"Mehmet Şeref Aykut" sayfasının sürümleri arasındaki fark

değişiklik özeti yok
 
[[Meclis-i Mebusan 6. dönem mebusları listesi|Son Osmanlı Meclis-i Mebusan]] Edirne mebusu ve [[İstanbul'un İşgali]] üzerine işgal kuvvetleri tarafından tutuklanıp sürülen [[Malta sürgünleri]]ndendir. Sürgünden kurtulduktan sonra Edirne milletvekili olarak [[Türkiye Büyük Millet Meclisi|TBMM]]'ye katılmış; I., IV., V., VI. dönem TBMM'de milletvekili olarak görev yapmıştır.
== Yaşamı ==
1874 yılında Edirne'de doğdu.<ref name=kutay/><ref name=dowry>{{Web kaynağı | soyadı1 = Morack | ad1 = Ellinor | başlık = The Dowry of the State?: The Politics of Abandoned Property and the Population Exchange in Turkey | url = http://books.google.ca/books?id=UU5cDgAAQBAJ&pg=PA171&lpg=PA171&dq=şeref+aykut+1874 | website = Google Books | yayıncı = University of Bamberg Press | erişimtarihi = 25 Kasım 2017 | arşivengelli = evet}}</ref> Aykut Alp - Oruç Paşa soyundan, Miralay Arif Bey ile Fatma Hanım'ın oğlu olan Şeref Aykut, ilkokula Edirne'de başladı ancak [[93 Harbi|93 Rus Harbi]] olarak bilinen 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı nedeni ile ailesi ile birlikte İstanbul'a göç etti. Önce [[Galatasaray Lisesi]]'ne devam etti, sonra "[[Yeni Osmanlılar]]"ın yapıtlarını ve [[Servet-i Fünûn edebiyatı|Servet-i Fünun]] yazın akımını izleyebilmek için Mercan İdadisi'ne geçti. 1891 yılında Mercan İdadisi'ni bitirerek [[İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi|İstanbul Hukuk Mektebi]]'ne yazıldı. 1895 yılında [[İstanbul Hukuk Mektebi]]'ni bitirerek avukatlığa başladı ve askerliğini yapmak için Edirne'ye döndü.<ref name=":1">Dilan, Hasan Berke, Bir Siyaset Adamı olarak Mehmet Şeref Aykut , XV. Türk Tarih Kongresi 5. Cilt, Atatürk ve Türkiye Cumhuriyeti Tarihi, 115. -Cilt, 11-15 Kasım 2006, Ankara</ref><ref name=":2">Dilan, Hasan, Mehmet Şeref Aykut ve İzmir'de İlk Fikir Hareketleri Türk Kütüphaneciler Derneği Edirne Şubesi Yayınları No: 23 1996 Edirne</ref>
 
Türkçülük, Türk dilini Osmanlıcadan arındırma ve [[II. Abdülhamid|Abdülhamit]] dönemi baskılarına karşı çıkma görüşleri nedeni ile 1896 yılında bir jurnal sonucu sekiz kişilik bir arkadaş grubu ile birlikte gizli cemiyet kurma suçundan tutuklandı. Önce Edirne hapishanesine sonra da yargılanmak üzere Yıldız'daki Kabasakal Mehmet Paşa Divan-ı Harbi'ne gönderildi. Arkadaşlarının savunmasını üstlenen Aykut, rejime hakaretten sekiz yıl sürgün cezasına mahkûm edildi ve 1897'de siyasi tutuklu olarak [[Trablusgarp]]'a sürüldü. Yirmi dokuz ay süren sürgün ve hapis yaşamından kaçarak 15 Nisan 1899'da İzmir'e geldi ve gazetecilik yaşamına başladı.<ref name=":1" /><ref name=":2" />
1903 yılında Edirne'deki Bulgar ayaklanması üzerine Edirne'ye döndü.<ref name=":1" /><ref name=":2" />
 
1908 yılında [[İkinci Meşrutiyet|II. Meşrutiyet]]’in ilanıyla [[Şevket Dağdeviren]]'in Edirne'de çıkardığı [[Yeni Edirne (gazete)|Yeni Edirne]] gazetesinde baş yazar olarak çalışmaya başladı. Türk dili konusundaki tartışmalarını burada da sürdürdü.1909 yılında "Hukuk-u Esasiye" adıyla hukuk konularını irdeleyen yetmiş tefrikalık bir yazı dizisi yayımladı.<ref name=":1" /><ref name=":2" /><ref name=":3">Aykut, Mehmet Şeref, '''Trakya Millî Mücadele Tarihi Malta Hatıratı ve Malta'da Türkler''', Yayına hazırlayan: Hasan Berke Dilan, ''Alfa Yayınları s:7. 7- 124, 2010 İstanbul, 2010''</ref><ref>[http://www.osmanlicagazeteler.org/Sayfa.php?il=Edirne&GazeteID=YeniEdirne "Yeni Edirne"] {{Webarşiv|url=https://web.archive.org/web/20170307185822/http://www.osmanlicagazeteler.org/Sayfa.php?il=Edirne&GazeteID=YeniEdirne |tarih=7 Mart 2017 }} Osmanlicagazeler.org sitesi. Erişim tarihi: 9 Eylül 2017.</ref>
 
1910 yılında "Bu Devlet Nasıl İdare Olunur" ve 1911 yılında "Cemiyet ve Muhalifleri" kitaplarını yayımladı.
 
== Ailesi ==
Türkan Hanım'la evli olan Şeref Aykut'un Fatma Sevinç Leman isimli bir kızı vardır. Sevinç Leman, [[Trakya-Paşaeli Müdâfaa-i Hukuk Cemiyeti|Trakya Paşaeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti]]'nin aktif üyesi olan Dr. Fuat Koman ile evlendi. Bu evlilikten [[İlhan Koman]], Korhan Koman ve Gönül Koman isimli 3 çocukları oldu. İsveç'te uzun yıllar yaşamını sürdürmüş olan ünlü heykeltıraş [[İlhan Koman]] Şeref Aykut'un torunudur.<ref name=kutay>Kutay, Cemal, Üç Devirde İrfan ve Vicdanın Hasreti Millet ve Devletini Arayan Adam Mehmed Şeref Aykut 1874 - 1939, Teknografik Matbaacılık, İstanbul, 1985</ref><ref name=":4" /><ref>Çantay, Deniz. [http://www.ankaraantikacilik.com/ilhan-koman "Edirne’nin Leonardo Da Vinci’si; İlhan Koman…"] {{Webarşiv|url=https://web.archive.org/web/20171119164920/http://www.ankaraantikacilik.com/ilhan-koman |tarih=19 Kasım 2017 }} Ankaraantikacilik.com sitesi. Erişim tarihi: 19 Ekim 2017.</ref>
 
Dedesi Oruç Aykut Paşa soyundan bala rütbesi sahibi Mustafa Paşa'dır.<ref name=":1" />
 
== Yapıtları ==
* Bu Devlet Nasıl İdare Olunur / (Dersaadet Matbaası, 1910)
* Cemiyet ve Muhalifleri / (Yakolevi Matbaası Edirne, 1911)
* Hüdavendigar Valisi Daniş Beyefendi'ye, Birinci Mektup / (Bursa Hilal Matbaası, 1912)
* Arnavutluğun Hayatı Osmanlı Kalmaktır, İkinci Mektup / (Bursa Hilal Matbaası, 1912)
* Türkler Yaşayacaktır, Üçüncü Mektup / (Bursa Hilal Matbaası, 1912)
* Anadolu'da Türk, Mektuplarım Silsilesinden: 4 / (Bursa Hilal Matbaası, 1913)
* Anadolu'da Bir Müslüman Türk'ün Şeyhülislam Efendi Hazretleri'ne En Son Sözü Mektuplarım Silsilesinden: 5 / (Bursa Hilal Matbaası, 1913)
* Edirne Vilayetinden Rumlar Niçin Gitmek İstiyorlar, Mektuplarım Silsilesinden: 6 / (Edirne, 1914)
* Hanedan ve Millet / (Orhaniye Matbaası, İstanbul, 1923)
* Bulgar ve Bulgar Devleti / (Hakimiyeti Milliye Matbaası, Ankara, 1934)
* İsmet Paşa (Edirne, 1934)
* Kamâlizm (CHP Programının İzahı) / (Muallim Ahmet Halit Kitabevi, 1936) (Kaynak Yayınları, 2008)
* Trakya Milli Mücadele Tarihi - Malta Hatıratı ve Malta'da Türkler / (Yayına hazırlayan: Hasan Berke Dilan - . Alfa Yayınları, 2010)
 
== Mehmet Şeref Aykut hakkında yazılan kitaplar ==
* ''Üç Devirde İrfan ve Vicdanın Hasreti Millet ve Devletini Arayan Adam Mehmed Şeref Aykut 1874 - 1939'', Cemal Kutay (Teknografik Matbaacılık, İstanbul, 1985)
* ''Mehmet Şeref Aykut ve İzmir'de İlk Fikir Hareketleri'', Hasan Dilan (Türk Kütüphaneciler Derneği Edirne Şubesi Yayınları No: 23 , Edirne, 1996)
* ''İttihat Terakki - Trakya Paşaeli - Misak-ı Milli Edirne Milletvekili Mehmet Şeref Aykut'', Ayhan Tunca (Edirne, 2017)
 
== Görseller ==
40.964

değişiklik