski Türk Gelenekleri ==
3

düzenleme