"Bedr el-Cemâli" sayfasının sürümleri arasındaki fark

→‎Hayatı: Düzeltme yapıldı
(YALIN BALTA tarafından yapılan 24779170 sayılı değişiklik geri alınıyor.)
Etiket: Geri al
(→‎Hayatı: Düzeltme yapıldı)
== Hayatı ==
 
Fatımiler Suriye Şam emiri olan Cemâl'ûd-Devle tarafından çok ucuza satın alınmış [[Ermeniler|Ermeni]] asıllı bir köle idi.<ref>{{Kitap kaynağı |sonurl=Tyerman|ilk= Christopher|tarih=2006https://archive.org/details/godswarnewhistor00tyer|başlık= God's War: A New History of the Crusades|urlerişimtarihi=|tarih=2006|dil=İngilizce|sayfa=|sayfalar=|çalışma=https://archive.org/details/godswarnewhistor00tyer|yer=Cambridge|yayımcı=Belknap Press| ISBN isbn=978-0674030701|dilson= İngilizceTyerman|ilk=Christopher}}</ref> Selçukluların güney Anadolu ve Suriye'yi ellerine geçirmekte olluğu yıllarda bu yörelerde oturan Ermenilerin birçoğu gibi Fatimiler ordusuna gulam olarak katıldı. Fatımiler ordusunda üstün yetenekleri dolayısıyla ilerledi. Bu arada din değiştirip Müslüman oldu ve bağımsızlığını da satın aldı.
 
Halife Mûstansir'in uzun süren hilafeti sırasında özellikle 1065-1072'de Nil Nehri'nin sellerinin aksaması nedeni ile ortaya çıkan kıtlık, açlık ve salgın sorunları yanında kölemen-gulam askerlerden oluşan Fatimiler ordusunda büyük bir fitne çıkmasına yol açtı. Türk asıllı gulam askerleri ve müttefikleri Berber asıllı gulam askerleri ile güneyden yukarı Mısır'dan Sudan, Etiyopya gibi güneye de toplanan çoğu siyahi olan gulam askerleri arasında muhabereleri andıran çatışmalar yapildı. Bedr el-Cemâli başında geçtiği Ermenilerden oluşan birlik bu iki çatışan arasında çatışma dışında olduğu kabul edilmekte idi. Türk asıllı gulam askerleri Fatimiler hazinesine hakim olup yaptıkları savruk harcamalarla hazineyi bitirmekte idiler. Türk asıllı gulam askerleri kendi aralarında da çatışmaya giriştiler.
1074'te Nasr el-Devle'nin bir katliamla öldürülmesi ile Mısır'da ve Kahire'de durum yine de çok karıştı. Değişik Türk asıllı gulam askserleri klikleri ve diğer asıllı gulam askerleri birbirllerine giriştiler, Fatimiler Devleti bir keşmekeşe döndü. Bu karışıklık döneminde halife Suriye sınırında başarılı asker ve idareci olan Bedr el-Camali'yi "Askeri Güçler Komutanı (Emîr el-Cûyus)" yapıp Kahire'ye çağırdı .Bedr el-Cemali kendisine yakın olan Ermeni asıllı askerlerden olusan birliklerle beraber Akka'dan kış ortasında gemi ile ayrıldı [[Dimyat]]'ta karaya çıktı ve 29 Ocak 1074'te Kahire'ye girdi.
 
1074'ten 1094'te ölmesine kadar Bedr el-Cemali Fatimiler devletinde gerçek politik iktidar gücünü elinde tutan kişi oldu. Fatimiler Devleti'nin en yuksek idarecilik gorevleri olan "Silâhlı Kuvvetler Komutanı (Emîr el-Cûyuş)"; "Sii Daiiler Bas Görevlisi (Bedî el-Duat)"; ve "Vezir" unvanlarini kendinde topladi. Mutlâk otoritesi [[Hâlife]] Mûstensir haricinde her yerde hissedilmekteydi.<ref>{{Kitap kaynağı |başlık=Medieval Islamic Civilization: An Encyclopedia |yazarbağı=http://www.woolfinstitute.cam.ac.uk/people/profile.asp?ItemID=181 |tarihe=31-10-2005 |yayımcı=Routledge |yer= |isbn=978-0-415-96690-0 |sayfa=90 |url=http://books.google.co.in/books?id=H-k9oc9xsuAC&pg=PA90&lpg=PA90&dq=badr+al+jamali&source=bl&ots=TTmRhB__Yj&sig=wVf_Q2ReVNiHgbx5lh7Vhzps-uk&hl=en&redir_esc=y#v=onepage&q=badr%20al%20jamali&f=false|başlık=Medieval Islamic Civilization: An Encyclopedia|erişimtarihi=22 Mayıs 2013|arşivtarihi=7 Ocak 2019|arşivurl=https://web.archive.org/web/20190107181044/https://books.google.co.in/books?id=H-k9oc9xsuAC&pg=PA90&lpg=PA90&dq=badr+al+jamali&source=bl&ots=TTmRhB__Yj&sig=wVf_Q2ReVNiHgbx5lh7Vhzps-uk&hl=en&redir_esc=y#v=onepage&q=badr%20al%20jamali&f=false |arşivtarihitarih=731 Ocak 2019Ekim 2005|ölüurl=hayır|dil=|sayfa=90|sayfalar=|çalışma=|yer=|yayımcı=Routledge|isbn=978-0-415-96690-0|yazarbağı=http://www.woolfinstitute.cam.ac.uk/people/profile.asp?ItemID=181}}</ref>
 
Devlet işlerini gayet etkin bir surette yürütmeya başladı ve bu etkinlik ölümüne kadar devam etti. Bedr el-Cemali gayet ustalıkla; hızla ve enerjetik olarak aldığı iktisadi ve politik tedbirler nedeni ile Mısır'a güvenlilik, barış ve sükûnet getirdi. Nil Nehri'nin gayet tarıma uygun sellerinin gelmesi ve özellikle 1074'teki Nil Nehri sellerinin tarım için istinai olarak iyi olması nedeni ile Mısır'ın tarımı ve ekonomisi canlandı ve ülkede zenginlik ve refah gayet yükseldi. Örneğin çoğunluğu tarım üzerinden alınan yıllık devlet vergi gelirleri bu dönemde 1 milyon dinardan 3 milyon dinara yükseldiği belirtilir.
14.191

değişiklik