"Galata Kulesi" sayfasının sürümleri arasındaki fark

=== Arka plan, inşası ve Cenevizliler dönemi ===
[[Dosya:Constantinople mediaeval map.jpg|küçükresim|sol|200px|[[Cristoforo Buondelmonti]]'ye ait ''Liber insularum Archipelagi''{{'}}nin [[Marciana Kütüphanesi]]'nde yer alan ve 1420'ler ile 1430'lar civarına tarihlenen kopyasındaki haritanın üst kısmındaki surların en tepesinde, Galata Kulesi yer alır.]]
[[Bizans İmparatorluğu]] ile olan ittifakı kapsamında [[Ceneviz Cumhuriyeti|Cenevizliler]] tarafından 1267'de, [[Haliç]]'in kuzeyinde bulunan [[Galata]]'da "Pera" adı verilen bir [[Sömürgecilik|koloni]] kuruldu. Cenevizliler, kendi kontrollerindeki bölgeyi kuzeydoğusundaki tepeye doğru uygunsuz bir şekilde genişletilirken 1335-1349 yılları arasında bu tepenin yamaçlarında, [[hendek]]lerle çevrili [[sur]] ve [[kule]]ler inşa ettiler. Tepenin zirvesinde, günümüzde Galata Kulesi adıyla bilinen ve 1348'de inşa edilen surların baş kulesi; bir [[gözetleme kulesi]] olmasının yanı sıra, karadan yapılabilecek bir kuşatmada, koloninin düzlükte bulunan kıyı kısmının [[savunma kulesi|korunması]] amacı gütmekteydi. Kulenin önünde, yapıya iki yanından bitişik bir biçimde, düz sur hattından yarım daire şeklinde çıkıntı yapan bir [[barbakan]] vardı. Dört sur hattının kesiştiği bu yerde Pera'nın ana girişi de bulunmaktaydı ve üzerinde yer alan levhaya göre bu kısım, 1 Nisan 1452'de tamamlanan inşasıyla Pera'nın [[Osmanlı İmparatorluğu]] kontrolüne girmesinden önce inşa edilmiş son [[tahkimat]]tı. Bu dönem kulenin adı, tepesinde yer alan bir [[haç]]a atfen "Turris S. [Sancte] Crucis" ("Kutsal Haç Kulesi") olarak geçmekteydi.<ref name="Sağlam">{{akademik dergi kaynağı |url=https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1461392 |başlık=Galata Kulesi'nin Ceneviz dönemine yönelik bir yeniden değerlendirme |ilk=Hasan Sercan |son=Sağlam |dergi=YILLIK: Annual of Istanbul Studies |sayı=2 |yıl=2020 |sayfalar=53-80|erişimtarihi=6 Ocak 2021 |arşivurl=https://web.archive.org/web/20210108080051/https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/1461392 |arşivtarihi=8 Ocak 2021 |ölüurl=hayır}}</ref>
 
Ağustos 1348'de, Bizanslılar ile Cenevizliler arasında, ticari çekişmelerin yol açtığı bir [[Bizans-Ceneviz Savaşı|savaş]] patlak verdi.<ref>{{kdşkitap kaynağı |son=Norwich |1997ilk=John |syazarlink=346}}John [[NikiforosJulius Grigoras]],Norwich 1348|başlık=A dolaylarındaShort sınırlarınıHistory tepeyeof doğru genişleten Cenevizlilerin bölgede "güçlü surlar ve yüksek kuleler" inşa ettiklerini ifade eder.Byzantium |yayımcı=[[VIAlfred A. İoannisKnopf]] ise|yer=New buYork tepenin|yıl=1997 kendilerine|dil=İngilizce verilmesini|isbn=9780679450887 talep|sayfa=346}}</ref> eden Cenevizlilerin buBu isteklerininsavaşın reddedildiğini1349'da, sonrasındaBizans isezaferiyle yontulmamışsona taşermesinin parçalarınıardından vebarış diğersağlanırken inşa1349'da malzemeleriniİmparator gizlice[[VI. teminİoannis]] edentarafından Cenevizlilerin tepeyi tahkim ettiklerini ve 1348 yılı sonlarında ise tepenin zirvesineyayımlanan bir kule inşa ettiklerini belirtir.<ref name="Sağlam"/> Bu dönem kulenin adıfermanla, tepesindeGalata yerKulesi'nin alanbulunduğu birtepenin [[haç]]a atfen "Turris S. [Sancte] Crucis" ("Kutsal Haç Kulesi")kontrolü olarakCenevizlilere geçmekteydiverildi.<ref name="Sağlam"/>
 
Cenevizliler, İoannis'ten gelen ve tahkim ettikleri alanı terk etmeleri ile inşa ettikleri surları yıkmaları talimatını yerine getirmedi. 1349'da savaş sona erip barış sağlanırken Cenevizliler de bu işgal ettikleri bölgeden çekildi.<ref name="Sağlam"/> İmparator İoannis, bu antlaşmayla Cenevizlilerin işgal ettikleri bölgeden çekildiklerini; ancak bu mücadeleyi "Cenevizlilerin, kendi rızası olmaksızın Bizans'ın çıkarlarına ters bir davranışta bulunamayacaklarını gösterme" amacıyla verdiğini ifade ederek bölgedeki Bizans kuvvetlerini çektiğini belirtir. 1349'da ise İmparator tarafından yayımlanan bir fermanla bu tepenin kontrolü Cenevizlilere verildi.<ref name="Sağlam"/>
 
[[Boğazlar Savaşı]]'nın bir parçası olarak Şubat 1352'de Galata açıklarında, Bizans-[[Venedik Cumhuriyeti|Venedik]] ittifakı ile Cenevizliler arasında gerçekleşen muharebeden Cenevizliler zaferle ayrıldı.{{kdş|Norwich|1997|s=347}} Taraflar arasında 6 Mayıs 1352'de imzalanan ve savaşı sona erdiren antlaşma gereğince Cenevizlilerin hakimiyet alanı "Kutsal Haç Kalesi"ne (Castrum Sancte Crucis) kadar genişledi.<ref name="Sağlam"/>
 
=== Osmanlılar dönemi ===