"Galatyalılara Mektup" sayfasının sürümleri arasındaki fark

Galatians Through the Centuries kitabının 2013 basımı referans olarak kullandığım için basım yılını 2013 yaptım. Ayrıca sfn'ye sayfa numarası eklendi. Kitabın 66 sayfalık Introduction bölümü, bütün olarak, Galatyalılara Mektup'un nasıl Hristiyan tarihine etkide bulunduğunu anlatıyor. + Musevi şeriatı yerine Yahudi dini hukuku yazdım.
(Otorite kontrolü şablonu eklendi)
(Galatians Through the Centuries kitabının 2013 basımı referans olarak kullandığım için basım yılını 2013 yaptım. Ayrıca sfn'ye sayfa numarası eklendi. Kitabın 66 sayfalık Introduction bölümü, bütün olarak, Galatyalılara Mektup'un nasıl Hristiyan tarihine etkide bulunduğunu anlatıyor. + Musevi şeriatı yerine Yahudi dini hukuku yazdım.)
{{Yeni Ahit}}
'''Galatyalılara Mektup''' ya da '''Galatyalılar''', [[Yeni Ahit]]’in dokuzuncu kitabıdır. [[Edebî mektup|Mektup]], [[Tarsuslu Pavlus]]’tan [[Galatya]]’daki erken dönem [[Hristiyanlık|Hristiyan]] cemaatlerine yazılmıştır. Mektubun gönderildiği Galatya'nın tam olarak neresi olduğu belirli değildir.<ref name="Britannica">{{ansiklopedi kaynağı |soyadı= |ad= |yazarbağı= |editör= |editör-bağ= |ansiklopedi= Britannica |başlık= Letter of Paul to the Galatians |çeviribaşlık= |url= http://www.britannica.com/EBchecked/topic/223802/The-Letter-of-Paul-to-the-Galatians |erişimtarihi= 2 Şubat 2021 |dil= |basım= |tarih= |yıl= |ay= |yayıncı= |cilt= |yer= |tanıtıcı= |isbn= |oclc= |doi= |sayfalar=|alıntı= |kaynak= }}</ref> Uzmanlar bu Galatya'nın ya Anadolu'nun güneyindeki Roma eyaleti Galatya ya da İç Anadolu'da Keltlerin yaşadığı daha geniş bir bölgenin adı olan Galatya olduğuna ihtimal vermektedirler.{{Sfn | Betz | 1992}} Pavlus, daha çok, birinci yüzyılda [[centil]] Hristiyanlar ve MuseviYahudi şeriatıdînî hukuku arasındaki ilişkiye dair beyanda bulunmaktadır. Pavlus, centil Hristiyanların MuseviYahudi dini şeriatınahukukuna tabi olmasına, özellikle erkeklerin sünnet olmasına karşı çıkmaktadır. Ona göre, Mesih'in zuhuru ile [[Yahudi dînî hukuku|Musevi şeriatı]] zorunluluğunu yitirmiştir. Galatyalılara Mektup, Hristiyanlık tarihi, Hristiyanlık ilahiyatının gelişimi ve Pavlus hakkındaki çalışmalara büyük etkide bulunmuştur.{{Sfn|Riches|20082013|s=...63-65}} Mektuptaki esas tartışma konusu, centillerin Hristiyanlığa geçişinin nasıl olması gerektiği üzerinedir. Konunun bu oluşu, bu mektubun kilise tarihinin oldukça erken bir döneminde yazılmış olduğunu göstermektedir. Bu en erken devirde, Hristiyanların azami çoğunluğu, [[Yahudilik]]ten Hristiyanlığa geçiş yapan [[İsrailoğulları]]ndan oluşuyordu. Tarihçiler, bu topluluğa [[Hristiyan Yahudiler]] adını vermektedirler. Mektubun oldukça erken bir dönemde yazıldığının bir diğer kanıtı, Hristiyan milletinin içinde bir kilise örgütlenmesinin başlamış olduğuna dair bir işaretin yer almamasıdır. Mektubun bu özellikleri, onun Pavlus'un hayatta olduğu devirde yazıldığını göstermektedir.{{Sfn|Holladay|2005|s=463–466}} Pavlus mektubunda İsa'nın gerçek bir havarisi ve öğrencisi olduğunu şiddetle savunur ve bunu yaparken kapsamlı [[otobiyografi]]k bilgiler verir.<ref name="Britannica" />
 
==Yazarı ve muhatabı==
 
=== Muhatabı ===
Pavlus’un bu mektubu "Galatya’daki kiliselere" hitap etmektedir (Galatyalılar 1:2). Fakat, bu kiliselerin nerede olduğu bilinmemektedir. Birçok uzmana göre, bu mektupta adı geçen [[Galatya (Roma eyaleti)|Galatya]] ile, Anadolu’daki Roma eyaleti olan ve halkı MÖ 270’lerde bu bölgeye yerleşmiş [[Keltler]]den oluşan, Pavlus’un devrinde de Keltsel kültürü ve dili muhafaza etmiş coğrafi bölge kastedilmektedir. [[Elçilerin İşleri]]’nde Pavlus'un Galatya'ya ve [[Frigya]]'ya seyahatinden bahsedilmektedir (Frigya, Galatya'nın batı komşusu bir bölgedir). Az sayıda uzman, "Galatya" ile kastedilenin, İç Anadolu'nun kuzeyinde yaşayan bir Kelt kavmi olduğu kanaatindedir. Galatyalılar 4’ten kilisenin cemaatinin çoğunlukla centillerden oluştuğu görülebilir. Pavlus'un kendilerinden ayrılmasından sonra bu kiliselere, Pavlus'un öğrettiğinden farklı bir incil vaaz eden, [[MuseviYahudi şeriatı]]dînî hukuku ile kurtuluşun gerçekleşebileceğini öğreten kişiler gelmiştir (Galatyalılar 1:1-9). Galatyalıların bu yeni gelenlerin öğretilerine karşı benimseyici bir tavır aldıkları ve bu tavırları üzerine, Pavlus'un onlara bu mektubu yazdığı anlaşılmaktadır. Pavlus, onların yeni gelenleri hoş karşılamalarını, kendisinin sunduğu öğretilerden dönme olarak görmektedir.{{Sfn|Holladay|2005|s=463–466}}
 
MuseviYahudi şeriatınıdînî hukukunu sunan, bu Galatya'daki kiliselere bu yeni gelenlerin kimler olduğu günümüzde kesin olarak bilinmemektedir. Uzmanların çoğunluğu tarafından bu kişiler, [[Hristiyan Yahudiler]] olarak kabul edilmektedir. Bu mezhepten olanların savunduğu görüş, Hristiyanlığa ihtida edenlerin [[Tanrı'nın halkı]]ndan sayılmaları için Yahudiliğin dinî kurallarına kısmen ya da tamamen uymaları gerektiğidir (bu yüzden kendilerine [[Yahudileşmeciler]] denir). Mektupta, [[erkek sünneti|erkeklerin sünnet olması]], [[Şabat|Cumartesi]] kurallarına uymak, Yahudiliğin dinî hukuk kurallarına uymak konusunda yaşanan bir uyuşmazlık dikkat çekmektedir. Pavlus'un sözlerinden anlaşıldığı üzere, Yahudileşmeciler, [[İbrahim]]’in sünnet olmuş olmasını delil göstererek, Galatyalıları sünnet olmaya teşvik ettiler. Ayrıca, Pavlus'un bir havari olarak yetkinliğinin olmadığını vurgulayarak, yetkinlik sahibinin [[Yakup (İsa'nın kardeşi)|Yakup]]'un liderliğindeki [[Hristiyanlığın ilk dönem merkezleri#Kudüs|Kudüs kilisesi]] olduğunu savunmuşlardı.{{Sfn|Betz|1992}}
 
==== Kuzey Galatya hipotezi ====
*{{Kitap kaynağı |başlık= Acts–Philemon |soyadı= McDonald |ad= Lee Martin |yazarbağı= |editör1-soyadı= Evans |editör1-ad= Craig |yıl= 2004 |yayıncı= Victor |yer= Colorado Springs, CO |basım= |seri= The Bible Knowledge Background Commentary |isbn= 9780781440066 |sayfa= |sayfalar= |bölüm= |cilt= 2 |alıntı= |kaynak= harv |erişimtarihi= |url= https://books.google.com.tr/books?id=oP3k4TNiDWMC }}
*{{Kitap kaynağı |başlık= A Textual Commentary on the Greek New Testament |soyadı= Metzger |ad= Bruce M. |yazarbağı= |yıl= 1994|yayıncı= United Bible Societies |yer= |basım= 2. |isbn= 3438060108 |sayfa= |sayfalar=|bölüm= |cilt= |alıntı= |kaynak= harv |erişimtarihi= |url=}}
*{{Kitap kaynağı |başlık= Galatians Through the Centuries |soyadı= Riches |ad= John |yazarbağı= |yıl= 20082013 |yayıncı= Wiley-Blackwell |yer= |isbn= 9780631230847 |sayfa= |sayfalar=|bölüm= |cilt= |alıntı= |kaynak= harv |erişimtarihi= |url=}}
 
{{s-start}}
2.594

değişiklik