"Astroloji" sayfasının sürümleri arasındaki fark

Bazı kelimeler için vikipedi'den bağlantılar eklendi. Birkaç kelimenin yazım hatası düzeltildi. 2 Kaynak eklendi.
(Yeni bir başlık ve kaynak eklendi.)
(Bazı kelimeler için vikipedi'den bağlantılar eklendi. Birkaç kelimenin yazım hatası düzeltildi. 2 Kaynak eklendi.)
Etiketler: Görsel Düzenleyici Yeni kullanıcı görevi
Gök olaylarına bakarak kehanetlerde bulunmak, özellikle de felaketleri kestirmek, tarihte pek çok toplumda gözlenmiştir. Bunun ilk yazılı örneği [[Mezopotamya]]'daki [[Asur]] ve [[Babil]] uygarlıklarındadır.<ref name="Pannekoek">{{kitap kaynağı |soyadı1=Pannekoek |ad1=Anton |başlık= A History of Astronomy|çeviribaşlık= Gökbilim Tarihi|yıl= 1989|özgünyıl= 1961|yayıncı= Dover Publications|yer=New York|dil= İngilizce|isbn=0-486-65994-1}}</ref>{{rp|33}}
 
Günümüzde Batı'da var olan astroloji sisteminin kökeni [[Eski Yunan]]'dan gelmektedir. [[Büyük İskender]] dönemine kadar, [[Antik Yunanistan|Eski Yunan]]'daki gökyüzü incelemeleri yeryüzünde olan olayların açıklamasını ve kehanetleri içermezdi. Gelecekle ilgili tahminler, gökyüzü cisimlerinin hava durumunu etkiliyor olduğu görüşünden ibaretti. Bu dönemden sonra Mezopotamya uygarlıklarının etkisi ile Eski Yunan'da [[astronomi]]nin yanı sıra astroloji de boy göstermeye başladı.<ref name="Pannekoek" />{{rp|130}}
 
Bundan çok uzun zaman önce, erkeklerle kadınlar geceleyin yıldızlı gökyüzüne baktılar ve bu yıldızların ne olduğunu, yaşamları üstünde ne etkiler yaptığını merak ettiler. Başlangıçtaki bu ilk sorulardan astroloji doğdu. Hiç kimse, astrolojinin yazı öncesi geleneğinin ne kadar eski olduğunu tam olarak bilmiyor. Yazılı tarihte ilk ortaya çıkışı ise MÖ 2500 yılında, gezegenlerin insanın kaderini etkileyen güçlü tanrılar olduğuna inanılan [[Mezopotamya]]'da olmuştur. Bu ilk astrologlar gökyüzünü dikkatle izlemeye ve onun geceleri parıltılı, muhteşem sessizliğinde gördüklerinde düzenli kayıtlarını tutmaya başladılar. Astroloji danışmanları Kraliyet ailesine devlet yönetimi konusunda akıl verirlerdi ve Mezopotamya tarihinin erken dönemlerinde astroloji "kraliyet sanatı" olarak düşünülürdü.
 
Mezopotamya [[gökbilimci]]leri göklerin işleyişini açıklamak için yeni geometri bilimini kullanmaya başladıkları sıralarda, eski Yunanlar, zaten tanrılarının geniş panteonuyla övünmekteydiler. [[Antik Yunanistan|Yunanlar]], Mezopotamya'nın astrolojik kehanet biçimini kendi mitolojileri ve yeni geometri bilimiyle birleştirip zodyaka[[Zodyak (anlam ayrımı)|zodyak]]<nowiki/>a dayanan kişisel bir astroloji geliştirdiler. Yunanca "zodiakos kyklos" ya da "hayvanlar dairesi" anlamına gelen bu kuşak, güneşin[[Güneş]]'in bir yıl boyunca gökyüzünde izlediği [[eliptik yörüngesininyörünge]]<nowiki/>sinin her iki yanında dokuz derece uzanır. Zodyak -Koç, Boğa, Yengeç- gibi her biri bir hayvan tarafından simgelenen ve yılın belirleyen on iki parçaya bölündü. Böylece Yunanlar astrolojiyi göklerinin yaşamlarındaki etkilerini merak eden bireylere danışmanlıkta kullanarak yıldız falını ortaya çıkardılar.
 
Ancak, astroloji bir yolunu bulup genel olarak Hristiyan öğretisinin içine sızdı ve gelişmeye devam etti.
 
=== Yıldız Haritası ===
[[Yıldız Haritası]] günümüzde yaygın olarak kabul edilen Batı astrolojisinde [[Ekinoks|İlkbahar Ekinoksu]] ([[Nevruz]]) esas alınarak çıkartıldı. Çıkartılan bu haritanın [[takımyıldız]]larıyla bir alakası bulunmamaktadır. 0 Derece Koç burcu ilkbahar ekinoksunun başladığı noktadır. İlkbahar ve sonbahar ekinokslarında günler eşitlenir (12 saat gündüz, 12 saat gece). Bu nokta esas alındıktan sonra 360 Derece 12 eşit parçaya bölünerek burçlar kuşağı ortaya çıkartılır.[[Dosya:Cellarius ptolemaic system.jpg|küçükresim|250px|sol|[[Zodyak]] [[burç]]larını gösteren [[geosantrik]] sistem. Andreas Cellarius, 1660/61]]
 
=== Batı Astrolojisi'nde burçlar ===
 
Batı astrolojisinin [[takımyıldız]]larıylatakımyıldızlarıyla bir alakası yoktur. Fakat, [[Hintler|Hint]] Astrolojisi'nin vardır. Hint Astrolojisi takımyıldızlarını esas alır. Lakin [[Karakter Analizi]] yapılırken görülen tutarsızlık nedeniyle Batı'da (Hristiyan dünyasında) bu astroloji kabul görmemiştir. Hint astrolojisiyle Batı Astrolojisi arasında yaklaşık 23,5 derecelik bir kayma vardır. Mesela 31 Mart'ta doğan birisinin Güneşi (kişinin burcu olarak bildiği şey aslında [[Güneş burcu]]dur) yaklaşık 10 derece Koç burcunda çıkarken, Hint astrolojisinde bu yaklaşık 23,5 derece geri kaydırıldığında Koç burcu olan kişi Balık burcu olmuş olur ki, bu Batı [[astrolog]]ları tarafından tutarlı görülmemiştir.
 
Esasında Batı ([[Hristiyan]]) Astrolojisi temelini [[Araplar|Arap]] Astrolojisi’nden alır. Göksel konumun matematiğini ilk geliştirenler müslüman[[Müslüman]] Araplar olmuştur. [[Trigonometri]] batı dünyasına Arap alimlerinden[[alim]]<nowiki/>lerinden geçmiştir. Günümüzde kullanılan [[Uzay]] matematiğinin en önemli temel taşları Müslüman alimler tarafından keşfedilmiş, daha sonra bu bilgileri Hristiyan'larHristiyanlar alıp geliştirmişlerdir.
 
== Kehanet sanatı ve astroloji ==
[[Dosya:Beit Alpha.jpg|300px|küçükresim|sağ|[[İsrail]] 6.yüzyıl Beit Alpha [[Sinagog]]' da bulunan [[Zodyak]] Resmi]]
Günümüzde astrologlar, Güneş'in, [[Ay]]'ın ve gezegenlerin insanın yaşamı üzerinde etkileri olduğunu ve buradan hareketle bir kişinin geleceğinin kestirilebileceğini öne sürerler. Bazı dergi ve gazetelerde, aynı burçta doğan herkes için ortak [[kehanet]]lerde bulunan yıldız falları yayımlanır.
 
Babilliler İÖİ.Ö. 6. yüzyılda gezegenlerin gökyüzündeki hareketini gösteren haritalar yaptılar. Böylece Güneş ve Ay tutulmasının ne zaman olacağını önceden kestirebiliyorlardı. Astroloji [[Babil]]'den Eski YunanistanYunan'a, oradan da Mısır'a ve Hindistan'a geçti. Daha sonra bütün Asya ve Avrupa'ya yayıldı. İSİ.S. 1066'da gökyüzünde parlak bir [[Kuyruklu yıldız|kuyrukluyıldız]] görünmüş ve bu alışılmadık olay insanları çok korkutmuştu. Bunu yorumlayan astrologlar yakın gelecekte bir kralın öleceğini ve çok önemli olayların yaşanacağını söylediler. Gerçekten de birkaç ay sonra, [[Hastings Muharebesi|Hastings Savaşı]]'nda [[İngiltere]] Kralı Harold öldürülünce pek çok kişi bu kehanetin doğru olduğuna inandı. Oysa bugün [[Halley kuyruklu yıldızı|Halley]] olarak adlandırılan bu kuyrukluyıldızın her 76 yılda bir Dünya çevresindeki yörüngesinden geçtiğini biliyoruz.<ref>''Halley, her 75-76 yılda bir dünyaya yaklaşıyor ve çıplak gözle izlenebilir hale geliyor.''[https://www.uzay.co/halley-kuyruklu-yildizi-ozellikleri-ve-tarihcesi/]</ref> Fakat, bu anlamlı rastlantıya [[Carl Gustav Jung]] senkronizasyon"[[Senkronizasyon teorisineTeorisi]]"ne göre ''"anlamlı rastlantılar"''<ref>bkz. [https://www.paakademisi.com/senkronizasyon-eszamanlilik/]</ref> adını vermektedir.
 
== Osmanlı Dönemi'nde astroloji ==
 
[[Osmanlı İmparatorluğu|Osmanlı]] dönemi klasik eserlerinden 1427'de yazılmış [[Murad-name]], 51 maddede dönemin [[Kültür|kültürel]] ve [[Sosyoloji|sosyal]] yapısını aktarırken 31. madde astrolojiye ayrılmıştır. Maddede müneccim olmanın niteliklerinden, takvim hesaplamaya, yıldız ve gezegenlerin adlarına ve niteliklerine kadar genel olarak astroloji anlatılmaktadır.
 
Müneccimbaşılık[[Müneccimbaşı]]<nowiki/>lık kurumuna erken Osmanlı döneminde rastlanmazken [[II. Mehmed|Fatih]] ve [[II. Bayezid]] bu dönemi açan kişiler olarak anılabilir. 17. asrın ikinci yarısından sonra bizzat hekimbaşılık kurumuna bağlanır. Saraydaki nüfuzları, [[Evliya Çelebi]]'nin [[IV. Murad]] devrindeki bir geçit töreninde müneccimbaşının [[Anadolu]] ve [[Rumeli]] kazaskerleriyle[[kazasker]]<nowiki/>leriyle yan yana gitmesiyle örneklendirilebilir.<ref>UÇMAN ALTINIŞIK, I. (2012). OSMANLI'DA ZAMAN-MEKÂN KAVRAYIŞININ DEĞİŞİMİ; EDEBİ METİNLER ÜZERİNDEN BİR İRDELEME. ''Electronic Turkish Studies'', ''7''(4). [http://www.turkishstudies.net/DergiPdfDetay.aspx?ID=4091 Tam metin PDF:]</ref>
 
== Astrolojinin tüketici davranışları üzerindeki etkileri ==
Her ne kadar astrolojinin somut olarak bilim olduğu bilim dünyası tarafından kabul edilmemiş olsa da bazı burçların belli başlı satın alma alşkanlıklarınaalışkanlıklarına sahip oldukları gözlemlenmektedir. Ayrıca bir burca ait olmanın kişide yarattığı psikolojik etkiyi kullanarak çeşitli pazarlama faaliyetleri yürütülmektedir.<ref>{{Web kaynağı|url=https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/668746|başlık=ASTROLOJİNİN TÜKETİCİ DAVRANIŞLARI ÜZERİNDEKİ ETKİSİNİN BELİRLENMESİ|çalışma=Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi|yayıncı=dergipark.org.tr}}</ref>
 
== Ayrıca bakınız ==
16

değişiklik