"Tarih" sayfasının sürümleri arasındaki fark

değişiklik özeti yok
(→‎Modern Türk Tarihçiler: Bağlantılar eklendi)
Etiketler: Mobil değişiklik mobil uygulama değişikliği Android uygulaması değişikliği Geri alındı
{{Düzenle}}
{{Anakaynaklar}}
[[Dosya:Herodotus Massimo Inv124478.jpg|küçükresim|"Tarih disiplininin babası" olarak görülen [[Herodot]] (MÖ 484 &ndash; MÖ 425)|270x270pik]]'''Tarih''', [[geçmiş zaman]]ın incelenmesidir.<ref>{{Web kaynağı | url=http://archaeology.about.com/od/hterms/qt/history_definition.htm | başlık=History Definition | erişimtarihi=21 Ocak 2014 |arşivurl=https://web.archive.org/web/20140202111248/http://archaeology.about.com/od/hterms/qt/history_definition.htm |arşivtarihi=2 Şubat 2014 | ölüurl=hayır}}</ref><ref>{{Web kaynağı | url=http://www.siena.edu/pages/3289.asp | başlık=What is History & Why Study It? | erişimtarihi=21 Ocak 2014 | arşivurl=https://web.archive.org/web/20140201183734/http://www.siena.edu/pages/3289.asp | arşivtarihi=1 Şubat 2014 | df=dmy-all | ölüurl=evet}}</ref> "Tarih", geçmiş zamanda olan olayların incelenmesinin yanı sıra, bu olaylarla ilgili bilgilerin keşfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile de ilgilenen bir [[Hiponimlik ve hiperimlik|şemsiye terim]]dir.<ref name=":4">{{Kitap kaynağı|soyadı=Arnold|ad=John H.|başlık=History: A Very Short Introduction|yayıncı=Oxford University Press|yıl=2000|isbn=019285352X|yer=New York|sayfalar=}}</ref> Tarihçiler , yazılı belgeler, sözlü anlatımlar, ekolojik belirteçler ve sanat eserleri ve sanat eserleri dahil maddi nesneler gibi tarihsel kaynakları kullanarak geçmişi bir bağlama oturtur. Tarihçiler ayrıca , disiplinin incelenmesini kendi içinde bir amaç olarak ve günümüzün sorunlarına "perspektif" sağlamanın bir yolu olarak tartışarak tarihin doğasını ve yararlılığını tartışırlar. Tarihçiler ayrıca disiplinin incelenmesini kendi içinde bir amaç olarak ve günümüzün sorunlarına "bakış açısı" sağlamanın bir yolu olarak tartışarak tarihin doğasını ve yararlılığını tartışırlar
 
Modern tarih araştırması geniş kapsamlıdır ve belirli bölgelerin incelenmesini ve tarihsel araştırmanın belirli güncel veya tematik öğelerinin incelenmesini içerir. Tarih genellikle ilk ve orta öğretimin bir parçası olarak öğretilir ve akademik tarih çalışması üniversite çalışmalarında önemli bir disiplindir. Tarih aynı zamanda geçmiş olayları tanımlamak, incelemek, sorgulamak ve analiz etmek ve bunlarla ilgili neden ve sonuç modellerini araştırmak için anlatıyı kullanan akademik disiplini de içerir.
[[İnsan]] veya insan-dışı farkı gözetmeksizin, yer ve [[zaman]] aralığının kestirildiği bir geçmiş zaman dilimde, sebep-sonuç ilişkisi kurup, belge ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir [[akademik disiplin]] olan tarih, herhangi bir bilim kümesine dahil edilmez; çünkü tarih, her alanın geçmişini inceleyebilecek kadar geniş bir disiplindir. İnsanlık geçmişi söz konusu olduğunda, [[yazı]]nın icadından önceki zamanlara "tarih öncesi" denir.
 
[[İnsan]] veya insan-dışı farkı gözetmeksizin, yer ve [[zaman]] aralığının kestirildiği bir geçmiş zaman dilimde, sebep-sonuç ilişkisi kurup, belge ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir [[akademik disiplin]] olan tarih, herhangi bir bilim kümesine dahil edilmez; çünkü tarih, her alanın geçmişini inceleyebilecek kadar geniş bir disiplindir. İnsanlık geçmişi söz konusu olduğunda, [[yazı]]nın icadından önceki zamanlara "tarih öncesi" denir.
Tarihî inceleme, geçmiş zamandaki olaylara ilişkin tüm bilgilerin, olayların vuku bulduğu dönemin şartları göz önüne alınarak, mümkün olduğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Tarih, yaşanan olayların bir daha yaşanabilmesi gibi bir olasılık olmadığından doğa bilimlerindeki gibi [[deney]] ve [[gözlem]]e dayanamaz.
 
Tarihî inceleme, geçmiş zamandaki olaylara ilişkin tüm bilgilerin, olayların vuku bulduğu dönemin şartları göz önüne alınarak, mümkün olduğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Tarih, yaşanan olayların bir daha yaşanabilmesi gibi bir olasılık olmadığından doğa bilimlerindeki gibi [[deney]] ve [[gözlem]]e dayanamaz.[[Dosya:Thukydides.jpg|küçükresim|Thukydides büstü]]''Tarih'' sözcüğünün [[Batı dünyası|Batı]] dillerindeki ortak karşılığı, {{dil|grc|ἱστορία}}, ''historiá'' (anlamı "soruşturma") teriminden türemiştir.<ref name="JosephJanda">{{Kitap kaynağı|editör1-soyadı =Joseph |editör1-ad =Brian|editör2-soyadı =Janda |editör2-ad =Richard| özgünyıl= 2004| başlık =The Handbook of Historical Linguistics| yayıncı =Blackwell Publishing| sayfa =163| isbn =978-1-4051-2747-9| yıl =2008}}</ref> [[İyonya]] lehçesinde ''bildirme'', ''haber alma yoluyla bilgi edinme'' anlamlarında kullanılan kelime, Attika lehçesinde görerek, ''tanık olarak bilme'' anlamlarının yanı sıra çok daha geniş bir anlam içeriğiyle [[fizik]], [[coğrafya]], [[astronomi]], [[bitki]] ve [[hayvan]] bilgisi ve hatta giderek doğa bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. [[Edward Hallett Carr|Edward Carr'ın]] tanımıyla tarih, "doğrulanmış olgular kümesi"nden başka bir şey değildir.<ref>Edward Halett Carr, What is History?</ref>
 
==Tarihi kaynaklar ve yöntemler==
[[Dosya:Thukydides.jpg|küçükresim|Thukydides büstü]][[Tarihçi]]ler araştırmalarında çok çeşitli kaynaklar kullanırlar. Bu kaynakların önem sırasına göre belirli bir hiyerarşi içinde sınıflanması ve yorumlanması tarihçinin temel çalışma yöntemidir.
 
=== Kaynakların Sınıflanması ===
 
== Modern Türk Tarihçiler ==
Türkiye Cumhuriyetin kuruluşun'dankuruluşundan itibaren birçok Türk tarihçi yetişmiştir. [[Mehmet Fuad Köprülü]] bunlardan bir tanesidir. Fuad Köprülü sadece Türkiye'de değil tüm dünyada büyük ilgi gördü ve ileride Osmanlı Tarihi için çok önemli bir tarihçi olacak olan Halil İnalcık'ın hocasıydı.<ref>{{Web kaynağı|url=https://tr.wikipedia.org/wiki/Mehmet_Fuad_K%C3%B6pr%C3%BCl%C3%BC|başlık=Mehmet Fuad Köprülü|erişimtarihi=17 Şubat 2021}}</ref>
 
[[Halil İnalcık]] 1916 yılında İstanbul'da doğmuş ve Atatürk'ün açtığı Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesinde ki ilk öğrencilerden birisi olmuştur. Özellikle Osmanlı tarihi için çok değerli eserler vermiştir. Bazı eserlerini yabancı dilde yazmış ve günümüzde bu eserler yeni yeni Türkçeye çevriliyor. Bazı kitapları Türkiye dışındaki ülkelerde okullarda okutuldu.<ref>{{Web kaynağı|url=https://tr.wikipedia.org/wiki/Halil_%C4%B0nalc%C4%B1k|başlık=Halil İnalcık|erişimtarihi=17 Şubat 2021}}</ref> Bu başarısı hakkında Halil İnalcık Türk Tarihine karşı olan düşmanca bakışların bertaraf edildiğini ve dünyanın artık Türk Tarihini Türk Tarihçilerin gözünden baktığını söyler. Halil İnalcık bir sözünde de Avrupa'nın Türkleri anlamadığını ve kendisinin ömrünün Türk Tarihine karşı düşmanca tavır alanlar ile mücadeleyle geçtiğini belirtir.<ref>{{Web kaynağı|url=https://tr.wikiquote.org/wiki/Halil_%C4%B0nalc%C4%B1k|başlık=Vikisöz: Halil İnalcık|erişimtarihi=17 Şubat 2021}}</ref> Halil İnalcık birçok Türk Tarihçinin hocalığını yapmıştır. Hocalığını yaptığı en ünlü tarihçilerden birisi de [[İlber Ortaylı]]'dır.
 
[[Kemal Karpat]] ise 15 Şubat 1923 yılında Romanya'da doğmuş bir Türk tarihçidir. Annesi ve babası Türk asıllıydı. Akademik kariyeri boyunda birçok ödül kazanmış ve [[Türk Tarih Kurumu]] şeref üyesi olmuştur. Hayatı boyunca da yurtdışında birçok çalışmalar yaptı ve görev aldı. Kitapları birçok dile çevrilen Karpat Osmanlı Tarihi üzerine birçok çalışma yapmıştır. Dünya üzerinde en prestijli üniversiteleri olarak kabul edilen üniversitelerde ders vermiş olan Karpat birçok araştırma merkezi de kurmuştur.<ref>{{Web kaynağı|url=https://tr.wikipedia.org/wiki/Kemal_Karpat|başlık=Vikipedia: Kemal Karpat|erişimtarihi=22 Şubat 2021}}</ref>
 
== Tarih hakkındaki önyargılar ve yanlışlar ==
[[Halil İnalcık]] 1916 yılında İstanbul'da doğmuş ve Atatürk'ün açtığı Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesinde ki ilk öğrencilerden birisi olmuştur. Özellikle Osmanlı tarihi için çok değerli eserler vermiştir. Bazı eserlerini yabancı dilde yazmış ve günümüzde bu eserler yeni yeni Türkçeye çevriliyor. Bazı kitapları Türkiye dışındaki ülkelerde okullarda okutuldu.<ref>{{Web kaynağı|url=https://tr.wikipedia.org/wiki/Halil_%C4%B0nalc%C4%B1k|başlık=Halil İnalcık|erişimtarihi=17 Şubat 2021}}</ref> Bu başarısı hakkında Halil İnalcık Türk Tarihine karşı olan düşmanca bakışların bertaraf edildiğini ve dünyanın artık Türk Tarihini Türk Tarihçilerin gözünden baktığını söyler. Halil İnalcık bir sözünde de Avrupa'nın Türkleri anlamadığını ve kendisinin ömrünün Türk Tarihine karşı düşmanca tavır alanlar ile mücadeleyle geçtiğini belirtir.<ref>{{Web kaynağı|url=https://tr.wikiquote.org/wiki/Halil_%C4%B0nalc%C4%B1k|başlık=Vikisöz: Halil İnalcık|erişimtarihi=17 Şubat 2021}}</ref> Halil İnalcık birçok Türk Tarihçinin hocalığını yapmıştır. Hocalığını yaptığı en ünlü tarihçilerden birisi de [[İlber Ortaylı]]'dır
Bazı ülkelerde tarih ders kitapları milliyetçiliği ve vatanseverliği teşvik eden araçlardır ve öğrencilere ulusal düşmanlar hakkında resmi anlatılar verir.
 
== Diğer Bakışlar ==