"Galata Kulesi" sayfasının sürümleri arasındaki fark

→‎Belediyeyle yaşanan anlaşmazlıklar ve 1999'daki restorasyonu: -burası için fazla olan detaylar temizlendi
(→‎Belediyeyle yaşanan anlaşmazlıklar ve 1999'daki restorasyonu: -burası için fazla olan detaylar temizlendi)
==== Belediyeyle yaşanan anlaşmazlıklar ve 1999'daki restorasyonu ====
[[Dosya:Galata Tower inside.jpg|küçükresim|250px|2020'ye kadar bir restoranın yer aldığı kulenin sekizinci katından bir görünüm (Haziran 2011)]]
İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisinin Ekim 1996'da gerçekleştirilen bir toplantısında, kulenin müzeye dönüştürülmesi ve Belediyeye bağlı Kütüphane ve Müzeler Müdürlüğüne verilmesi kararı alındı. Meclisteki [[Cumhuriyet Halk Partisi]] grubu sözcüsü Özkal Yici, "kulenin siyasi bir kararla, içki servisi yapıldığı için müzeye dönüştürülmek istendiğini" öne sürdü.<ref>{{gazete kaynağı |başlık=2 tartışmalı karar |gazete=Milliyet |ilk=Arife |son=Avcu |yer=İstanbul |tarih=5 Ekim 1996 |sayfa=3}}</ref> Kuleyi işleten şirket tarafından da, kulenin birinci ve ikinci katla­rında belediyeye ait sergi mekânlarının bu­lunmasına karşın kendilerine o güne dek sergi düzenleme konusunda herhangi bir talep gel­mediğini belirterek ve "amaç müze değil, içkili restoranı kapatmak" ifadelerini kullandı.<ref name="Durgun">{{gazete kaynağı |başlık=Galata Kulesi müze haline getirilecek |ilk=Duygu |son=Durgun |gazete=Cumhuriyet |tarih=15 Ekim 1996 |sayfa=20}}</ref><ref>{{gazete kaynağı |başlık=Galata Kulesi'nde içki yasağı |gazete=Milliyet |tarih=2 Ekim 1996 |sayfa=28 |ilk=Arife |son=Avcu}}</ref> Beyoğlu Belediye Başkanı [[Kadir Topbaş]] ise bu iddiaların doğru olmadığını ve bilirkişinin görüşü doğrultusunda "[kuleyi] risk etmeyerek mühürlediklerini" bildirdi.<ref>{{gazete kaynağı |başlık=Galata'ya 'mühür' tartışması |gazete=Milliyet |tarih=1 Haziran 2000 |sayfa=2 |ilk=Güntan |son=Mavigözlü |yer=İstanbul}}</ref> Turizm Bakanlığı Basın Müşaviri Mehmet Sabri Canbeyli, 23 Ekim 1996'da ''[[Cumhuriyet (gazete)|Cumhuriyet]]''{{'}}te yayımlanan demecinde "[Galata Kulesi] belediyenin eline geçerse [[tekke]]ye dönüşür" ifadesini kullanırken Bakanlığın resmî bir şekilde kuleyi Belediyeden isteyeceklerini ifade etti.<ref>{{gazete kaynağı |başlık='Galata Kulesi tekkeye dönüşmesin' |gazete=Cumhuriyet |tarih=23 Ekim 1996 |sayfa=14}}</ref> Kulenin restore edilmesi ve müzeye dönüştürülmesi için 1996'da açılan 50 milyar liralık keşif beledine sahip ihaleyi Pekerler İnşaat kazandı.<ref name="yenilendi">{{web kaynağı |url=https://www.hurriyet.com.tr/gundem/galata-kulesinin-disi-yenilendi-39184690 |başlık=Galata Kulesi'nin dışı yenilendi |çalışma=Hürriyet |tarih=26 Eylül 2000 |erişimtarihi=28 Ocak 2021 |arşivurl=https://web.archive.org/web/20210206090817/https://www.hurriyet.com.tr/gundem/galata-kulesinin-disi-yenilendi-39184690 |arşivtarihi=6 Şubat 2021 |ölüurl=hayır}}</ref><ref name="kurtarılıyor">{{web kaynağı |url=https://www.hurriyet.com.tr/gundem/galata-kulesi-kurtariliyor-39081330 |başlık=Galata Kulesi kurtarılıyor |çalışma=Hürriyet |tarih=24 Eylül 1999 |erişimtarihi=28 Ocak 2021 |arşivurl=https://web.archive.org/web/20210206090818/https://www.hurriyet.com.tr/gundem/galata-kulesi-kurtariliyor-39081330 |arşivtarihi=6 Şubat 2021 |ölüurl=hayır}}</ref> Kulenin işletmesini sürdüren Ünal Kardeşler şirketinin kuleden tahliye edilmesi için Beyoğlu 3. Sulh Hukuk Mahkemesi'nde açılan ve ilk duruşması 17 Ekim 1996'da gerçekleştirilen dava,<ref name="Durgun"/> red kararıyla sonuçlandırıldı.<ref name="engel">{{gazete kaynağı |başlık=Galata Kulesi'nde belediyeye engel |gazete=Milliyet |tarih=14 Aralık 1997 |sayfa=7 |ilk=Arife |son=Avcu |yer=İstanbul}}</ref> Aralık 1997'de ise Kültür Bakanı [[İstemihan Talay]]'ın imzasıyla İstanbul Büyükşehir Belediyesi, İstanbul Valiliği ve İstanbul 1. Nolu Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kuruluna gönderilen yazıda, müze açma yetkisinin yalnızca Bakanlıkta olduğu ve müze açma yetkisinin yalnızca Bakanlığın izniyle mümkün olduğu belirtilirken kulenin müze olarak kullanılmasının uygun görülmemesinden ötürü uygulamanın durdurulması talimatı verildi.<ref name="engel"/> 1998'de Belediye tarafından kulede kütüphane yapılması girişiminde bulunulsa da bu girişim Anıtlar Kurulu tarafından reddedildi.<ref name="röportaj"/><ref name="savunma">{{gazete kaynağı |başlık=Söz savunmanın |gazete=Milliyet |tarih=12 Haziran 2000 |sayfa=6 |ilk=Mehmet |son=Demirkaya}}</ref>
 
[[Dosya:GalataKulesininMerdivenleri.jpg|küçükresim|sol|180px|Kulede yer alan taş merdivenlerin bir bölümü (Temmuz 2008)]]
İstanbul 1 Numaralı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulundan çıkan 7 Mayıs 1999 tarihli izin kararı sonrasında, 1996'daki ihaleyi kazanan Peker İnşaat tarafından, Şirin Akınca ile [[Doğan Kuban]]'ın danışmanlığında, kulenin dış cephesinde restorasyon çalışmalarına başlandı.<ref name="kurtarılıyor"/><ref>{{web kaynağı |url=https://www.hurriyet.com.tr/kelebek/galata-kulesi-genclesiyor-39180201 |başlık=Galata Kulesi gençleşiyor |çalışma=Hürriyet Kelebek |tarih=6 Eylül 2000 |erişimtarihi=28 Ocak 2021 |arşivurl=https://web.archive.org/web/20210206090818/https://www.hurriyet.com.tr/kelebek/galata-kulesi-genclesiyor-39180201 |arşivtarihi=6 Şubat 2021 |ölüurl=hayır}}</ref><ref name="röportaj"/> Akınca, kulenin fotoğraflarına dayanarak kuledeki çatlakların 1965'teki restorasyon öncesinde de var olduğunu belirtmişti.<ref name="yenilendi"/> Kuledeki çatlaklar [[kireç]] bazlı malzemeyle dolduruldu, erişim taşlar yerine yenileri eklendi, dış cephedeki kirlilik temizlendi, balkon korkulukları temizlendi ve koruyucu malzeme sürülerek nötr renge boyandı, kulenin kurşun kaplaması ile tepesindeki âlemin altın kaplaması yenilendi.<ref name="yenilendi"/> Çalışmalarda, Haziran 2000 tarihli bir ''[[Hürriyet (gazete)|Hürriyet]]'' haberine göre 287,<ref name="röportaj"/> Eylül 2000 tarihli bir ''Hürriyet'' haberine göre ise 235 milyar lira harcandı.<ref name="yenilendi"/> Haziran 2000'de tamamlanan çalışmalar sonrasında, İstanbul Büyükşehir Belediyesinin 50 Günde 100 Açılış kampanyası kapsamında 13 Kasım 2000'de, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı [[Ali Müfit Gürtuna]] ile Beyoğlu Belediye Başkanı Kadir Topbaş'ın da katılımıyla kule için bir açılış töreni gerçekleştirildi.<ref>{{web kaynağı |url=https://www.hurriyet.com.tr/gundem/galatada-gurtuna-sovu-39198511 |başlık=Galata'da Gürtuna şovu |tarih=15 Kasım 2000 |çalışma=Hürriyet |erişimtarihi=4 Şubat 2021 |arşivurl=https://web.archive.org/web/20210206090826/https://www.hurriyet.com.tr/gundem/galatada-gurtuna-sovu-39198511 |arşivtarihi=6 Şubat 2021 |ölüurl=hayır}}</ref>
 
2000'de, kulenin idarisinin Beyoğlu Belediyesine devredilmesi için İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından bir girişimde bulunuldu. Topbaş'ın danışmanı [[Abdurrahman Şen]], kulenin; araştırma merkezi, müze, bilgilendirme merkezini içeren bir kültür merkezi olarak kullanmalarını planladıklarını, üst kısmının ise eklenecek dürbünlerle şehrin seyredilebileceği bir düzene sahip olmasını düşündüklerini belirtti.<ref>{{web kaynağı |url=https://www.hurriyet.com.tr/gundem/kule-halka-kapatilmayacak-39189993 |başlık=Kule halka kapatılmayacak |çalışma=Hürriyet |tarih=16 Ekim 2000 |erişimtarihi=4 Şubat 2021 |arşivurl=https://web.archive.org/web/20210206090926/https://www.hurriyet.com.tr/gundem/kule-halka-kapatilmayacak-39189993 |arşivtarihi=6 Şubat 2021 |ölüurl=hayır}}</ref> İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından, kulenin iç restorasyonu için 2000 yılında açılan ihale, 700 milyar lira karşılığında Pekerler İnşaat'a verildi.<ref>{{web kaynağı |url=https://www.hurriyet.com.tr/gundem/galata-kulesi-restorasyonu-anitlar-kurulu-na-takildi-167899 |başlık=Galata Kulesi restorasyonu Anıtlar Kurulu'na takıldı |çalışma=Hürriyet |tarih=28 Ağustos 2003 |ilk=Şenol |son=Çoşkuner |yer=İstanbul |erişimtarihi=28 Ocak 2021 |arşivurl=https://web.archive.org/web/20210206090836/https://www.hurriyet.com.tr/gundem/galata-kulesi-restorasyonu-anitlar-kurulu-na-takildi-167899 |arşivtarihi=6 Şubat 2021 |ölüurl=hayır}}</ref><ref name="izin">{{web kaynağı |url=https://www.hurriyet.com.tr/gundem/ic-restorasyon-izin-bekliyor-39203772 |başlık=İç restorasyon izin bekliyor |çalışma=Hürriyet |tarih=4 Aralık 2000 |erişimtarihi=4 Şubat 2021 |arşivurl=https://web.archive.org/web/20210206090925/https://www.hurriyet.com.tr/gundem/ic-restorasyon-izin-bekliyor-39203772 |arşivtarihi=6 Şubat 2021 |ölüurl=hayır}}</ref> Ancak bu iç restorasyon için İstanbul Büyükşehir Belediyesinin İstanbul 1 Numaralı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kuruluna sunduğu ve kulenin bir müzeye dönüştürülmesini öngören proje, müze kurma izni vermesi gereken Kültür Bakanlığı tarafından verilen bir iznin olmadığı gerekçesiyle Kurul tarafından reddedildi.<ref name="izin"/> Bunun ardından aynı yıl, sergi salonu, hediyelik eşya satış kısmı ve kafenin yer aldığı yeni bir proje hazırlanarak Kurula sunuldu.<ref name="izin"/>
Restorasyon çalışmaları devam ettiği sırada, Mayıs 2000'de kulenin yedinci ve sekizinci katlarındaki restoran ile gece kulübü, yangına karşı güvensiz olduğu gerekçesiyle Beyoğlu Belediyesi tarafından kapatılmış, kulenin işletmecileri ise bu iddianın gerçeği yansıtmadığını ifade etti.<ref name="röportaj"/><ref name="savunma"/> İstanbul Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Daire Başkanlığı, 24 Eylül 1997 ve 15 Mayıs 1998 tarihli raporlarında kuledeki yangın tehlikesine karşı önlemler alınmasını istemiş; İtfaiye Daire Başkanlığı Boğaziçi Bölgesi İtfaiye Müdürlüğünün 29 Ağustos 2000 tarihli raporunda ise bu iki raporda bahsedilen önlemlerin alınmadığı ifade edilmişti.<ref>{{web kaynağı |url=https://www.hurriyet.com.tr/gundem/yangin-onlemi-icin-3-yildir-izin-bekleniyor-39184689 |başlık=Yangın önlemi için 3 yıldır izin bekleniyor |çalışma=Hürriyet |tarih=26 Eylül 2000 |erişimtarihi=6 Şubat 2021 |arşivurl=https://web.archive.org/web/20210206090826/https://www.hurriyet.com.tr/gundem/yangin-onlemi-icin-3-yildir-izin-bekleniyor-39184689 |arşivtarihi=6 Şubat 2021 |ölüurl=hayır}}</ref>
 
2000'de, kulenin idarisinin Beyoğlu Belediyesine devredilmesi için İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından bir girişimde bulunuldu. Topbaş'ın danışmanı [[Abdurrahman Şen]], kulenin; araştırma merkezi, müze, bilgilendirme merkezini içeren bir kültür merkezi olarak kullanmalarını planladıklarını, üst kısmının ise eklenecek dürbünlerle şehrin seyredilebileceği bir düzene sahip olmasını düşündüklerini belirtti.<ref>{{web kaynağı |url=https://www.hurriyet.com.tr/gundem/kule-halka-kapatilmayacak-39189993 |başlık=Kule halka kapatılmayacak |çalışma=Hürriyet |tarih=16 Ekim 2000 |erişimtarihi=4 Şubat 2021 |arşivurl=https://web.archive.org/web/20210206090926/https://www.hurriyet.com.tr/gundem/kule-halka-kapatilmayacak-39189993 |arşivtarihi=6 Şubat 2021 |ölüurl=hayır}}</ref> İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından, kulenin iç restorasyonu için 2000 yılında açılan ihale, 700 milyar lira karşılığında Pekerler İnşaat'a verildi.<ref>{{web kaynağı |url=https://www.hurriyet.com.tr/gundem/galata-kulesi-restorasyonu-anitlar-kurulu-na-takildi-167899 |başlık=Galata Kulesi restorasyonu Anıtlar Kurulu'na takıldı |çalışma=Hürriyet |tarih=28 Ağustos 2003 |ilk=Şenol |son=Çoşkuner |yer=İstanbul |erişimtarihi=28 Ocak 2021 |arşivurl=https://web.archive.org/web/20210206090836/https://www.hurriyet.com.tr/gundem/galata-kulesi-restorasyonu-anitlar-kurulu-na-takildi-167899 |arşivtarihi=6 Şubat 2021 |ölüurl=hayır}}</ref><ref name="izin">{{web kaynağı |url=https://www.hurriyet.com.tr/gundem/ic-restorasyon-izin-bekliyor-39203772 |başlık=İç restorasyon izin bekliyor |çalışma=Hürriyet |tarih=4 Aralık 2000 |erişimtarihi=4 Şubat 2021 |arşivurl=https://web.archive.org/web/20210206090925/https://www.hurriyet.com.tr/gundem/ic-restorasyon-izin-bekliyor-39203772 |arşivtarihi=6 Şubat 2021 |ölüurl=hayır}}</ref> Ancak bu iç restorasyon için İstanbul Büyükşehir Belediyesinin İstanbul 1 Numaralı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kuruluna sunduğu ve kulenin bir müzeye dönüştürülmesini öngören proje, müze kurma izni vermesi gereken Kültür Bakanlığı tarafından verilen bir iznin olmadığı gerekçesiyle Kurul tarafından reddedildi.<ref name="izin"/> Bunun ardından aynı yıl, sergi salonu, hediyelik eşya satış kısmı ve kafenin yer aldığı yeni bir proje hazırlanarak Kurula sunuldu.<ref name="izin"/>
 
Kulenin işletmecisi Coşar Kardeşler, Mart 2002'de kullandığı ifadelerinde, Mayıs 2000'deki kapatılma işlemi sonrasında kulenin bir yıl kapalı kaldığını ve Belediye tarafından kendilerinin kuleden tahliye edilmesi için o güne kadar altı davanın açıldığını ifade etti.<ref>{{web kaynağı |url=https://www.hurriyet.com.tr/gundem/sobadan-sizan-gazdan-dolayi-yasli-cift-hayatini-kaybetti-41726247 |başlık=Alkol kavgası Galata Kulesi'ni kararttı |çalışma=Hürriyet |tarih=2 Mart 2002 |erişimtarihi=28 Ocak 2021 |arşivurl=https://web.archive.org/web/20210127231025/https://www.hurriyet.com.tr/gundem/sobadan-sizan-gazdan-dolayi-yasli-cift-hayatini-kaybetti-41726247 |arşivtarihi=27 Ocak 2021 |ölüurl=hayır}}</ref> İstanbul Büyükşehir Belediyesi Yapı İşleri Müdür Vekili Yunus Balta'nın, Haziran 2000'deki kule ziyareti sonrasında, kulenin üst katlardaki duvarlarının oyularak tuvaletler yapıldığı iddiasına karşılık kule işletmesinden, 1960'lardaki restorasyondan itibaren kulede tuvaletin olduğu ve boru patlaması ile fayans kırılmasından ötürü bunların değiştirildiği belirtildi.<ref name="iddia">{{gazete kaynağı |başlık=Kulede yeni iddia |gazete=Milliyet |tarih=4 Haziran 2006 |sayfa=6 |ilk=Mehmet |son=Demirkaya}}</ref> Kulenin en üst iki katının Türk kahvehanesi, diğer katların ise hediyelik eşya reyonları ve turistik amaçlı diğer unsurlarla düzenlenmesine yönelik Anıtlar Kuruluna yapılan başvuru, Şubat 2004'te Kurul tarafından onaylandı.<ref>{{web kaynağı |url=https://v3.arkitera.com/v1/haberler/2003/09/27/galata.htm |başlık=Galata Kulesi restorasyonu Anıtlar'ı bekliyor |çalışma=[[Zaman (gazete)|Zaman]] |tarih=27 Eylül 2003 |erişimtarihi=28 Ocak 2021 |arşivurl=https://web.archive.org/web/20181004053557/http://v3.arkitera.com/v1/haberler/2003/09/27/galata.htm |arşivtarihi=4 Ekim 2018 |ölüurl=hayır}}</ref><ref>{{web kaynağı |url=https://www.turkiyegazetesi.com.tr/Genel/a195471.aspx?/Genel/a195471.aspx& |başlık=Galata Kulesi nihayet |tarih=20 Şubat 2004 |çalışma=[[Türkiye (gazete)|Türkiye]] |yer=İstanbul |erişimtarihi=6 Şubat 2021 |arşivurl=https://web.archive.org/web/20210206090847/https://www.turkiyegazetesi.com.tr/Genel/a195471.aspx?%2FGenel%2Fa195471.aspx& |arşivtarihi=6 Şubat 2021 |ölüurl=hayır}}</ref>
 
[[Türkiye Cumhuriyeti İçişleri Bakanlığı|İçişleri Bakanlığının]] 6 Şubat 2006 tarih ve 57167 sayılı yazısı üzerine, 20 Şubat 2006'da alınan ve 28 Mart 2006 tarihli ''T.C. Resmî Gazete''{{'}}de yayımlanan 2006/10172 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla Galata Kulesi ve Çevresi, "yenilenme alanı" olarak belirlendi.<ref>{{gazete kaynağı |url=https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2006/03/20060328-5.htm |başlık=Bakanlar Kurulu kararı |sayı=26122 |gazete=T.C. Resmî Gazete |tarih=28 Mart 2006 |erişimtarihi=31 Ocak 2021 |arşiv-url=https://web.archive.org/web/20161106044204/http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2006/03/20060328-5.htm |arşiv-tarihi=6 Kasım 2016 |ölüurl=no }}</ref><ref name="Dinçer">{{dergi kaynağı |url=http://www.mimarlikdergisi.com/index.cfm?sayfa=mimarlik&DergiSayi=366&RecID=2323 |başlık=Kentsel Yenileme ve Dönüşüm: Deneyimler |ad=İclal |soyadı=Dinçer |ay=Mart-Nisan |yıl=2010 |dergi=Mimarlık |sayfalar=24-27|erişimtarihi=31 Ocak 2021 |arşivurl=https://web.archive.org/web/20210206090939/http://www.mimarlikdergisi.com/index.cfm?sayfa=mimarlik&DergiSayi=366&RecID=2323 |arşivtarihi=6 Şubat 2021 |ölüurl=hayır}}</ref> 24 Mayıs 2006 tarih ve 45693 sayılı İçişleri Bakanlığı yazısı üzerine, 7 Haziran 2006'da alınan ve 6 Temmuz 2006 tarihli ''T.C. Resmî Gazete''{{'}}de yayımlanan 2006/10573 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla ise bu alanın, yenileme alanı çalışmaları kapsamında Beyoğlu Belediyesi tarafından kamulaştırılması kararlaştırıldı.<ref>{{gazete kaynağı |url=https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2006/07/20060706-2.htm |başlık=Bakanlar Kurulu kararı |sayı=26220 |gazete=T.C. Resmî Gazete |tarih=6 Temmuz 2006 |erişimtarihi=31 Ocak 2021 |arşiv-url=https://web.archive.org/web/20161106044033/http://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2006/07/20060706-2.htm |arşiv-tarihi=6 Kasım 2016 |ölüurl=no }}</ref><ref name="Dinçer"/> Bu bölge, Beyoğlu'nun, 4720 sayı ve 7 Temmuz 1993 tarihli İstanbul I Numaralı Kültür ve Tabiat Varlıkları Koruma Kurulu kararıyla [[arkeolojik sit|kentsel sit alanı]] ilan edilen sınırları içerisinde yer almasına karşın planlama alanı dışında bulunan yedi bölgeden birisiydi.<ref>{{akademik dergi kaynağı |başlık=Mekânsal planların yargı denetimi ve karşılaşılan zorluklar, Beyoğlu (İstanbul) örneği |ilk=Adem Erdem |son=Erbaş |cilt=5 |sayı=2 |yıl=2020 |sayfalar=103-118|dergi=Journal of Awareness |doi=10.26809/joa.5.009}}</ref>
 
==== İstanbul Büyükşehir Belediyesi dönemi ====