"Anıtkabir" sayfasının sürümleri arasındaki fark

k
düzenleme özeti yok
k
Etiketler: Mobil değişiklik mobil uygulama değişikliği iOS uygulaması değişikliği
k
Etiketler: Mobil değişiklik mobil uygulama değişikliği iOS uygulaması değişikliği
2000'de başlatılan değerlendirmeler sonucunda, anıt mezar kısmının altında yer alan bir alan, müze olarak düzenlenerek 26 Ağustos 2002'de [[Atatürk ve Kurtuluş Savaşı Müzesi]] adıyla açıldı.<ref>{{Web kaynağı | url = https://www.turkiyegazetesi.com.tr/Genel/a152943.aspx?/Genel/a152943.aspx& | başlık = Anıtkabir'e yeni müze | çalışma = [[Türkiye (gazete)|Türkiye]] | tarih = 27 Ağustos 2002 | arşivurl = https://web.archive.org/web/20200331192630/https://www.turkiyegazetesi.com.tr/Genel/a152943.aspx?%2FGenel%2Fa152943.aspx& | arşivtarihi = 31 Mart 2020 | erişimtarihi = 5 Nisan 2020 | ölüurl = hayır }}</ref>
 
Ğ== Mimari tarzı ==
[[Dosya:Mausoleum at Halicarnassus at the Bodrum Museum of Underwater Archaeology.jpg|küçükresim|sol|200px|[[Halikarnas Mozolesi]]'nin [[Bodrum Kalesi|Sualtı Arkeoloji Müzesi]]'nde sergilenen bir maketi]]
Anıtkabir'in genel mimarisi, 1940-1950 yılları arasındaki [[İkinci Ulusal Mimarlık Akımı]] döneminin özelliklerini taşır.{{kdş|Çakmakoğlu Kuru|2017|s=84}}{{kdş|Boran|2011b|s=221}}<ref>{{dergi kaynağı |url=http://www.mimarlikdergisi.com/index.cfm?sayfa=mimarlik&DergiSayi=53&RecID=1335 |başlık=Anıtkabir Projesi Üzerine Düşünceler ve Bir Öneri |ilk=Enis |son=Kortan |yazarlink=Enis Kortan |dergi=Mimarlık |ay=Mayıs-Haziran |yıl=2007 |sayı=335 |sayfalar=61-65}}</ref> Anıtkabir mimarisinde [[İslami mimari|İslam]] ve [[Osmanlı mimarisi|Osmanlı]] mimarileri bilinçli olarak tercih edilmemiştir.{{kdş|Boran|2011b|s=219}} [[Anadolu]]'nun antik köklerine atıfta bulunan Anıtkabir projesinde mimarlar, [[Halikarnas Mozolesi]]'ni örnek almıştır.<ref>{{kitap kaynağı |başlık=100 Yılda İki Mimar: Emin Onat ve Sedad Hakkı Eldem Sempozyumu |bölüm=Dönemi Bağlamında Emin Onat ve Mimarlığı |ilk=Afife |son=Batur |yazarlink=Afife Batur |yayımcı=Mimarlar Odası İstanbul Büyükkent Şubesi |yıl=2010 |yer=İstanbul |sayfa=280 |isbn=9944898880}}</ref> Her iki yapının kompozisyonu da temelde, dikdörtgenler prizması şeklindeki ana kütlenin etrafını dıştan çevreleyen kolonlardan oluşur.{{kdş|Boran|2011b|s=225}} Bu klasik üslubun Anıtkabir'de de tekrar edildiğini belirten [[Doğan Kuban]], "Anadolu'ya sahip çıkma isteği nedeniyle Halikarnas Mozolesi'nin örnek alındığını" ifade etmektedir.{{kdş|Kuban|2010|s=98}} Amerikalı mimarlık tarihi araştırmacısı Christopher Wilson ise, anıt mezar kısmının çatısının projeden kaldırılmasıyla birlikte bu yapının "''[[akropolis]]''{{'}}in tepesinde yer alan bir [[Antik Yunanistan|Helen]] tapınağını andıran, sade ve soyut, kolonlu bir ana bina" hâline geldiğini yazar.{{kdş|Wilson|2015|s=147}} Aslanlı Yol'da yer alan aslan heykelleri de, Anadolu'da hüküm sürmüş [[Hititler]] tarafından kullanılan sembollerden birisidir.{{kdş|Wilson|2015|s=114}}
Diğer yandan projenin iç mimarisindeki kolon ve kirişli döşeme sisteminin kemer, kubbe (daha sonra yapılan değişikliklerle kaldırıldı) ve tonozlu bir sistemle değiştirilmesi sonrasında iç mimaride Osmanlı mimarisini kaynak alan öğeler kullanıldı.{{kdş|Boran|2011b|s=220}} Bunun yanı sıra revaklar, tören meydanı ve Şeref Holü'nün zemin döşemelerindeki ya da yapıların tavanlarındaki kilim motifli renkli taş süslemeleri de [[Selçuklu mimarisi|Selçuklu]] ve Osmanlı mimarilerindeki süslemelerin özelliklerini taşır.{{kdş|Çakmakoğlu Kuru|2017|s=85}}{{kdş|Wilson|2015|ss=113, 120}} Atatürk'ün sekizgen planlı mezar odası da, Selçuklu ve Osmanlı dönemlerindeki [[türbe]] mimarisi doğrultusundadır.{{kdş|Genelkurmay|1994|s=83}} Anıtkabir'deki bu farklı mimari tarzların karma bir şekilde kullanılmasını Onat, şu sözlerle ifade etmiştir:{{kdş|Wilson|2015|s=116}}
 
{{quote|Osmanlı devri şereflerle dolu bir devir olmakla beraber, itiraf etmek gerekir ki skolastik ruhun hüküm sürdüğü kapalı bir âlemden ibaretti. Gerçekte ise tarihimiz, bir zamanlar [[Ziya Gökalp]]'in 'ümmet devri' dediği bir içe kapanmış medeniyetten ibaret değildi. [[Akdeniz]] milletlerinden bir çoğu gibi, tarihimiz binlerce yıl önceye gidiyor. [[Sümerler]]'den ve Hititler'den başlıyor ve [[Orta Asya]]'dan Avrupa içlerine kadar birçok kavimlerin hayatlarına karışıyor. Akdeniz medeniyetinin klasik geleneğinin en büyük köklerinden birini teşkil ediyordu. Atatürk, bize bu zengin ve verimli tarih zevkini aşılarken, ufuklarımızı genişletti. Bizi [[Orta Çağ|Ortaçağdan]] kurtarmak için yapılmış hamlelerden en büyüğünü yaptı. Gerçek geçmişimizin Ortaçağ değil, dünya klasiklerinin ortak kaynaklarında olduğunu gösterdi [...] Bunun içindir ki biz, Türk milletinin skolastikten uyanma, Ortaçağ'dan kurtulma yolunda yaptığı devrimin Büyük Önder için kurmak istediğimiz anıtın, onun getirdiği yeni ruhu ifade etmesini istedik [...] İşte bunun içindir ki, garblılaşma yolunda en büyük hamlelerimizi yapan AtanınAta'nın Anıt-Kabrini, bir sultan veya Veli türbesi ruhundan tamamen ayrı, yedi bin senelik bir medeniyetin rasyonel çizgilerine dayanan klasik bir ruh içinde kurmak istedik.}}
 
Anıtkabir'i "Türkiye'nin en çok [[Nasyonal sosyalizm|Nazi]] etkisi olan yapısı" olarak tanımlayan [[Şevki Vanlı]], [[Totalitarizm|totaliter]] bir kimlik taşıdığını belirttiği yapıyı "[[Antik Roma|Roma]] kökenli, Nazi yorumlu" olarak değerlendirmektedir.<ref>{{kitap kaynağı |başlık=Mimariden Konuşmak: Bilinmek İstenmeyen 20. Yüzyıl Türk Mimarlığı, Eleştirel Bakış |cilt=I |ilk=Şevki |son=Vanlı |yazarlink=Şevki Vanlı |yıl=2006 |yayımcı=Şevki Vanlı Mimarlık Vakfı Yayınları |yer=Ankara |sayfalar=105-107|isbn=9757722146}}</ref> Doğan Kuban da 1950 yılında projede yapılan değişiklikler sonucunda yapının "[[Adolf Hitler|Hitler]] tarzı bir yapıya" dönüştüğünü ifade etmektedir.{{kdş|Kuban|2010|ss=100-106}} Wilson ise Anıtkabir'deki heykel ve kabartmaların, [[sosyalist gerçekçilik|sosyalist gerçekçiliğe]] benzediğini belirtmektedir.{{kdş|Wilson|2015|s=118}}
30.157

düzenleme