Fail ağ kuramı: Revizyonlar arasındaki fark

bilim teknoloji araştırmları - kısaltma açılımı
(bilim teknoloji araştırmları - kısaltma açılımı)
'''Aktör Ağ Teorisi''' ('''Fail-ağ kuramı''', '''Fail Ağ Teorisi''', '''FAT'''), nesneleri de sosyal yapının birer parçası olarak kabul eden bir sosyal teori ve araştırma yöntemidir. Literatürde İngilizce '''Actor Network Theory''' olarak da geçmektedir ve bazı kaynaklarda İngilizce ifadenin kısaltılmışı olan '''ANT''' olarak anılmaktadır. Türkçe kısaltması '''AAT''' veya '''FAT''' olarak ifade edilebilir.<ref name="missozluk">{{Web kaynağı | yazar = [[Şadi Evren ŞEKER]] | url = http://mis.sadievrenseker.com/2014/09/aktor-ag-teorisi-actor-network-theory/ | başlık = Aktör Ağ Teorisi (Actor Network Theory) | erişimtarihi = 16 Eylül 2014 | yayıncı = [[MISSozluk]] | arşivurl = https://web.archive.org/web/20141226110106/http://mis.sadievrenseker.com/2014/09/aktor-ag-teorisi-actor-network-theory/ | arşivtarihi = 16 Eylül 2014 | ölüurl =evet}}</ref><ref name="iris: Kitle Kaynaklı Türkçe STS Ansiklopedisi">{{Web kaynağı | yazar = Arslan, O. | url = https://irisansiklopedi.net/2021/03/09/actor-network-theory-ant-fail-ag-teorisi-fat | başlık = Actor-Network Theory (ANT): Fail-ağ teorisi (FAT) | erişimtarihi = 25 Mart 2021 | yayıncı = iris: Kitle Kaynaklı Türkçe STS Ansiklopedisi | arşivengelli = evet}}</ref>
 
İnsan dışı varlıkların da sosyal yapının birer parçası olduğunu ortaya koyması özelliği ile ön plana çıkmıştır ve daha önceki teorilere eleştirel bir bakış açısı getirir. [[Bilim, teknoloji ve toplum|Bilgiteknoloji Teknoloji ve Toplum (BTT)araştırmaları]] alanında yapılan çalışmalar sırasında gün yüzüne çıkmış ve bu alanda yoğun olarak kullanılmıştır. Kuramın çıkışında önemli rolü olan [[Michel Callon]] ve [[Bruno Latour]], BTTbilim ve teknoloji araştırmaları alanında çalışan araştırmacılardır. Ayrıca [[sosyoloji]] alanında çalışan [[John Law]]'ın da önemli katkıları olmuştur. Maddeler arası bir ilişkinin yanında semiyotik (kavramlar arası) bir ilişki de tanımlanmaktadır. Doğruları ve yanlışları tanımlayan temelci yaklaşımların aksine sosyal yapıyı inşa eden varlıkların birleşimi ve iletişimi gibi ilişkiler üzerinde durmaktadır. Bu yapısı itibarıyla diğer BTTbilim ve teknoloji araştırmaları ve [[sosyal ağ]] teorilerinden ayrılmaktadır.
 
== Teorinin çıkışı ==
Aktör Ağ Teorisi (Fail Ağ Kuramı) ilk olarak [[Michel Callon]] tarafından [[École nationale supérieure des mines de Paris]]'e bağlı olan [[Centre de Sociologie de l'Innovation]] (CSI) Merkezinde geliştirilmiştir (Türkçesi: Sosyal İnovasyon Merkezi). 1984 yılındaki kitabında [[John Law]] ve [[Peter Lodge]] bu kuramın ilk örneklerinden sayılabilecek olan ve sosyal yapı içerisindeki cansız varlıklar ile aktörler arasındaki ilişkileri anlatan bilginin gelişmesi ve yapısallığı ile ilgili ''Science for Social Scientists'' isimli bir çalışma ortaya koymuşlardır. Çalışma aynı zamanda BTTbilim çalışmalarıve teknoloji araştırmaları açısından yenilik süreci ve bilgi üretimi kavramlarının anlaşılması için önemli bir adım oluşturmaktadır. 1990'dan itibaren BTT çalışmalarında Aktör Ağ Teorisinin önemi giderek artmıştır. Çoğu araştırmacı tarafından organizasyon analizleri, enformasyon, sağlık çalışmaları, coğrafya, sosyoloji, antropoloji ve ekonomi alanlarında kullanılmıştır. 2008 yılı itibarıyla Aktör Ağ Teorisi oldukça geniş ve kapsamlı bir kullanım alanına sahip olup, maddesel-semiyotik çalışamaların gerektirdiği çoğu heterojen ortama uygulanabilmektedir.
 
== Maddesel-semiyotik yöntem ==
4.570

düzenleme