"2019 Tonga kızamık salgını" sayfasının sürümleri arasındaki fark

k
"2019 Tonga measles outbreak" sayfasının çevrilmesiyle oluşturuldu.
k ("2019 Tonga measles outbreak" sayfasının çevrilmesiyle oluşturuldu.)
Etiketler: İçerik Çevirmeni İçerik Çevirmeni 2
k ("2019 Tonga measles outbreak" sayfasının çevrilmesiyle oluşturuldu.)
Etiketler: İçerik Çevirmeni İçerik Çevirmeni 2
 
{{Çalışma}}{{Pandemi bilgi kutusu}}'''2019 Tonga kızamık salgını''', Ekim 2019'da Tongalı bir ragbi takımı oyuncularının [[Yeni Zelanda]]'dan dönmesinden sonra başladı.<ref name="rugby">{{Web kaynağı|url=https://reliefweb.int/report/tonga/tonga-measles-outbreak-2019-situation-report-8|başlık=Tonga Measles Outbreak 2019 - Situation Report #8|erişimtarihi=8 Aralık 2019|arşivtarihi=8 Aralık 2019|arşivurl=https://web.archive.org/web/20191208182753/https://reliefweb.int/report/tonga/tonga-measles-outbreak-2019-situation-report-8|dil=İngilizce}}</ref> Yaygınlaşan salgında 5 Ocak 2020 itibariyle 612 kızamık vakası görülmüştü.
 
== Arka plan ==
[[Dosya:Measles_timeline_exposure_to_illness.gif|sol|küçükresim| Kızamık salgını maruziyeti için varsayımsal bir zaman çizelgesi.]]
2017'den itibaren [[Dünya Sağlık Örgütü]], Asya Pasifik Bölgesi'ndeki [[kızamık]] salgınlarını izlemeye başladı. Kızamık, [[Tonga]], [[Fiji]], [[Avustralya]], [[Kamboçya]], [[Japonya]], [[Güney Kore]], [[Malezya]], [[Tayland]], [[Vietnam]], [[Samoa]], [[2019 Filipinler kızamık salgını|Filipinler]] ve [[2019-2020 Yeni Zelanda kızamık salgını|Yeni Zelanda'daki salgın]]<nowiki/>larla [[Büyük Okyanus]] bölgesi boyunca yayıldı.<ref name="New sci">{{Akademik dergi kaynağı|url=https://www.newscientist.com/article/2226441-samoan-government-takes-drastic-measures-to-fight-measles-outbreak/#ixzz67XPi8QJS|başlık=Samoan government takes drastic measures to fight measles outbreak|erişimtarihi=8 Aralık 2019|yazarlar=Whyte|tarih=6 Aralık 2019|çalışma=New Scientist}}</ref><ref name=":0">{{Web kaynağı|url=https://www.who.int/csr/don/15-december-2019-measles-pacific-island-countries-and-areas/en/|başlık=WHO {{!}} Measles – Pacific Island Countries and Areas|erişimtarihi=23 Eylül 2020|dil=İngilizce|çalışma=WHO}}</ref> Daha önce, kızamığın Asya Pasifik Bölgesi'nde eradike edildiğine inanılıyordu. Bu salgından önceki en son bildirilen vaka 2014 yılındaydı.<ref name=":0" />
 
Samoa, Tonga ve Fiji, 2019 kızamık salgınlarıyla mücadele etmek için [[olağanüstü hal]] ilan etti. Samoa'daki ölüm sayıları ile Tonga ve Fiji'deki ölümlerin az olması karşılaştırıldığında, bu, Samoa'daki %31 aşılama oranına kıyasla Tonga ve Fiji'deki çok daha yüksek oranlarla açıklanıyor.<ref name="wrong">{{Haber kaynağı|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-50625680|başlık=The wrong jab that helped cause a measles crisis|arşivtarihi=5 Aralık 2019|arşivurl=https://web.archive.org/web/20191205041044/https://www.bbc.com/news/world-asia-50625680|tarih=2 Aralık 2019|dil=en-GB|çalışma=[[BBC News]]|yer=[[Birleşik Krallık]]}}</ref>
 
Vakaların çoğu, ilk vakaların başladığı [[Tongatapu]] adasındaydı. Tüm vakaların %88'i Tongatapu'da ve %10'u komşu Vava'u adasında gerçekleşti.<ref name="Tong">{{Haber kaynağı|url=https://matangitonga.to/2019/12/09/440-measles-cases-reported-outbreak|başlık=440 measles cases reported in outbreak|erişimtarihi=11 Aralık 2019|arşivtarihi=11 Aralık 2019|arşivurl=https://web.archive.org/web/20191211141103/https://matangitonga.to/2019/12/09/440-measles-cases-reported-outbreak|tarih=9 Aralık 2019|dil=İngilizce|çalışma=Matangi Tonga}}</ref><ref>{{Web kaynağı|url=http://outbreaknewstoday.com/tonga-measles-outbreak-2019-2020-update-33237/|başlık=Tonga measles outbreak 2019-2020 update|erişimtarihi=23 Eylül 2020|tarih=13 Ocak 2020|dil=İngilizce|çalışma=Outbreak News Today}}</ref>
 
== Aşı reddi ==
Salgın, 2018'de Samoa'da iki bebeğin kızamık aşısı aldıktan kısa bir süre sonra öldüğü ve ülkenin kızamık aşı programını askıya almasına yol açan bir olayın ardından Samoa'da bir önceki yıla göre [[kızamık aşısı]]<nowiki/>nda keskin bir düşüşe bağlandı.<ref name="TheGuardian">{{Haber kaynağı|url=https://www.theguardian.com/world/2019/nov/28/samoa-measles-outbreak-who-blames-anti-vaccine-scare-death-toll|başlık=Samoa measles outbreak: WHO blames anti-vaccine scare as death toll hits 39|erişimtarihi=30 Kasım 2019|yazarlar=France-Presse|tarih=28 Kasım 2019|dil=İngilizce|çalışma=[[The Guardian]]}}</ref> İki bebeğin ölümünün nedeni, aşı tozunu son kullanma tarihi geçmiş anestezik ile karıştıran iki hemşire tarafından aşının yanlış hazırlanmasıydı.<ref name="nurse">{{Web kaynağı|url=https://www.abc.net.au/news/2019-08-02/samoa-nurses-sentenced-manslaughter-infant-vaccination-deaths/11378494|başlık='Her body was turning black': Samoan nurses jailed for infant vaccination deaths|erişimtarihi=29 Kasım 2019|tarih=2 Ağustos 2019|dil=İngilizce|çalışma=[[ABC News]]}}</ref> Sorumlu hemşireler adam öldürme suçlamasıyla 5 yıl hapis cezasına çarptırıldı ve Samoa aşı karşıtı savunucuları tutuklamaya başladı. Amerika Birleşik Devletleri Hastalık Kontrol Merkezi, aşı çabalarını koordine etmek ve aşı yanlış bilgisiyle mücadele etmek için Samoa, Tonga ve Fiji'ye temsilciler gönderdi.<ref name=":3">{{Web kaynağı|url=https://www.washingtonpost.com/health/2019/12/11/cdc-sends-experts-fight-measles-outbreaks-pacific-islands-neighboring-samoa/|başlık=CDC sends experts to fight measles outbreaks in Pacific islands neighboring Samoa|tarih=11 Aralık 2019}}</ref>
 
== Hükûmetin yanıtı ==
Sağlık Bakanlığı müsteşarı Siale 'Akau'ola, 12.000'den fazla kişinin yeniden aşılandığını söyledi. Bu aşı programı okul çağındaki çocukları ve 6-11 aylık bebekleri hedef aldı. Şubat 2020'de 1-9 yaş arası çocukları hedefleyen ikinci bir aşılama programı yürütülmüştür.<ref>{{Web kaynağı|url=https://reliefweb.int/report/tonga/tonga-measles-outbreak-2019-20-situation-report-17|başlık=Tonga Measles Outbreak 2019-20 - Situation Report #17 - Tonga|erişimtarihi=23 Eylül 2020|dil=İngilizce|çalışma=ReliefWeb}}</ref> Tonga'da aşılama oranı %90'ın üzerindeydi ve bu durum Samoa ve Yeni Zelanda'da görülen enfeksiyon oranlarını olumsuz gösteriyordu.<ref name="gov">{{Haber kaynağı|url=https://www.rnz.co.nz/international/pacific-news/404469/tonga-close-to-achieving-measles-vaccination-targets-ministry|başlık=Tonga close to achieving measles vaccination targets - Ministry|erişimtarihi=8 Aralık 2019|tarih=29 Kasım 2019|dil=İngilizce|çalışma=RNZ}}</ref> Kasım 2019'da Tonga Eğitim Bakanı 2020'nin başına kadar tüm ilkokulları kapattı.<ref name=":1">{{Web kaynağı|url=https://www.vaxbeforetravel.com/measles-outbreaks-fiji-samoa-and-tonga-continue-expand|başlık=Pacific Island Measles Outbreak Gains Needed Support From UNICEF|erişimtarihi=24 Eylül 2020|dil=İngilizce|çalışma=www.vaxbeforetravel.com}}</ref>
 
== Uluslararası yanıt ==
[[UNICEF]], [[Vanuatu]], [[Cook Adaları]], [[Nauru]], [[Niue]], [[Tokelau]] ve [[Tuvalu]], [[Samoa]], [[Tonga]] ve [[Fiji]]'ye yaklaşık 300.000 aşı gönderdi.<ref name=":2">{{Web kaynağı|url=https://www.unicef.org/press-releases/unicef-delivers-over-260000-vaccines-and-medical-supplies-fight-measles-outbreaks|başlık=UNICEF delivers over 260,000 vaccines and medical supplies to fight measles outbreaks in Samoa, Fiji and Tonga|erişimtarihi=24 Eylül 2020|dil=İngilizce|çalışma=www.unicef.org}}</ref> Samoa, Tonga ve Fiji de [[olağanüstü hal]] ilan etti.<ref name="bbc">{{Haber kaynağı|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-50528834|başlık=Samoa measles outbreak worsens|erişimtarihi=26 Kasım 2019|tarih=23 Kasım 2019|dil=İngilizce|çalışma=[[BBC]]}}</ref> WHO ve UNICEF, kızamık salgınının ardından hastalığı önlemeye daha fazla yardımcı olabilmek için Pasifik Ada Ülkeleri için bir araç seti geliştirdi.<ref name=":2" /> Tonga tüm okulları birkaç günlüğüne kapatırken [[Amerikan Samoası]], Tonga ve Samoa'dan gelen tüm yolcuların aşı kanıtı sunmalarını talep etmeye başladı.<ref>[https://www.abc.net.au/news/2019-11-19/how-did-a-measles-outbreak-become-deadly-in-samoa/11713644 Samoa's measles crisis has claimed 15 lives but how did the outbreak start?], Tasha Wibawa, ABC, 18 Kasım 2019</ref> [[Amerika Birleşik Devletleri]] Hastalık Kontrol Merkezi, salgının ardından Tonga Krallığı'na 1. Seviye seyahat yasağı koydu.<ref name=":1">{{Web kaynağı|url=https://www.vaxbeforetravel.com/measles-outbreaks-fiji-samoa-and-tonga-continue-expand|başlık=Pacific Island Measles Outbreak Gains Needed Support From UNICEF|erişimtarihi=2020-09-24|dil=en-US|çalışma=www.vaxbeforetravel.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://www.vaxbeforetravel.com/measles-outbreaks-fiji-samoa-and-tonga-continue-expand "Pacific Island Measles Outbreak Gains Needed Support From UNICEF"]. ''www.vaxbeforetravel.com''<span class="reference-accessdate">. </span></cite></ref>
 
1 Ekim'den sonra UNICEF, Tonga'ya 12.000 kızamık aşısı teslim etti.<ref name="vaccine">{{Web kaynağı|url=https://www.unicef.org/press-releases/unicef-delivers-over-260000-vaccines-and-medical-supplies-fight-measles-outbreaks|başlık=UNICEF delivers over 260,000 vaccines and medical supplies to fight measles outbreaks in Samoa, Fiji and Tonga|erişimtarihi=8 Aralık 2019}}</ref> UNICEF daha sonra ilk uygulamanın başarısını takiben 6.000 ek aşı dozu soğuk zincirini sağladı.<ref name=":1">{{Web kaynağı|url=https://www.vaxbeforetravel.com/measles-outbreaks-fiji-samoa-and-tonga-continue-expand|başlık=Pacific Island Measles Outbreak Gains Needed Support From UNICEF|erişimtarihi=2020-09-24|dil=en-US|çalışma=www.vaxbeforetravel.com}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://www.vaxbeforetravel.com/measles-outbreaks-fiji-samoa-and-tonga-continue-expand "Pacific Island Measles Outbreak Gains Needed Support From UNICEF"]. ''www.vaxbeforetravel.com''<span class="reference-accessdate">. </span></cite></ref> Yurt içi ve yurt dışı koordineli çalışmalarla Ocak 2020'ye kadar 24 yaş altı 44.605 kişi aşılanmıştır. Bu, rutin çocukluk aşısı ile birlikte daha önce aşılanmış bireyler için ek aşıların uygulanmasını da içeriyordu.<ref>{{Web kaynağı|url=http://outbreaknewstoday.com/tonga-measles-case-tally-now-659/|başlık=Tonga measles: Case tally now 659|erişimtarihi=24 Eylül 2020|tarih=17 Şubat 2020|dil=İngilizce|çalışma=Outbreak News Today}}</ref>
 
10 Aralık'ta [[Amerikan Samoası]] kızamık salgını ilan etti, devlet okullarını ve park toplantılarını kapattı<ref name="hawaii">{{Haber kaynağı|url=https://www.civilbeat.org/2019/12/hawaii-lt-gov-says-samoa-medical-mission-wont-be-the-last/|başlık=Hawaii Lt Gov Says Samoa Medical Mission Won't Be The Last|erişimtarihi=10 Aralık 2019|dil=İngilizce|çalışma=Honolulu Civil Beat}}</ref> ve Samoa ile Tonga üzerinden Amerikan Samoası'na seyahat edenlerin tüm giriş izinlerini askıya aldı.<ref name="no entry">{{Web kaynağı|url=https://reliefweb.int/report/american-samoa/american-samoa-tightens-entry-measles-fears-grow|başlık=American Samoa tightens entry as measles fears grow|erişimtarihi=10 Aralık 2019|dil=İngilizce}}</ref>
 
== Ayrıca bakınız ==