"Galata Kulesi" sayfasının sürümleri arasındaki fark

kaynak düzenlemeleri
(kaynak düzenlemeleri)
==== Belediyeyle yaşanan anlaşmazlıklar ve 1999'daki restorasyonu ====
[[Dosya:Galata Tower inside.jpg|küçükresim|250px|2020'ye kadar bir restoranın yer aldığı kulenin sekizinci katından bir görünüm (Haziran 2011)]]
İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisinin Ekim 1996'da gerçekleştirilen bir toplantısında, kulenin müzeye dönüştürülmesi ve Belediyeye bağlı Kütüphane ve Müzeler Müdürlüğüne verilmesi kararı alındı.<ref>{{gazete kaynağı |başlık=2 tartışmalı karar |gazete=Milliyet |ilk=Arife |son=Avcu |yer=İstanbul |tarih=5 Ekim 1996 |sayfa=3}}</ref> Kulenin restore edilmesi ve müzeye dönüştürülmesi için 1996'da açılan ihaleyi Pekerler İnşaat kazandı.<ref name="yenilendi">{{web kaynağı |url=https://www.hurriyet.com.tr/gundem/galata-kulesinin-disi-yenilendi-39184690 |başlık=Galata Kulesi'nin dışı yenilendi |çalışma=Hürriyet |tarih=26 Eylül 2000 |erişimtarihi=28 Ocak 2021 |arşivurl=https://web.archive.org/web/20210206090817/https://www.hurriyet.com.tr/gundem/galata-kulesinin-disi-yenilendi-39184690 |arşivtarihi=6 Şubat 2021 |ölüurl=hayır}}</ref><ref name="kurtarılıyor">{{web kaynağı |url=https://www.hurriyet.com.tr/gundem/galata-kulesi-kurtariliyor-39081330 |başlık=Galata Kulesi kurtarılıyor |çalışma=Hürriyet |tarih=24 Eylül 1999 |erişimtarihi=28 Ocak 2021 |arşivurl=https://web.archive.org/web/20210206090818/https://www.hurriyet.com.tr/gundem/galata-kulesi-kurtariliyor-39081330 |arşivtarihi=6 Şubat 2021 |ölüurl=hayır}}</ref> Kulenin işletmesini sürdüren Ünal Kardeşler şirketinin kuleden tahliye edilmesi 1996'da açılan dava reddedildi.<ref>{{gazete namekaynağı |başlık=Galata Kulesi müze haline getirilecek |ilk=Duygu |son="Durgun" |gazete=Cumhuriyet |tarih=15 Ekim 1996 |sayfa=20}}</ref><ref name="engel">{{gazete kaynağı |başlık=Galata Kulesi'nde belediyeye engel |gazete=Milliyet |tarih=14 Aralık 1997 |sayfa=7 |ilk=Arife |son=Avcu |yer=İstanbul}}</ref> Aralık 1997'de ise Kültür Bakanı [[İstemihan Talay]]'ın imzasıyla İstanbul Büyükşehir Belediyesi, İstanbul Valiliği ve İstanbul 1. Nolu Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kuruluna gönderilen yazıda, müze açma yetkisinin yalnızca Bakanlıkta olduğu ve Bakanlığın izni olmadan böyle bir değişimin yapılamayacağı belirtilirken kulenin müze olarak kullanılmasının uygun görülmemesinden ötürü uygulamanın durdurulması talimatı verildi.<ref name="engel"/> 1998'de Belediye tarafından kulede kütüphane yapılması girişiminde bulunulsa da bu girişim Anıtlar Kurulu tarafından reddedildi.<ref name="röportaj"/><ref name="savunma">{{gazete kaynağı |başlık=Söz savunmanın |gazete=Milliyet |tarih=12 Haziran 2000 |sayfa=6 |ilk=Mehmet |son=Demirkaya}}</ref>
 
[[Dosya:GalataKulesininMerdivenleri.jpg|küçükresim|sol|180px|Kulede yer alan taş merdivenlerin bir bölümü (Temmuz 2008)]]
=== İçi ===
[[Dosya:Galata Tower-renovated elevators (ground floor).jpg|küçükresim|250px|Zemin katından, asansörlerin giriş kısmından bir görünüm (Ocak 2021)]]
Biri [[Bodrum (mimarlık)|bodrum]], biri zemin katı, biri [[asma kat]] olmak üzere toplam on bir katlı yapının ilk dört katı, birbirine tuğladan [[tonoz]]lu ve direkt olarak gövde duvarlarının içerisine konumlandırılmış, üzeri [[epoksi]] ile kaplanmış ahşapla korunan taş merdivenli bir galeri yoluyla bağlanır.<ref name="Sağlam"/><ref>{{E-posta namekaynağı |url="https://prnt.sc/y6oafw |başlık=Vakıflar Genel Müdürlüğünden yapılan bilgilendirme" |muhatapsoyadı=Kazık |muhatapadı=Ali Efe |kurum=[[Vakıflar Genel Müdürlüğü]] |tarih=2 Şubat 2021}}</ref> 1960'lardaki çalışmalar kapsamında yapılan [[sondaj]] kazılarında -4,3 m kotuna kadar herhangi bir döşemeye rastlanmamış ve temel takviyeleri yapma amacıyla bu kısmın boşaltılmasıyla -3,8 m kotunda bir bodrum kat oluşturulmuştur. Buradan zemin kata, zeminde dairesel pano ile kamufle edilmiş betonarme bir merdivenle çıkılır.<ref name="Anadol-3"/> Zemin kattan üst katlara çıkışı sağlayan 22 basamaklı merdiven, kulenin iç yüzünden 42 cm içeride, 80 cm genişliğinde ve 150 cm yüksekliğindedir.<ref name="Anadol-3"/><ref name="Bayrak"/> Tavanı [[altıgen]] şeklindeki doğal taşla kaplı giriş katında, giriş kapısının ekseni üzerinde ve kapının karşısında duvarı dayalı bir şekilde, altıncı kata kadar ulaşan sekizer kişilik iki asansör konumlanır.<ref name="Anadol-3"/><ref name="Bayrak"/><ref name="AA"/> Asansörlerin kabinlerinde uygulanan [[video duvar]] tekniğiyle, duvarlar ile tavanlara konulan ekranlarda kuleden çekilen videolar oynatılmaktadır.<ref>{{web namekaynağı |url="http://www.haberasansoru.com.tr/istanbulun-gozdesi-galata-kulesine-yerli-asansor/ |başlık=İstanbul'un gözdesi Galata Kulesi'ne yerli asansör" |çalışma=Haber Asansörü |ilk=Yeliz |son=Karakütük |tarih=4 Ocak 2021 |erişimtarihi=3 Şubat 2021 |arşivurl=https://web.archive.org/web/20210106080037/http://www.haberasansoru.com.tr/istanbulun-gozdesi-galata-kulesine-yerli-asansor/ |arşivtarihi=6 Ocak 2021 |ölüurl=hayır}}</ref> 4,45 m kotundaki, Ampir profilli [[Korkuluk (mimarlık)|korkulukların]] olduğu betonarme asma katın üstünde, 8,97 m kotundaki birinci kat yer alır. Birinci katın pencere açıklıkları dışarıdan 20 × 45 cm, içeriden ise 200 × 180 cm ölçülerindedir.<ref name="Anadol"/> 13,20 m kotunda yer alan ikinci kat, 8,85 m'ye düşen iç çapı dışında birinci katla aynı mimari özellikleri taşır.<ref name="Anadol"/>
 
[[Dosya:Galata Tower-renovated elevators (5th floor).jpg|küçükresim|sol|250px|Beşinci kattan bir görünüm (Ocak 2021)]]
==== 1965-2020 arası ====
[[Dosya:20131205 Istanbul 311.jpg|küçükresim|230px|2020'deki restorasyon öncesinde terastan bir görünüm (Aralık 2013)]]
Kulenin çevresi, yalnızca yayaların dolaşımına tahsis edilerek trafiğe kapatılırken aynı zamanda birtakım turistik eşya dükkânlarının yer alacağı şekilde düzenlendi.<ref name="Anadol-2"/><ref name="Anadol-3"/> Kuleye girişi sağlayan merdivenler ile girişin önündeki teras, mermer ayaklar arasında demir korkuluklarla çevrelendi.<ref name="Anadol-2"/><ref name="yarın">{{gazete kaynağı |başlık=Galata Kulesi yarın açılıyor |gazete=Milliyet |tarih=27 Eylül 1967 |sayfa=3}}</ref> Giriş kapısı, "devrin özelliklerine yakın" bir şekilde detaylandırılarak yenilendi.<ref name="Anadol-2"/><ref name="Anadol-3"/> Ahşap [[döşeme]]ler, betonarme döşemelerle değiştirildi ve "genel olarak" doğal taşlarla kaplandı. Taş merdivenlerin basamakları da doğal taşlarla kaplandı ve aydınlatıldı.<ref name="Anadol-2"/><ref name="Anadol-3"/>
 
Bir restoran olarak düzenlenen yedinci katın ortasında bulunan ahşap merdiven kaldırılarak altıncı, yedinci ve sekizinci katları birbirine bağlayan çelik konstrüksiyon merdivenler konuldu ve bunlara Ampir [[Proporsiyon (mimari)|proporsiyonlu]] ahşap korkuluk ile basamaklar eklendi. Kattaki pencerelerin çerçeve kısımları ile duvarlardaki süslemeler sadeleştirildi, pencerelerdeki camın daha çok gözükmesi sağlandı. Kulenin çatısı, görece daha az sivri olsa da 1832-1876 yılları arasındaki konik tasarımı taşıyacak şekilde, kurşun kaplı betonarme bir sistemle inşa edildi ve üzerine altın kaplama bronz bir âlem yerleştirildi. Kule duvarlarında oluşan çatlaklar onarıldı ve taşıyıcı sistem betonarme unsurlarla güçlendirildi.{{kdş|Eyice|1995|s=316}}<ref name="yarın"/><ref name="Anadol-3"/><ref name="Mimdap">{{web kaynağı |url=http://mimdap.org/2010/10/bir-landmarkyn-tarih-ycinde-dedhithimi/ |başlık=Bir "landmark"ın tarih içinde değişimi |yayımcı=Mimdap.org |tarih=4 Ekim 2010 |erişimtarihi=27 Ocak 2021 |arşivurl=https://web.archive.org/web/20201101031541/http://mimdap.org/2010/10/bir-landmarkyn-tarih-ycinde-dedhithimi/ |arşivtarihi=1 Kasım 2020 |ölüurl=hayır}}</ref> Asansörün zemin kattaki girişinin üzerine, [[Tankut Öktem]] ile [[Haluk Tezonar]] tarafından yapılan ve [[Matrakçı Nasuh]]'un Galata tasvirini gösteren minyatürünün bir kabartması konuldu.<ref name="Anadol-3"/><ref name="Bayrak"/><ref>{{web kaynağı |url=https://www.birgun.net/haber/galata-kulesi-ndeki-alci-rolyefe-ne-oldu-313267 |başlık=Galata Kulesi'ndeki alçı rölyefe ne oldu? |ilk=Uğur |son=Şahin |çalışma=[[BirGün]] |tarih=25 Ağustos 2020 |erişimtarihi=4 Şubat 2021 |arşivurl=https://web.archive.org/web/20201029042955/https://www.birgun.net/haber/galata-kulesi-ndeki-alci-rolyefe-ne-oldu-313267 |arşivtarihi=29 Ekim 2020 |ölüurl=hayır}}</ref>