"Çavdar" sayfasının sürümleri arasındaki fark

İç bağlantı
(Otorite kontrolü şablonu eklendi)
(İç bağlantı)
 
Çavdarın ilk kez İÖ 6500 yıllarında [[Asya]]'nın güneybatısında yetiştirildiği sanılmaktadır. Soğuğa en dayanıklı tahıl olan çavdar yüksek yerleri, kumlu ve gevşek toprakları sever. [[Rusya]], İskandinav ülkeleri gibi kışları çok sert geçen yörelerde bile yetiştirilir ve sonbaharda ekilip ertesi yıl yaz başlarında biçilir. Üstelik [[buğday]], [[arpa]], [[Mısır (bitki)|mısır]] ve [[pirinç]] tarımına elverişli olmayan en verimsiz topraklarda bile öbür tahıllardan daha iyi ürün verir. Tahıllara büyük zarar veren [[külleme]] ve pas hastalıkları ile zararlı [[böcek]]lerden de pek fazla etkilenmeyen çavdarın en önemli zararlısı [[çavdar mahmuzu]] hastalığına yol açan bir asklımantardır.
 
Genellikle 1-2 metre yüksekliğe ulaşan çavdarın görünümü arpaya çok benzer. Taneleri buğdaya göre daha ince uzun, kavuzları daha dar, kılçıkları[[Kılçık (botanik)|kılçık]]ları da oldukça kısadır. Daha çok [[ekmek]]lik un ve hayvan yemi olarak değerlendirilen çavdarın bileşiminde [[karbonhidrat]], [[protein]], [[potasyum]] ve [[B vitamini]] bulunur.
 
Çavdar unundan yapılan ekmek de buğday ekmeği gibi hafif olur. Buğday ve çavdar ununda bulunan protein karışımları ([[glüten]]) hamurun kabararak esnek ve yumuşak olmasını sağlar. Bu yüzden, başka tahılların unundan ekmek yapılırken hamura buğday ya da çavdar unu katılması gerekir.