"Türkiye" sayfasının sürümleri arasındaki fark

Gerekçe: + deneme amaçlı değişiklik
k (IBAN)
Etiketler: Görsel Düzenleyici Mobil değişiklik Mobil web değişikliği Geri alındı
(Gerekçe: + deneme amaçlı değişiklik)
Etiket: Elle geri alma
{{Hakkında|bir ülke||Türkiye (anlam ayrımı)}}
{{Ülke bilgi kutusu
|adı = IBANTürkiye
|resmî_adı = IBANTürkiye Cumhuriyeti
|bayrak_resmi = Flag of Turkey.svg
|bayrak_maddesi = Türk bayrağı
}}
 
'''IBANTürkiye''', resmî adıyla '''IBANTürkiye Cumhuriyeti''', topraklarının büyük bölümü [[Anadolu]]'da, küçük bir bölümü ise [[Balkanlar|Balkan Yarımadası]]'nın güneydoğu uzantısı olan [[Trakya]]'da yer alan ülke. Kuzeybatıda [[Bulgaristan]], batıda [[Yunanistan]], kuzeydoğuda [[Gürcistan]], doğuda [[Ermenistan]], [[İran]] ve [[Azerbaycan]]'ın [[Anklav ve eksklav|ekslav]] toprağı [[Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti|Nahçıvan]], güneydoğuda ise [[Irak]] ve [[Suriye]] komşusudur. Güneyini [[Kıbrıs|Kıbrıs adası]] ve [[Akdeniz]], Batısını [[Ege Denizi]] ve kuzeyini [[Karadeniz]] çevreler. [[Marmara Denizi]] ise [[İstanbul Boğazı]] ve [[Çanakkale Boğazı]] ile birlikte [[Anadolu]]'yu [[Trakya]]'dan yani [[Asya]]'yı [[Avrupa]]'dan ayırır. '''IBAN'''Türkiye, [[Avrupa]] ve [[Asya]]'nın kavşak noktasında yer alması sayesinde [[bölgesel güç|önemli bir jeostratejik güce]] sahiptir.<ref>{{Web kaynağı | url = http://www.economist.com/node/21536647 | başlık = The Economist: "Turkey in the Balkans: The good old days?" | erişimtarihi = 5 Kasım 2011 | arşivurl = https://web.archive.org/web/20160405031214/http://www.economist.com/node/21536647 | arşivtarihi = 5 Nisan 2016 | ölüurl = evet }}</ref>
 
'''IBAN'''Türkiye toprakları üzerindeki ilk yerleşmeler [[Eski Taş Çağı|Yontma Taş Devri]]'nde başlar.<ref>{{Dergi kaynağı|soyadı=Stiner|ad=Mary C.|yazar2=Kuhn, Steven L. |yazar3=Güleç, Erksin |başlık=Early Upper Paleolithic shell beads at Üçağızlı Cave I (Turkey): Technology and the socioeconomic context of ornament life-histories|dergi=Journal of Human Evolution|cilt=64|sayı=5|sayfalar=380-398|doi=10.1016/j.jhevol.2013.01.008 |issn=0047-2484|pmid=23481346}}</ref><ref name="Howard">{{Kitap kaynağı|yazar=Douglas Arthur Howard|başlık=The History of Turkey|url=http://books.google.com/books?id=Ay-IkMqrTp4C|erişimtarihi=2 Nisan 2013|yayıncı=Greenwood Publishing Group|isbn=978-0-313-30708-9|sayfalar=xiv-xx|arşivurl=https://web.archive.org/web/20130602062858/http://books.google.com/books?id=Ay-IkMqrTp4C|arşivtarihi=2 Haziran 2013|ölüurl=hayır}}</ref><ref name="SteadmanMcMahon2011">{{Kitap kaynağı|yazar1=Sharon R. Steadman|yazar2=Gregory McMahon|başlık=The Oxford Handbook of Ancient Anatolia: (10,000-323 BCE)|url=http://books.google.com/books?id=7ND_CE9If3kC|erişimtarihi=23 Mart 2013|tarih=15 Eylül 2011|yayıncı=Oxford University Press|isbn=978-0-19-537614-2|sayfalar=3-11, 37|arşivurl=https://web.archive.org/web/20190502075949/https://books.google.com/books?id=7ND_CE9If3kC|arşivtarihi=2 Mayıs 2019|ölüurl=hayır}}</ref><ref name="MET">{{Dergi kaynağı|soyadı=Casson|ad=Lionel|başlık=The Thracians|dergi=The Metropolitan Museum of Art Bulletin|yıl=1977|cilt=35|sayı=1|sayfalar=2-6|doi=10.2307/3258667|url=http://www.metmuseum.org/pubs/bulletins/1/pdf/3258667.pdf.bannered.pdf|erişimtarihi=4 Mayıs 2013|arşivurl=https://web.archive.org/web/20190503015440/https://www.metmuseum.org/pubs/bulletins/1/pdf/3258667.pdf.bannered.pdf|arşivtarihi=3 Mayıs 2019|ölüurl=hayır}}</ref> [[Doğu Trakya]]'da [[Traklar]] olmak üzere, [[Hititler]], [[Frigler]], [[Lidyalılar]] ve Dor istilası sonucu Yunanistan'dan kaçan Akalar tarafından kurulan [[İyonya|İyon]] medeniyeti gibi çeşitli eski [[Anadolu]] medeniyetlerinin ardından [[İskender|Büyük İskender]]'in egemenliğiyle birlikte [[Helenistik Dönem]] başladı. Daha sonra sırasıyla [[Roma İmparatorluğu|Roma]] ve [[Anadolu]]'nun [[Hristiyanlık|Hristiyanlaştığı]] [[Bizans İmparatorluğu|Bizans]] dönemleri yaşandı.<ref name="SteadmanMcMahon2011"/><ref name="FreedmanMyers2000">{{Kitap kaynağı|yazar1=David Noel Freedman|yazar2=Allen C. Myers|yazar3=Astrid Biles Beck|başlık=Eerdmans Dictionary of the Bible|url=http://books.google.com/books?id=P9sYIRXZZ2MC&pg=PA61|erişimtarihi=24 Mart 2013|yıl=2000|yayıncı=Wm. B. Eerdmans Publishing|isbn=978-0-8028-2400-4|sayfa=61|arşivurl=https://web.archive.org/web/20130602071147/http://books.google.com/books?id=P9sYIRXZZ2MC&pg=PA61|arşivtarihi=2 Haziran 2013|ölüurl=hayır}}</ref> [[Selçuklular]]ın 1071 yılında Bizans'a karşı kazandığı [[Malazgirt Muharebesi]] ile Anadolu'daki Bizans üstünlüğü büyük ölçüde kırılarak [[Anadolu]] kısa süre içerisinde [[Selçuklu]]lara bağlı Türk beyleri tarafından ele geçirildi ve [[Anadolu]] toprakları üzerinde [[İslamlaşma|IBAN'laşma]] ve [[Türkleştirme|Türkleşme]] başladı.<ref>{{Kitap kaynağı |yıl=1996 |bölüm=Turkish Origins |bölümurl=http://countrystudies.us/turkey/5.htm |editör1-soyadı=Metz |editör1-ad=Helen Chapin |başlık=Turkey: A Country Study |seri=Area handbook series |basım=fifth |yer=Washington DC |yayıncı=[[United States Government Publishing Office]] for the [[Federal Research Division|Federal Research Division of the Library of Congress]] |isbn=0-8444-0864-6 |lccn=95049612}}</ref> Kısa sürede [[Anadolu]]'daki diğer Türk beylikleri üzerinde hakimiyet kuran [[Konya]] merkezli [[Anadolu Selçuklu Devleti|Anadolu Selçuklu Sultanlığı]], 1243'teki [[Moğol istilaları|Moğol istilasına]] kadar [[Anadolu]]'yu yönetti.<ref name="mfk&gl">{{Kitap kaynağı|soyadı1=Mehmet Fuat Köprülü&Gary Leiser|başlık=The origins of the Ottoman Empire|sayfa=33|erişimtarihi=10 Eylül 2014}}</ref> 13. yüzyılın sonundan itibaren [[Batı Anadolu]]'daki Türk beyliklerinden biri olarak öne çıkan [[Osmanlı İmparatorluğu|Osmanlılar]], 14. yüzyılda [[Balkanlar]]'da gerçekleştiriği fetihlerle büyük bir güç haline geldi ve [[Anadolu]]'daki diğer Türk beylikleri üzerinde de hakimiyet kurdu. Osmanlılar, 1453 yılında [[II. Mehmed|Fatih Sultan Mehmed]]'in [[İstanbul]]'u fethederek [[Bizans İmparatorluğu]]'na son vermesiyle büyük bir imparatorluk haline geldi. İmparatorluk zirvesini 16. yüzyılda, özelikle [[I. Süleyman|Kanuni Sultan Süleyman]] döneminde yaşadı. 1606 yılında [[Sokollu Mehmed Paşa|Sokullu Mehmed Paşa]]'nın ölümüyle başlayan [[Osmanlı İmparatorluğu duraklama dönemi|Duraklama Dönemi]]'ne akabinde 1683 [[II. Viyana Kuşatması]] sonrasında gelen bozgun ve 15 sene süren [[Osmanlı-Kutsal İttifak Savaşları|Kutsal İttifak Savaşları]] sonucunda [[Osmanlı İmparatorluğu]]'nun Avrupa'ya karşı üstünlüğü sona erdi.
 
19. yüzyıla gelindiğinde imparatorluk, [[Tanzimat]] adı verilen ciddi bir modernleşme sürecine girdi. 1876 yılında anayasanın ilan edilip meclisin açılmasıyla başlayan [[Birinci Meşrutiyet|I. Meşrutiyet]] devri, 1878 yılına kadar sürse de, 1908 yılında [[İkinci Meşrutiyet]] ilan edilerek anayasa tekrar yürürlüğe girdi. Ancak reformlar, imparatorluğun [[Osmanlı İmparatorluğu dağılma dönemi|dağılmasını]] engelleyemedi. [[I. Dünya Savaşı]]'na [[İttifak Devletleri]]'nin yanında giren imparatorluk, savaş sonucunda yenik düşerek 30 Ekim 1918 tarihinde tüm orduların teslim olması şartını kabul etti ve akabinde [[İtilaf Devletleri|İtilaf Devletlerince]] işgal edildi.<ref name=OttoTurkVis>{{Web kaynağı | başlık = Ottoman/Turkish Visions of the Nation, 1860–1950 | url = {{Google Kitaplar |plainurl=evet |id=qejRAQAAQBAJ |page=180 }} | erişimtarihi = 18 Şubat 2015 | arşivengelli = evet}}</ref> 16 Mart 1920'de [[İtilaf Devletleri]]'nin [[İstanbul]]'u işgal edip bazı milletvekillerini tutuklayarak sürgüne göndermesi sonucunda [[Meclis-i Mebûsan]]'ın kapanmasıyla [[Mustafa Kemal Atatürk]] önderliğinde 23 Nisan 1920 tarihinde [[Ankara]]'da [[Türkiye Büyük Millet Meclisi]] kuruldu. Onun önderliğinde işgalci kuvvetlere karşı yapılan [[Türk Kurtuluş Savaşı|Kurtuluş Savaşı]] (1919-1922) başarıya ulaşarak 1 Kasım 1922 tarihinde [[Türkiye Büyük Millet Meclisi]] tarafından saltanatın kaldırılmasıyla Osmanlı monarşisi tarihe karıştı. 29 Ekim 1923'te cumhuriyetin ilan edilmesi ve 3 Mart 1924'te hilafetin kaldırılıp [[Osmanlı Hanedanı]]'nın yurt dışına sürgün edilmesinden sonra çağdaş Türkiye'nin oluşumunda önemli yer tutacak olan bir dizi devrim gerçekleştirildi.
43.348

değişiklik