"Galen" sayfasının sürümleri arasındaki fark

k
Bot v3: Kaynak ve içerik düzenleme (hata bildir)
(6 kaynak kurtarıldı ve 0 kaynak ölü olarak işaretlendi.) #IABot (v2.0.8) (Evolutionoftheuniverse - 6904)
k (Bot v3: Kaynak ve içerik düzenleme (hata bildir))
| isim = Bergamalı Galen - Galenos
| doğum_yeri = [[Bergama]]
| doğum_tarihi = 129 <ref name="Britannica">{{Web kaynağı |url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/223895/Galen-of-Pergamum |başlık='''Galen-of-Pergamum (İngilizce)''' ''The Britannica Encyclopedia'', URL erişim tarihi: 26 Haziran 2012 |erişimtarihi=26 Haziran 2012 |arşiv-urlarşivurl=https://web.archive.org/web/20120406224329/http://www.britannica.com/EBchecked/topic/223895/Galen-of-Pergamum |arşiv-tarihiarşivtarihi=6 Nisan 2012 |ölüurl=no hayır}}</ref>
| ölüm_tarihi = 216}}
'''Bergamalı Galen''' (''Claude Galen''; Yunanca ''Galenos'', Latince ''Galenus'', İslam dünyasındaki adıyla ''Calinus'';<ref name="Britannica"/> d. 129 - ö. 216), [[tıp]] doktoru, bilim insanı ve [[filozof]].
[[Antik Roma]]'nın en önemli hekimlerindendir. Deneysel fizyolojinin kurucusu ve Roma dünyasının ilk spor hekimi olarak kabul edilmiş ve ''Hekimlerin İmparatoru'', ''Şeyhû’s Seyadile'' (hekimlerin babası) gibi unvanlarla anılmıştır.<ref name=Bayburt>{{Web kaynağı |url=http://www.bayburtpostasi.com.tr/yazarlar-tevhit-kekec/1051-cladius-galenus |başlık=Tevhid Kekeç, '''Cladius Galenus''', ''Bayburt Postası, Erişim tarihi:16.01.2013'' |erişimtarihi=17 Ocak 2013 |arşiv-urlarşivurl=https://web.archive.org/web/20150721101526/http://www.bayburtpostasi.com.tr/yazarlar-tevhit-kekec/1051-cladius-galenus |arşiv-tarihiarşivtarihi=21 Temmuz 2015 |ölüurl=no hayır}}</ref> Galen’in tıbbi görüşleri “''Galenizm''” olarak adlandırılır ve yüzyıllar boyunca tıpta etkisini sürdürmüştür<ref name=ozmakas>{{Web kaynağı |url=http://www.biltek.tubitak.gov.tr/bilgipaket/biliminsanlari/caglarboyu/S-311-768.pdf |başlık=Yavuz Özmakas, '''Bergamalı Galenos''', ''Bilim Teknik Dergisi, Sayı 311, Ekim 1993'' |erişimtarihi=17 Ocak 2013 |arşivurl=https://web.archive.org/web/20150923185815/http://www.biltek.tubitak.gov.tr/bilgipaket/biliminsanlari/caglarboyu/S-311-768.pdf |arşivtarihi=23 Eylül 2015 |ölüurl=yes evet}}</ref>. Tıbbın yanı sıra [[farmakoloji]] alanında da yeni teoriler geliştirmiştir. Öte yandan Galen'in İslam islam tıb dünyası üzerinde büyük etkisi olduğu bilinmektedir. Mevlana C. Rumi "Ey bizim kibir ve azametimizin ilâcı, ey bizim Eflâtun'umuz. Ey bizim Calinus'umuz." (Mesnevi 24. beyit) diye söz etmiştir.
 
== Yaşamı ==
Galen, Pergamon kentinde prestijli bir görev olan gladyatörlerin başhekimliğine atandı. 157-161 arasında sürdürdüğü bu görev sırasında gladyatörler ile seyircilerin vücut yapısını karşılaştırarak sürekli beden hareketlerinin sağlıklı yaşam için zorunlu olduğu sonucuna vardı. Bilinçli beden hareketleri ile fizyoloji ve tedavi ilişkisini kuran ilk tıp doktoru olarak bugünkü spor hekimliğine öncülük ettiği savunulur.<ref name=ozmakas/> Ancak, bugünkü Hindistan'da ortaya çıkıp gelişen [[Yoga]] ve bugünkü Çin'de ortaya çıkıp gelişen [[Daoyin]] beden hareketleri, tıbbı sağıltım amaçlı olarak Galen'den yüzyıllar öncesinde zaten uygulanmaktaydı.
 
161 yılında [[Roma]]’ya giden Galen, 166-169 arasındaki üç yıllık dönemde Pergamon’a dönmüş, bu dönem dışında yaşamının tamamını Roma’da geçirmiştir.<ref name=sketch>{{Web kaynağı |url=http://www.ucl.ac.uk/~ucgajpd/medicina%20antiqua/bio_gal.html |başlık=Lea Pearcy, '''Galen: A Biographic sketch (İngilizce)''', ''Medicina Antiqua sitesi, Erişim tarihi:16.01.2012'' |erişimtarihi=17 Ocak 2013 |arşiv-urlarşivurl=https://web.archive.org/web/20130328113725/http://www.ucl.ac.uk/~ucgajpd/medicina%20antiqua/bio_gal.html |arşiv-tarihiarşivtarihi=28 Mart 2013 |ölüurl=no hayır}}</ref>
 
=== Roma İmparatorluğu saray hekimi ===
 
== Günümüz Bergaması'da Galen==
Galen'in adı doğduğu şehir [[Bergama]]'da çeşitli etkinliklerle yaşatılmaktadır. Galenos adını taşıyan bir cadde bulunmaktadır. Galen'in heykeltıraş Ekin Erman tarafından yapılan güzel bir heykeli kentin Cumhuriyet Meydanında yer almaktadır.<ref>{{Web kaynağı |url=http://www.haberekspres.com.tr/gundem/bergama-galenin-heykelini-dikiyor-h35478.html |başlık=Arşivlenmiş kopya |erişimtarihi=9 Eylül 2017 |arşiv-urlarşivurl=https://web.archive.org/web/20170909144802/http://www.haberekspres.com.tr/gundem/bergama-galenin-heykelini-dikiyor-h35478.html |arşiv-tarihiarşivtarihi=9 Eylül 2017 |ölüurl=no hayır}}</ref> Ayrıca 2013 yılından beri gerçekleştirilen Galenos Cup Türkiye Basketbol Ligi, profesyonel basketbol takımlarını her yıl Bergama'da bir araya getiren önemli bir organizasyon yapılmaktadır. Profesyonel sporcular, Türkiye Basketbol Ligi öncesi son hazırlık maçlarını Bergama Belediyesi Kapalı Spor Salonu'nda Galenos Cup'ta gerçekleştirmektedirler.
 
== Ayrıca bakınız ==
928.562

değişiklik