"Führerbunker" sayfasının sürümleri arasındaki fark

değişiklik özeti yok
 
{{Eğik sayfa adı}}'''Führerbunker''' ([[Almanca]] anlamı: ''Liderin Sığınağı''), [[Nazi Almanyası]] lideri [[Adolf Hitler]]'in ve eşi [[Eva Braun]]'un [[II. Dünya Savaşı]]'nın son aylarını geçirdiği ve 30 Nisan 1945'te [[Adolf Hitler'in ölümü|birlikte intihar ettikleri]] [[Berlin]]'de bulunan yer altı sığınağıdır. İki aşamalı olarak inşa edilen ve 1936 ve 1944'te tamamlanan bir yer altı sığınak kompleksinin parçasıydı. İkinci Dünya Savaşı sırasında Adolf Hitler tarafından kullanılan Führer Karargahının sonuncusuydu (Führerhauptquartiere).
 
Savaştan sonra hem eski hem de yeni Başbakanlık binaları Sovyetler tarafından düzeltildi. Yıkımdaki bazı girişimlere rağmen, yeraltıyer altı kompleksi 1988-89 yılına kadar değişmeden kaldı. Berlin'in bu alanının yeniden inşası sırasında, eski sığınak kompleksinin kazılan bölümlerinin büyük bir kısmı yıkılmıştır. Şematik diyagrama sahip küçük bir plak kurulduğunda, yeraltıyer altı sığınak alanı 2006 yılına kadar işaretsiz kaldı. Sığınağın bazı koridorları hâlâ bulunmaktadır, fakat halka kapalıdır.
 
== Tarihi ==
 
=== İnşaatı ===
Führerbunker başlangıçta [[Adolf Hitler]] için geçici bir hava saldırısı barınağı olarak inşa edildi (savaşın çoğu zamanında başkentte çok az zaman geçirdi). [[Berlin]]'in bombalanmasının artması, kompleksin doğaçtan kalıcı bir sığınma evi olarak genişlemesine yol açtı. Ayrıntılı kompleks, 1936'da tamamlanan [[Vorbunker]] (üst sığınak) olmak üzere iki ayrı barınaktan oluşuyordu ve Führerbunker, Vorbunker'den 2.5 metre (8.2 ft) daha aşağıda ve batı-güneybatı yönünde olmak üzere 1944 yılında tamamlandı.{{Kdş|Lehrer|2006|ss=117, 119, 123}}{{Kdş|Kellerhoff|2004|s=56}} Bu iki sığınak, dik açıyla yerleştirilmiş bir merdivenle birbirine bağlanmışlardı ve birbirlerine bir cephe ve çelik kapı ile kapatılabiliyordu.{{Kdş|Mollo|1988|s=28}} Vorbunker, Wilhelmstrasse 77'deki eski Reich Şansölyesinin arkasındaki büyük bir resepsiyon salonunun mahzeninin altında 1.5 metre (4.9 ft) derinlikte bulunuyordu.{{Kdş|Lehrer|2006|s=117}} Führerbunker ise, Voßstraße 6'daki{{Kdş|Lehrer|2006|s=123}} yeni Reich Şansölyesi binasının 120 metre (390 fit) kuzeyindeki eski Reich Şansölyesi bahçesinin 8.5 metre (28 ft) altında bulunuyordu. Führerbunker, yeraltındayer altında daha derinde olmakla birlikte, çok daha fazla donatıya sahipti.{{Kdş|McNab|2014|ss=21, 28}} Çatısı yaklaşık 3 metre kalınlığında betondan yapılmıştır. Yaklaşık 30 küçük oda bulunurdu ve yaklaşık 4 metre (13 ft) beton ile korunmuştur; Çıkışlar ana binaların yanı sıra bahçeye kadar bir acil çıkışa yönlendirildi. Führerbunker'in geliştirilmesi, [[Hochtief]] şirketince Berlin'de 1940'ta başlayan geniş bir yer altı yapımı programı kapsamında inşa edilmiştir.{{Kdş|Lehrer|2006|ss=117, 119, 121-123}}
 
Şubat 1945'te ise Başbakanlıktan alınan çeşitli çerçeveli yağlı boya tablolarıyla birlikte yüksek kaliteli mobilyalar ile süslenmişti.{{Kdş|Kershaw|2008|s=97}} Merdivenleri alt bölüme indirdikten ve çelik kapıdan geçtikten sonra, her iki tarafta bir dizi oda olan uzun bir koridor vardı.{{Kdş|McNab|2014|s=28}} Sağ tarafta jeneratör / havalandırma odaları ve telefon santralini içeren bir dizi oda vardı.{{Kdş|McNab|2014|s=28}} Sol tarafta Eva Braun'un yatak odası / oturma odası (Hitler'in özel misafir odası olarak da bilinir), bir ön oda (Hitler'in oturma odası olarak da bilinir) vardı ve bu da Hitler'in çalışma / ofisine açılırdı.{{Kdş|McNab|2011|s=109}}{{Kdş|McNab|2014|s=29}} Duvarda Hitler'in kahramanlarından biri olan Büyük Frederick'in büyük bir portresi asılmıştı.{{Kdş|Kershaw|2008|ss=97, 901-902}} Bir kapı, Hitler'in mütevazı bir şekilde döşenmiş odasına götürürdü.{{Kdş|McNab|2014|s=29}} Bunun yanında, bekleme odasına / ön odaya götüren bir kapısı olan konferans / harita odası (brifing / durum odası olarak da bilinir) vardı.{{Kdş|McNab|2011|s=109}}{{Kdş|McNab|2014|s=29}}
 
==Savaş sonrası olaylar==
Her iki Başbakanlık binasının kalıntıları 1945-1949 yılları arasındaki Sovyetler tarafından Nazi Almanyası'nın yeryüzünü yok etme çabasının bir parçası olarak düzleştirildi. Bazı bölgelerine kısmen su basmasına rağmen, bunker büyük oranda sağlam çıktı. Aralık 1947'de Sovyetler bunkeri havaya uçurmaya çalıştı, ancak yalnızca bölme duvarları hasar gördü. 1959 yılında Doğu Alman hükûmeti, bunker de dahil olmak üzere, Başbakanlıkta bir dizi yıkım başlattı. [[Berlin Duvarı]]'nın yakınında olduğu için ihmal edilen bu alanda 1988-1989 yıllarına kadar yıkımla ilgili bir gelişme görülmedi.{{Kdş|Mollo|1988|ss=49, 50}} Yeryüzündeki konut ve diğer binaların kapsamlı bir şekilde inşası sırasında, işçiler eski bunker kompleksine ait birkaç yeraltıyer altı bölümünü ortaya çıkardılar; çoğunlukla bunlar yok yıkılıp edildi. Başbakanlık yeraltıyer altı kompleksinin diğer kısımları ortaya çıkarıldı, ancak bunlar gözardı edildi, dolduruldu ya da mühürlendi.{{Kdş|Mollo|1988|ss=46, 48, 50-53}}
 
Hükümet yetkilileri, bu eski Nazi yeraltıyer altı merkezinin işaretlerinin son izlerini yok etmek istediler.{{Kdş|McNab|2014|s=21}} Führerbunker çevresindeki binaların yapımı sırasında çevrenin isimsiz kalmasını sağlamaya yönelik bir strateji izlendi.{{Kdş|Kellerhoff|2004|ss=27, 28}} Führerbunker'in (Başbakanlık bahçesinde bulunan) acil çıkış noktası olan yerine günümüzde bir oto parkotopark alanı olarak düzenlendi .{{Kdş|Kellerhoff|2004|s=27}}
 
8 Haziran 2006'da, [[2006 FIFA Dünya Kupası]]'nın başında, Führerbunker'in yerini belirlemek için bir bilgi panosu kuruldu. [[Potsdamer Platz]]'tan yürüyerek yaklaşık üç dakika uzaklıktaki Gertrud-Kolmar-Straße'nin köşesinde bunkerin şematik bir panosu da bulunur. Panonun yerleştirilmeis sırasında o zamanlar Hitler'in koruması olan [[Rochus Misch]], Hitler'in intihar ettiği sırada bunker sığınmacısı ve yaşayan son kişilerden biri olarak töreni gerçekleştirdi.{{Kdş|''Der Spiegel''|2006}}
41.257

değişiklik