"Hukuk felsefesi" sayfasının sürümleri arasındaki fark

vikileştirme
(vikileştirme)
Kendi içindeki her bir akımca[[akım]]ca farklı olarak tanımlanan ve içeriği oluşturulan [[hukuk]] felsefesi[[felsefe]]si, felsefenin hukuka ilişkin bir alanıdır. Felsefenin temel dallarından bir olan [[aksiyoloji]] içindeki [[etik]] başlığına bağlanır. Temel problem alanları; hukukun kaynağı, amacı, [[adalet]], mevcut hukuk düzenlerinin ([[pozitif hukuk]]) meşruiyeti[[meşru]]iyeti vb. gibi ortaya konabilir. Ancak [[pozitivist]] yahut [[realist]] hukuk teorileri[[teori]]leri açısından bakıldığında bu tanımlamalar eksik hatta yanlış kalacakıtrkalacaktır.
 
'''[[Pozitivist teori]]''', [[formel]] bir bakışla hukukun bir normlar[[norm]]lar sistemi olduğunu ve kaynağının da devlet olduğunu ileri sürmektedir. Dolayısıyla hukuku kendi içinde tutarlı ve anlamı belirlenmiş bir bütün olarak ortaya koymanın gerekliliği üzerinde durmaktadır. Yine [[felsefî pozitivizmepozitivizm]]e paralel olarak adalet, hak, [[ahlâk]] gibi kavramları [[metafizik]], [[spekülatif]] ve bilinemez (kimine göre yok) olduklarını dolayısıyla hukukun dışında tutulması gerektiğini ileri sürer. (Özellikle [[Kelsen]])
'''Realist teori''' ise, bir yanıyla sosyolojik bir karakterdedir ve uygulamaya, mahkeme içtihatlarına büyük önem verir. Bu teoriye göre hukuk büyük ölçüde fiilen mahkemelerde cereyan eden şeydir ve yasa koyucunun rolü sanıldığı kadar büyük değildir.
 
Bunlardan önce ve spekülatif anlamda felsefe içinde değerlendirilebilecek asıl hukuk felsefesi akımı '''doğal hukuk''' yaklaşımıdır. Bu düşünce hukukun Tanrısal yahut akıl kökenli (ikisi arasında iktidar açısından önemli farklar vardır) olduğunu ve insan düşüncesinden bağımsız a priori değerlere dayandığını ileri sürmektedir. İnsan hukuku icad eden değil keşfeden konumundadır ve zaten yapması gereken tek şey de budur. Doğal hukuk en temel problem olarak adalet değerini ele alır. 20yy.da büyük önem kazanmış insan hakları düşüncesinin kaynağında da bu düşünce yer almaktadır.--[[Kullanıcı:88.240.184.150|88.240.184.150]] 17:50, 12 Mart 2006 (UTC)engin
'''[[Realist teori]]''' ise, bir yanıyla sosyolojik bir karakterdedir ve uygulamaya, mahkeme içtihatlarına[[içtihat]]larına büyük önem verir. Bu teoriye göre hukuk büyük ölçüde fiilen mahkemelerde cereyan eden şeydir ve yasa koyucunun rolü sanıldığı kadar büyük değildir.
 
Bunlardan önce ve spekülatif anlamda felsefe içinde değerlendirilebilecek asıl hukuk felsefesi akımı '''[[doğal hukuk]]''' yaklaşımıdır. Bu düşünce hukukun Tanrısal yahut akıl kökenli (ikisi arasında iktidar açısından önemli farklar vardır) olduğunu ve insan düşüncesinden bağımsız [[a priori]] değerlere dayandığını ileri sürmektedir. İnsan hukuku icad eden değil keşfeden konumundadır ve zaten yapması gereken tek şey de budur. Doğal hukuk en temel problem olarak adalet değerini ele alır. 20yy.da büyük önem kazanmış insan hakları düşüncesinin kaynağında da bu düşünce yer almaktadır.--[[Kullanıcı:88.240.184.150|88.240.184.150]] 17:50, 12 Mart 2006 (UTC)engin
290

değişiklik