"Basmacı Hareketi" sayfasının sürümleri arasındaki fark

Yeni bir bilgi eklenerek , kaynakça eklendi
k (→‎top: Düzenleme, değiştirildi: hükümet → hükûmet)
(Yeni bir bilgi eklenerek , kaynakça eklendi)
 
[[1917 Sovyet Devrimi]] sonrasında [[Bolşevik]]ler Şubat 1918'de [[Hokand Hanlığı|Hokand]]'ı ele geçirip [[Hokand Millî Hükümeti]]'ne son verince [[Fergana|Fergana Vadisi]]'nde Ergaş Bey öncülüğünde bir ayaklanma başladı. Bu ayaklanma ile beraber bağımsızlık yanlısı Basmacı çeteleri örgütlendi ve ayaklanma kısa sürede büyük bir isyan hareketine dönüşüp tüm Türkistan'a yayıldı.
 
Korbaşı Şir Muhammed Bek tarafından 3 Mayıs 1920 tarihinde Muvakkat-Müstakil Türkistan Hükümeti ilan edilerek Fergana'da idari bir yapı oluşturuldu. Ancak 16 Ağustos 1920 tarihinde Fergana'da askeri diktatörlüğün ilan edilmesi ve askeri imkanların kısıtlı olması hükümetin ömrünü kısalttı. Şir Muhammed Bek karargahı olan Gerbaba'nın işgal edilmesiyle Eylül 1922 tarihinde Afganistan'a geçmek zorunda kaldı.<ref>{{Kitap kaynağı|url=http://worldcat.org/oclc/1189757641|başlık=Korbaşı Türkistan Millî İstiklal Hareketi liderlerinden Şir Muhammed Bek|ad=Yarımoğlu, Emin 1989-|soyadı=VerfasserIn.|isbn=978-605-83595-8-1|oclc=1189757641}}</ref>
 
Basmacılar 1921'de [[Buhara]]'da da örgütlendiler. Özbeklerin Lakay aşiretinin reislerinden İbrahim Bey gibi [[Buhara Emirliği|Buhara emirine]] bağlı tutucu Basmacılar yenilik yanlısı Cedidcileri de düşmanları sayıyorlardı. [[Enver Paşa]], Hacı Sami ve arkadaşları Türkistan'ı [[Sovyetler Birliği|Sovyetler]]'e karşı ayaklandırmak için Ekim 1921'de Buhara'ya gittiklerinde İbrahim Bey, [[Jön Türk]] hareketinin önderi olarak [[Osmanlı İmparatorluğu|Osmanlı]] padişahlarının otoritesini sarstığı ve [[II. Abdülhamid]]'in devrilmesini sağladığı gerekçesiyle Enver Paşa'yı tutsak etti. Basmacıları ikna etmeyi başaran Enver Paşa, aşiret reislerinden Devletmend'in desteğiyle örgütlediği Basmacılarla küçük başarılar kazandı; ama Ağustos 1922'de Belcivan'a (bugünkü [[Tacikistan]]) çekilmek zorunda kaldı ve orada [[Kızıl Ordu]]'yla girdiği çatışmada öldürüldü.<ref>{{Kitap kaynağı|url=|başlık="Basmacılar" Türkistan Milli Mücadele Tarihi - Dr. Baymirza Hayit|erişimtarihi=|tarih=|dil=Türkçe|sayfalar=|çalışma=|yayıncı=|isbn=9753893051}}</ref>
Anonim kullanıcı