"Galata Kulesi" sayfasının sürümleri arasındaki fark

→‎Osmanlılar dönemi: görsel düzeni
(artık görselleri toparlayalım)
(→‎Osmanlılar dönemi: görsel düzeni)
16. yüzyılda kule ve diğer burçlar, [[Kasımpaşa]]'daki [[Haliç Tersaneleri|tersanelerde]] çalışan [[Hristiyanlık|Hristiyan]] savaş esirlerinin barınağı ve bir [[zindan]] olarak kullanılmaktaydı.{{kdş|Eyice|1995|s=314}} 17. yüzyıla tarihlenen ''Seyahatnâme''{{'}}sinde Evliya Çelebi, kulenin önceleri zindan, o dönemlerde ise tersanenin gemi [[:wikt:levazım|levazım]] ambarı olarak kullanıldığını yazar.{{kdş|Eyice|1995|s=314}} [[Takiyüddin]] de [[Takiyüddin'in Rasathanesi|gözlemevinin]] inşası öncesinde kulede birtakım çalışmalar gerçekleştirdi.{{kdş|Eyice|1995|ss=314-315}}<ref>{{akademik dergi kaynağı |url=https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/13207 |başlık=Takiyüddin'in Pera'daki gözlemevi |ilk=Johannes Heinrich |son=Mordtmann |çevirmen-ad=Cem |çevirmen-soyadı=Pulathaneli |dergi=Osmanlı Bilimi Araştırmaları |cilt=10 |sayı=2 |ay=Haziran |yıl=2009 |sayfalar=115-129|erişimtarihi=14 Ocak 2021 |arşivurl=https://web.archive.org/web/20210117164923/https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/13207 |arşivtarihi=17 Ocak 2021 |ölüurl=hayır}}</ref><ref>{{akademik dergi kaynağı |url=https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/652087 |başlık=Osmanlı astronomi müesseseleri |ilk=Salim |son=Aydüz |dergi=Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi |cilt=2 |sayı=4 |yıl=2004 |sayfalar=411-453|erişimtarihi=15 Ocak 2021 |arşivurl=https://web.archive.org/web/20210121040022/https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/652087 |arşivtarihi=21 Ocak 2021 |ölüurl=hayır}}</ref><ref>{{dergi kaynağı |başlık=Rasıd Takiyüddin'in çalışmalarında Galata Kulesinin vazifesi |ilk=Süheyl |son=Ünver |yazarlink=Süheyl Ünver |dergi=Gökyüzü |yayımcı=[[Türk Astronomi Derneği]] |cilt=1 |sayı=2 |yıl=1960 |ay=Nisan-Mayıs-Haziran |sayfalar=1-3}}</ref> 18. yüzyıl itibarıyla kule, [[Mehter|Mehterhâne Ocağı]] ile yangın gözleyiciler tarafından, bir [[yangın kulesi]] olarak kullanılmaya başlandı.{{kdş|Eyice|1995|s=315}}
 
[[Dosya:Galata Tower.jpg|küçükresim|200px|[[Pascal Sébah]]'ın 1875 civarında çektiği Galata Kulesi fotoğrafı]]
[[Dosya:Vue d'une partie de la ville de Constantinople, avec la pointe du Sérail, prise du Faubourg de Péra; Résidence des mi - Melling Antoine Ignace - 1819 (cropped).jpg|küçükresim|120px|[[Antoine Ignace Melling]]'in 1819'da yayımlanan eserindeki bir gravürde, 1794'teki onarım ve yenileme çalışması sonrasındaki hâliyle Galata Kulesi]]
27 Temmuz 1794'te kulede çıkan yangın sonrasında kulede meydana gelen hasarlar nedeniyle kulenin boyu kısaltılarak tasarım değişikliğine gidildi. Bu çalışmalar kapsamında, en üst katın her bir yanına yapılan [[:wikt:çıkma|çıkmalı]] odalar, sofalar ve divanhâne eklenerek bu kısım bir [[kahvehane]]ye dönüştürüldü. Yangınları duyurma amacıyla da bir kös yerleştirildi. [[Tavan arası]] ise [[güvercinlik]] olarak kullanılmaktaydı.{{kdş|Eyice|1995|s=315}}<ref name="Anadol"/>
 
2-3 Ağustos 1831'de çıkan yangında kulede tahribat oluştu. Kulenin üst kısmı, önceki farklı bir tasarımla onarılarak -1875'tek fırtınada devrilecek olan çatısı hariç- günümüzdeki görünümüne kavuştu. Çalışmalar esnasında burayı ziyaret eden Padişah [[II. Mahmud]] tarafından kuleye bir saat konulması talimatı verilirken 1834-1835 yıllarında şehre bir seyahat gerçekleştiren J. von Röder de [[Napoli Krallığı|Napoli kralının]] kule için bir saat hediye ettiğini ifade eder.{{kdş|Eyice|1995|s=315}}<ref name="Anadol"/>
 
[[Dosya:Galata Dunn 1855.jpg|küçükresim|sol|230px|[[Kırım Savaşı]] (1853-1856) sırasında şehre gelen Montague B. Dunn'ın 1855 civarındaki çiziminde yer alan Galata Kulesi ve çevresi]]
1853 ya da 1854 yılında kulenin çatısında bir onarım yapıldı.{{kdş|Eyice|1995|s=315}} Aralık 1857'de kurulan, Galata ve Pera'nın idaresinden sorumlu [[Altıncı Dâire-i Belediyye|Altıncı Belediye Dairesi]] tarafından kullanılacak olan binanın 1864 yılındaki inşaat çalışmaları sırasında kulenin çevresindeki avlusu, surlardaki kapılar ve kıyıya doğru uzanan sur duvarlarının 30 Kasım 1863 tarihinde alınan kararla yıkımına, hendeklerinin ise doldurulmasına başlandı.{{kdş|Eyice|1995|ss=315-316}}<ref>{{kitap kaynağı |başlık=İstanbul'un Tarihsel Topografyası |ilk=Wolfgang |son=Müller-Wiener |yazarlink=Wolfgang Müller-Wiener |çevirmen-ad=Ülker |çevirmen-soyadı=Sayın |yayımcı=[[Yapı Kredi Yayınları]] |basım=1. |ay=Ocak |yıl=2001 |sayfa=322 |isbn=975080158X}}</ref><ref>{{akademik dergi kaynağı |url=https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/712007 |başlık=Altıncı Daire-i Belediye ve günümüz belediye hizmetleriyle karşılaştırılması |ilk=Şevki Bilgehan |son=Önver |dergi=Takvim-i Vekayi |cilt=7 |sayı=1 |ay=Haziran |yıl=2019 |sayfalar=37-77|issn=2148-0087 |erişimtarihi=27 Ocak 2021 |arşivurl=https://web.archive.org/web/20200325040001/https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/712007 |arşivtarihi=25 Mart 2020 |ölüurl=hayır}}</ref>
 
 
<gallery mode=packed heights=180px>
Dosya:Veduta della Torre di Galata da Settentrione - Comidas Cosimo - 1794.jpg|Comidas Cosimo'nun 1794 tarihli eserinde yer alaneserindeki Galata Kulesi tasviri
[[Dosya:Vue d'une partie de la ville de Constantinople, avec la pointe du Sérail, prise du Faubourg de Péra; Résidence des mi - Melling Antoine Ignace - 1819 (cropped).jpg|küçükresim|120px|[[Antoine Ignace Melling]]'in 1819'da yayımlanantarihli eserindeki bir gravürde, 1794'teki onarım ve yenileme çalışması sonrasındaki hâliyle Galata Kulesi]] gravürü
Dosya:Galata Tower (Francois Lemaitre, 1840).jpg|Joseph Jouannin ile Jules van Gaver'in 1840 tarihli eserinde yer alan, François Lemaitre'e ait kulenin gravürü
Dosya:Rue de Galata (Constantinople) - Flandin Eugène - 1853.jpg|[[Eugène Flandin]]'in 1853'te yayımlanan eserindeki bir çizimde yer alan Galata Kulesi çizimi
Dosya:Galata TowerDunn 1855.jpg|küçükresim|[[PascalKırım SébahSavaşı]] (1853-1856) sırasında şehre gelen Montague B. Dunn'ın 18751855 civarındacivarındaki çektiğiçizimindeki Galata Kulesi fotoğrafıve çevresi
Dosya:Bild från familjen von Hallwyls resa genom Mindre Asien och Turkiet 27 April - 20 Juni 1901 - Hallwylska museet - 103187.tif|Kulenin 1901 tarihli bir fotoğrafı
</gallery>