"Kadınlar Halk Fırkası" sayfasının sürümleri arasındaki fark

değişiklik özeti yok
k
 
| üyelik =
| üyelik_yıl =
| ideoloji = [[Kadın hakları]]<br>[[Feminizm]]<br>Önleyici Mefkurecilikmefkurecilik<ref name="yacan">{{Dergi kaynağı|url=https://www.academia.edu/36359311/Bir_Siyasal_Mücadele_Örneği_KADINLAR_HALK_FIRKASI|başlık=birBir siyasalSiyasal mücadeleMücadele örneğiÖrneği: KADINLAR HALK FIRKASI|erişimtarihi=|tarih=|çalışma=|yayıncı=Caner Yacan}}</ref>
KADINLAR HALK FIRKASI|erişimtarihi=|tarih=|çalışma=|yayıncı=}}</ref>
| pozisyon =
| ulusal =
 
== Hakkında ==
1923 yılında henüz [[cumhuriyet]]in ilan edilmediği dönemde [[Nezihe Muhiddin]] ve on üç kadın arkadaşı, kadın hakları için bir kadın komitesi toplamaya karar vermişlerdir.<ref name=":0yacan">https://www.academia.edu/36359311/Bir_Siyasal_Mücadele_Örneği_KADINLAR_HALK_FIRKASI</ref> Hazırlıkları [[Nezihe Muhiddin]]'in evinde süren komitenin ilk toplantısı, 15 Haziran 1923'te Darülfünun Konferans Salonu'nda gerçekleşti. Toplantıda "Kadınlar Halk Fırkası" adıyla siyasi bir parti kurma kararı alındı. Partinin programı o dönemki basında yer aldı. Nezihe Hanım'ın kuruluşuna önderlik ettiği parti, henüz [[Cumhuriyet Halk Fırkası]] bile kurulmadan kuruluş çalışmalarını tamamlayıp kuruluş dilekçesini sundu fakat kuruluş dilekçesine sekiz ay sonra ret yanıtı gelmiş, ''“1909 tarihli seçim kanuna göre kadınların siyasi temsilinin mümkün olmadığı”'' gerekçesiyle parti kuruluşu için valilik tarafından faaliyet izni verilmemiştir. Bunun üzerine Kadınlar Halk Fırkası, [[Türk Kadınlar Birliği]] adında bir derneğe dönüşmüştür.
 
== Önleyici Mefkurecilikmefkurecilik ==
[[Avrupa|Avrupa’da]] sınıf yapılarının belirginleştiği ve [[kapitalizm]]in bölüşüm bunalımının etkili bir biçimde hissedilmeye başlandığı yıllarda, [[Türkiye|Türkiye’de]] henüz [[Sanayi Devrimi|sanayi devrimi]] gerçekleştirilememiş, sınıflı toplum yapısı belirginleşmemiş ve önemli sayılabilecek bir sınıf çatışması yaşanmamıştır. Bu doğrultuda Cumhuriyet modernleşmesi, ileride yaşanabilecek ve birleşik, uyumlu bir toplum yapısını maraza uğratabilecek her türlü yapılanmaya karşı önleyici mefkurecilik olarak tanımlanabilecek bir ideoloji temelinde kurgulanmaya çalışılmıştır. Taha Parla bu idealizmi “liberal burjuva siyaseti ve burjuva ekonomisinin olmadığı bir burjuva toplumunun gerçekleştirilmesi” olarak açıklar. Böylelikle bir yandan feodalizmin arkaik kültürünü yıkabilecek bir burjuva toplumu oluşturulabilecek, bir yandan da oluşan burjuvazinin kendi çıkarını önceleyen bireyciliğinin önü alınabilecektir. Bir tür düzen içinde gelişme projesi olarak adlandırılabilecek bu tutumun Türkiye Cumhuriyetinde hayata geçirilen kamu politikalarında uzun süre etkili olduğu söylenebilir. Modern Türkiye CumhuriyetininCumhuriyeti’nin temelindeki önleyici bu ideolojiyi özellikle KemalizminKemalizm’in altı okundaki halkçılık ilkesinde gözlemleyebilmek mümkündür. CHP’nin dördüncü büyük kongresinde belirtilen şekliyle halkçılık şu şekilde açıklanmaktadır:<blockquote>"[[Türkiye|Türkiye Cumhuriyeti]] halkını, ayrı ayrı sınıflardan mürekkep değil fakat ferdî ve içtimai hayat için iş bölümü itibarıyla, muhtelif mesai erbabına ayrılmış bir camia telakki etmek, esas prensiplerimiz dendirprensiplerimizdendir. Fırkamızın bu prensiple istihdaf ettiği gaye, sınıf mücadelesi yerine, içtimai intizam ve tesanüt temin etmek ve birini nakledemeyecekti surette menfaatlerde ahenk tesis eylemektir. Menfaatler, kabiliyet ve çalışma derecesiyle mütenasip olur."</blockquote>[[Mete Tunçay]], [[Atatürkçülük|KemalizminKemalizm’in]] belirtilen şekildeki halkçılık tanımını [[demokrasi]]yle özdeş olmayan “daha çok, Büyük [[Fransız Devrimi]] düşünüme özgü bir anti-monarşizm ve statü ayrıcalıklarına düşmanlık” olarak betimlemektedir; çünkü bu tür [[Popülizm|halkçılık]], sınıfları ve sınıf çatışmalarını görmezden gelerek mesleklerin yardımlaşmasına bel bağlamakta ve ulusçuluk adı altında farklılıkların kendilerini temsil ederek oluşturabilecekleri eşitlikçi ve özgürlükçü bir yapıyı sınırlandırmaktadır. Böylelikle [[Popülizm|halkçılık]] ülke sevgisi, millî irade, [[Ulusal egemenlik|Millî hakimiyet]] gibi [[Jean-Jacques Rousseau|Rousseau’yu]] hatırlatan seçkinci ve kolektivist söylemler ile hak temelli bir anlayıştan, ortak iyiye evrilen bir anlama yönlendirilmektedir. Ayşe Kadıoğlu, [[Türkiye|Türkiye’nin]] düşünsel temelinde var olan bu durumu aydınlanma aşamasından geçilmeden modernleşmenin gündeme gelmiş olmasına bağlar. Aydınlanmanın ortaya koymuş olduğu bireyin özgürlüğüne verilen önem, [[Türkiye|Türkiye’nin]] modernleşme sürecinde arka plana itilmekte ve toplumun yüce ulusal çıkara bir bütün halinde yönlendirilmesi amaçlanmaktadır. Cumhuriyet modernleşmesinin erken dönemlerinde yaşanan çok partili sisteme geçiş krizlerinde ve tek parti yönetiminin yerleşmesinde bu ideolojinin önemli bir payının olduğu söylenebilir. Yalnızca homojenleşmiş bir kamu vicdanının kurtuluşa ve gelişmeye yarar sağlayabileceğine inanılan, farklılıkların öteki sayılarak düşmanlaştırıldığı ve yok edildiği bir ortamda, ideolojik olarak aynı orta sınıfın “pozitivist, milliyetçi ve liberal hareketine” bağlı olduğu söylenen Kemalistler ile, [[Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası|Terakkiperverler]] ve hatta “güdümlü bir demokrasi deneyi” olarak tanımlanan [[Serbest Cumhuriyet Fırkası|Serbest Cumhuriyet Fırkalılar]] dahi birlikte var olamamıştır. Bunun yanında [[Türkiye Komünist Partisi (1920)|Türkiye Komünist Partisi’nin]] kurulması ya da bir dönem [[Turancılık|Turancı]] neşriyatın artmasında olduğu gibi, dış siyasetin farklı düşüncelerin var olmasını zorunlu kıldığı durumlarda da, ötekileştirilen düşünceler millî bütünlüğü bozmayacak bir şekilde devlet tarafından kontrol altında tutulmaya çalışılmıştır. Ayrıca bir federasyon niteliğindeki Amele Teali Cemiyeti ile [[İkinci Meşrutiyet|2II. Meşrutiyet’tenMeşrutiyet]]’ten beri varlığını koruyan [[Türk Ocakları]]nın’nın kapatılması ve [[masonluk]] çalışmalarının durdurulması da devletin bütünlüğünü koruma, millî birliği sağlama düşüncesinin bir sonucu olarak görülebilir. Böyle bir ortam içerisinde kadınların hak temelli bir mücadele alanı olarak Kadınlar Halk Fırkası ve devamında Türk Kadınlar Birliği’nin incelenmesi, Türkiye’deki [[Feminizm|feminist]] hareketin Cumhuriyet modernleşmesinin bütüncül ideolojisi karşısında karşı karşıya kaldığı sorunları ve mücadeleler sonucu elde edilen kazanımları ortaya koyması ve bunun yanında bugünkü kadın mücadelesine de ışık tutabilmesi açısından önemlidir.<ref name=":0yacan" />
 
== Türk Kadınlar Birliği ==
40.966

değişiklik