"Karma" sayfasının sürümleri arasındaki fark

Bazı kelimeler için vikipedi'den bağlantılar eklendi. Bazı noktalama yanlışları düzeltildi.
k
Etiketler: Görsel Düzenleyici Yeni kullanıcı görevi
(Bazı kelimeler için vikipedi'den bağlantılar eklendi. Bazı noktalama yanlışları düzeltildi.)
Etiketler: Görsel Düzenleyici Yeni kullanıcı görevi
{{düzenle|Ağustos 2013}}
{{Dipnotsuz}}
'''Karma''', [[Sanskrit]] dilinde “yapmak, eylemek, bir fiilde bulunmak” anlamındaki “kri” [[Türemiş kelime|sözcüğünden türetilmiştir]]. Karma sözcüğü farklı sözcüklerle birlikte kullanılarak,; karma yasası, karmik plan, ve karmik telafi gibi farklı anlamlara gelen terimlerin oluşturulmasında kullanılmıştır. [[Hinduizm]], [[Budizm]], [[Jainizm]], [[Taoizm]], [[Sihizm]] ve [[teozofi]]de kullanılan bir terimdir.
 
== Genel bakış ==
Karma; hem [[fiziksel]] hem de [[Zihin|zihinsel]] her türlü eylemin sonuçlarının kaçınılmaz olduğunu ifade eder; düşündüğümüz her şey ya da yaptığımız her eylemin sonuçlarının, bizi bu yaşamımızda ya da [[Reenkarnasyon|sonraki yaşamımızda]] etkileyeceğini söyleyen bir kuraldır. Yani; gerçekleştirmiş olduğumuz, fiziksel ya da zihinsel her türlü eylemin etkilerini şu anki gerçek yaşam içinde görmesek bile, bir sonraki yaşamımızda bu etkiler mutlaka kendini gösterecektir.
 
[[Hintler|Hint]] dinlerindeki Karma öğretisi, “yeniden doğuş” inanışı olan [[Samsara]] ile bağlantılıdır. Sebep –sonuç (etki-tepki) ilkesinin geçerliliği ruh var oldukça devam eder. [[Hinduizm]], [[Budizm]] ve [[Jainizm]]‘de Karma; herhangi bir eyleminin veya düşüncenin sonucunun, her şekilde sadece o kişiyi etkilediğini ifade eder.
 
Karma, [[Tanrı]]’nın ya da dünyada bir hâkimin hüküm vermediği, “ilahi bir lütuf” ya da “ceza” olmadan, kişinin kendini değerlendirdiği bir öğretidir.
 
== Budizme göre karma yasası ==
Budizm’deki Karma öğretisini anlamada “kendin-değil” ve “Koşullu Oluşum” kavramları önem taşır. Budist öğretisine göre ([[Dharma]]); “Ben” ifadesiyle bir insanı tek bir ruh olarak sınırlamak, gerçekliğe uygun değildir. Bir insan, sadece kendi varlığıyla ya da ruhuyla ifade edilmesinden çok daha fazlasıdır. İnsan varlığının ait olduğu, sürekli değişen beş yaşamsal durum başlıkları şunlardır: iç organlarının da dâhil olduğu somut bedeni; duyguları; dünyevi çıkarları; ilgi, arzu, özlem, amaç gibi ruhsal istekleri ve son olarak bilinçli olmasıdır. Bu sürekli değişen durumlar koşullu oluşumun kanunudur. Her eylem, maddelerden ruha kadar dünyadaki her şeyi yeniden düzenler.
 
Karma bu durumda, budist yazarlar tarafından “esas, temel, asıl” şey olarak kullanılır. Bu anlamda, ruhani istekler, dünyanın yaradılışı ve onu takip eden düşünceler ve eylemlerin anlamını ifade eder. Tüm eylemler ve düşünceler, Karma’yı oluşturur ve karmaşık dünyaya yön verir. Budist öğretisinin amacı, Karma’ya daha fazla yol açmamak ve bu döngüye bir son vermektir. Bunun için yapılması gereken ilk adım, Karma bağlığına yol açan, ruha zararlı üç sebebi anlamaktır. Bunlar; [[Hırs]] (Lobha), öfke ve nefret (Dosa), cahillik (Moha) olarak sıralanır. Olumlu Karma için üç yol ise; alçak gönüllülük, insaniyet (şefkat, iyilik) ve anlayıştır.
 
Bir eylem sonucunda oluşan Karma’nın niteliğini, o eylemi yapmanın temelindeki amaç (Cetana) belirler. Budist öğretisine göre, bedensel eylem türlerinden olan düşünce ve konuşma, Karma’da büyük önem taşır. Karma etkisinin oluşum zamanıyla ilgili üç farklı Karma türü vardır:
== Karma yasası ve karmik plan ==
 
[[Zen]] sisteminde karma yasası öte-alemdeki yaşamı ve tekrar doğuşları belirleyen evrensel nedensellik yasasıdır. Yani Upanişadlar’da[[Upanişadlar]]’da belirtildiği şekilde karma yasası insanın şimdiki ve geçmiş yaşamında yaptıklarıyla karşılaşmasıdır. Yapılan hareketlerin karşılığı olarak yaşanması gereken sonuçların planlı ve programlı bir şekilde düzenlenmiş haline “karmik plan” denir.
 
== Karmik planın oluşumu ==
16

değişiklik