"Karduya" sayfasının sürümleri arasındaki fark

Gerekçe: Hiçbir kaynak ulaşılabilir değil. Karduya veya Kardu kelimesinin Kürt kelimesi ile benziyor diye tamamen varsayımsal ve öznel ifadelerle dolu bir düzenleme.
k (Bot v3: Kaynak ve içerik düzenleme (hata bildir))
Etiket: Geri alındı
(Gerekçe: Hiçbir kaynak ulaşılabilir değil. Karduya veya Kardu kelimesinin Kürt kelimesi ile benziyor diye tamamen varsayımsal ve öznel ifadelerle dolu bir düzenleme.)
Etiket: Elle geri alma
[[Dosya:Near East ancient map.jpg|küçükresim|290px|Karduk Krallığı, M.Ö. 60]]
'''Karduya''', '''''Karduk''''' veya '''''Karduk Krallığı''''' ([[Kürt dilleri|Kürtçe]];Kardox) ([[Ermenice]]: Կորճայք ''Korchayk''; [[Antik Yunanca]]:<ref>Karl Müller, ''Klaudiou Ptolemaiou Geographike hyphegesis'', 1. cilt, 2. bölüm, Alfredo Firmin Didot, 2012, ISBN 124-999-259-1, s.947</ref>''Κορδυηνή Kordyene''; [[İbranice]]:<ref>Efraim Elimelech Urbach, I. Abrahams, ''The Sages'', 1089 pp., Magnes Press, 1979, ISBN 965-223-319-6, s.552</ref>''קרטיגיני'') [[Mezopotamya]]'nın kuzeyi ile [[Ermeni Krallığı (antik)|Ermenistan Krallığı]]'nın güneybatısı; günümüzde ise [[Türkiye]]'nin güneydoğusu ile [[Irak]]'ın kuzeyi arasında kalan antik bir bölge.
 
1991'de yayınlanan [[Encyclopaedia Britannica]]'ya göre Karduya, [[Botan]]'ın (''bilinen adıyla [[Şırnak]]'ın'') eski adıdır.<ref>{{Web kaynağı |url=http://encyclopedia.jrank.org/DAH_DEM/DARIUS_III.html |başlık=DARIUS III - DARIUS III, from 1911 Encyclopedia Britanica.<!-- Bot generated title --> |erişimtarihi=30 Haziran 2014 |arşivurl=https://web.archive.org/web/20170708063112/http://encyclopedia.jrank.org/DAH_DEM/DARIUS_III.html |arşivtarihi=8 Temmuz 2017 |ölüurl=hayır }}</ref> [[Arapça|Arap]] ve [[Süryanice|Süryani]] kaynaklarında [[Van Gölü]]nün güneyi ''Beth Qardu'' olarak geçmektedir. Burası [[Fırat|Fırat Nehri]] ile [[Cudi Dağı]] arasında uzanan bir bölgedir.<ref>Wadie Jwaideh, ''The Kurdish national movement : its origins and development'', Syracuse Univ. Press, 2006, ISBN 081-563-093-X, s.12</ref>
 
Nitekim George Rawlinson gibi 19.Yüzyıl bilim adamları karduya' nın, Kürdistan'ın eski sözcüksel karşılığı olduğunu ''düşünerek'' Corduene ve Carduchi'yi modern Kürtlerle ''özdeşleştirir.''<ref>{{Kitap kaynağı|url=http://dx.doi.org/10.31826/9781463209513|başlık=The Seven Great Monarchies of the Ancient Eastern World|tarih=31 Aralık 2004|yer=Piscataway, NJ, USA|yayıncı=Gorgias Press|ad=George|soyadı=Rawlinson|isbn=978-1-4632-0951-3}}</ref><ref>{{Kitap kaynağı|url=|başlık=Grässe, JG Th. (1909) [1861]. "Gordyene". Orbis latinus; oder, Verzeichnis der wichtigsten lateinischen orts- und ländernamen (Almanca) (2. baskı). Berlin: Schmidt. OCLC 1301238 - Columbia Üniversitesi aracılığıyla|erişimtarihi=|tarih=|dil=|sayfa=|sayfalar=|çalışma=|yayıncı=}}</ref><ref>{{Kitap kaynağı|url=http://www.bartleby.com/65/ku/Kurds.html|başlık="Kürtler. Columbia Ansiklopedisi, Altıncı Baskı. 2001-07"|erişimtarihi=|tarih=|dil=|sayfa=|sayfalar=|çalışma=|yayıncı=}}</ref><ref>{{Kitap kaynağı|url=https://www.worldcat.org/oclc/166382606|başlık=Encyclopedia of the peoples of Africa and the Middle East|tarih=2009|yer=New York|yayıncı=Facts On File|diğerleri=Stokes, Jamie.|isbn=978-0-8160-7158-6|oclc=166382606}}</ref>,Bu görüş, Karduya'yı proto-Kürt ve proto-Kürdistan<ref>{{Kitap kaynağı|url=|başlık=Revue des études arméniennes, cilt 21, 1988-1989, s. 281, Société des études armeniennes, Fundação Calouste Gulbenkian, Yayınlayan Imprimerie nationale, P. Geuthner, 1989|erişimtarihi=|tarih=|dil=|sayfa=|sayfalar=|çalışma=|yayıncı=}}</ref>, olarak gören yeni akademik kaynaklar tarafından'da desteklenmektedir<ref>{{Kitap kaynağı|url=|başlık=AD Lee, Sasani Persleri ile Roma Diplomasisinde Rehinelerin Rolü , Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte, Cilt. 40, No. 3 (1991), s. 366-374 (bkz. S. 371)|erişimtarihi=|tarih=|dil=|sayfa=|sayfalar=|çalışma=|yayıncı=}}</ref><ref>{{Kitap kaynağı|url=https://www.worldcat.org/oclc/36872776|başlık=Before the Greeks|tarih=1996|yer=Cambridge [England]|yayıncı=Lutterworth Press|soyadı=Chahin, M., 1912-|isbn=0-7188-2950-6|oclc=36872776}}</ref>.
 
==Köken==
Arşak Safrastian Karduklar ile [[Gutiler]]in aynı halk olduğunu iddia eder. [[Anabasis]] adlı eserinde [[Ksenophon]], [[Hemrin Dağları]]'nda yaşayan Kardukların, [[Med]]lerin ve [[Sakalar]]ın soyundan geldiğini söyler.<ref>A. Safrastian, ''Kurds and Kurdistan'', The Harvill Press, 1948, s. 29</ref>
 
Ayrıca Kürtlerin'de, Medlerle özdeştirilmesi<ref>{{Kitap kaynağı|url=|başlık=13. yüzyılda yaşayan Ermeni tarihçi Heyton (Hethum) şöyle der: "Postea vero Sarraceni amiserunt dominium Egipti et Medi, qui Cordins vulgariter dicembantur; regni Egipti dominium occupaverunt." (Sonunda Araplar Mısır'ın yönetimini kaybettiler; ve Medler; "ki onlara Kürtler deniliyordu." Mısır'a egemen oldular.)|erişimtarihi=|tarih=|dil=|sayfa=|sayfalar=|çalışma=|yayıncı=}}</ref><ref>{{Kitap kaynağı|url=|başlık=Kürtler ve Kürdistan, Minorsky, T.Bois, D.N Mac Kenzie, s.70, Doz Yayınları 2.baskı, 4.Eyyubiler 1.paragraf|erişimtarihi=|tarih=|dil=|sayfa=|sayfalar=|çalışma=|yayıncı=}}</ref>,Kardukların,Proto Kürtler olduğu kanısındaki görüşleri güçlendirmektedir<ref>{{Kitap kaynağı|url=|başlık=Kürt Ulusal Hareketi: Kökenleri ve Gelişimi ”. Sayfa: XV. Syracuse University Press. İlk baskı, 2006.[1]|erişimtarihi=|tarih=|dil=|sayfa=|sayfalar=|çalışma=|yayıncı=}}</ref>.
 
==Anabasis'te Karduklar==
''Karduya'' ve ''Karduk'' sözcüklerini, [[:en:George Rawlings|George Rawling]] gibi 19. yüzyıl bilim adamları tarafından günümüz modern Kürtler'i ataları olarak tanımlamaktadırlar. Karduk'u ise "[[Kürdistan]]" ile eşdeğer olduğunu düşünmektedirler.<ref>Rawlinson, George, ''The Seven Great Monarchies Of The Ancient Eastern World, Vol 7'', 1871. [http://www.gutenberg.org/etext/16167 (copy at Project Gutenberg)]</ref><ref>{{Kitap kaynağı |katkı=Gordyene |url=http://www.columbia.edu/acis/ets/Graesse/orblatg.html#Gordyene |başlıkbağı=Orbis Latinus |soyadı=Grässe |ad=J. G. Th. |yazarbağı=Johann Georg Theodor Grässe |başlık=Orbis latinus; oder, Verzeichnis der wichtigsten lateinischen orts- und ländernamen |özgünyıl=1861 |yer=Berlin |yıl=1909 |basım=2nd |yayıncı=Schmidt |oclc=1301238 |ile=Columbia University |dil=Almanca |erişimtarihi=25 Temmuz 2015 |arşivurl=https://web.archive.org/web/20170705033855/http://www.columbia.edu/acis/ets/Graesse/orblatg.html#Gordyene |arşivtarihi=5 Temmuz 2017 |ölüurl=hayır }}</ref><ref>{{Web kaynağı |url=http://www.bartleby.com/65/ku/Kurds.html |başlık=Kurds. The Columbia Encyclopedia, Sixth Edition. 2001-07<!-- Bot generated title --> |erişimtarihi=6 Aralık 2014 |arşivurl=https://web.archive.org/web/20061018061248/http://www.bartleby.com/65/ku/Kurds.html |arşivtarihi=18 Ekim 2006 |ölüurl=evet }}</ref> Karduya'yı proto-Kürtler olarak kabul eden son akademik kaynaklar da mevcuttur,<ref name="Fundação Calouste Gulbenkian 1989">Revue des études arméniennes, vol.21, 1988-1989, p.281, By Société des études armeniennes, Fundação Calouste Gulbenkian, Published by Imprimerie nationale, P. Geuthner, 1989.</ref> veya günümüz Kürdistan'ı ima etmektedir.<ref>A.D. Lee, ''The Role of Hostages in Roman Diplomacy with Sasanian Persia'', Historia: Zeitschrift für Alte Geschichte, Vol. 40, No. 3 (1991), pp. 366-374 (see p.371)</ref>
 
BuNe var ki geçmiş yüzyılın anlayışını yansıtan ve kendi yüzyılı içinde de yaygın bir onay görmeyen bu görüş,bazı çağdaş bilginlerce reddedilmektedir.Bu Güncel bilim insanlarına göre Karduya'nın Kürtler ile bir ilgisi bulunmamaktadır.<ref>Mark Marciak ''Sophene, Gordyene, and Adiabene: Three Regna Minora of Northern Mesopotamia Between East and West'', 2017. [https://books.google.com/books?id=hwEtDwAAQBAJ&pg=PA204&lpg=PA204&dq=karduchoi&source=bl&ots=X1oR3pse_k&sig=ACfU3U0Lf-JZqEfUXqy19iXEUc3eNOvCUw&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwiCoK-kjpPkAhUMC6wKHZqyDNUQ6AEwFnoECAkQAQ#v=onepage&q&f=false] {{Webarşiv|url=https://web.archive.org/web/20200717023048/https://books.google.com/books?id=hwEtDwAAQBAJ&pg=PA204&lpg=PA204&dq=karduchoi&source=bl&ots=X1oR3pse_k&sig=ACfU3U0Lf-JZqEfUXqy19iXEUc3eNOvCUw&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwiCoK-kjpPkAhUMC6wKHZqyDNUQ6AEwFnoECAkQAQ#v=onepage&q&f=false |tarih=17 Temmuz 2020 }} pp. 220-221</ref><ref>Victoria Arekelova, Garnik S. Asatryan ''Prolegomena To The Study Of The Kurds'', Iran and The Caucasus, 2009 [https://www.academia.edu/8625114/GARNIK_ASATRIAN._PROLEGOMENA_TO_THE_STUDY_OF_THE_KURDS] {{Webarşiv|url=https://web.archive.org/web/20190329101845/https://www.academia.edu/8625114/GARNIK_ASATRIAN._PROLEGOMENA_TO_THE_STUDY_OF_THE_KURDS |tarih=29 Mart 2019 }} pp. 82</ref>
 
Bu ismin sayısız biçimleri mevcuttur, ama -''kh'' [[latince]]de kısmen zor ifade edilmektedir, o yüzden ''Kardukh'''un (Karduk) sonundaki '-kh', [[Ermenice|Ermeni dilinde]]'ki çoğul ekinden gelmesi büyük bir ihtimaldir.<ref>M.Th. Houtsma, ''E.J. Brill's first encyclopaedia of Islam, 1913-1936'', ISBN 90-04-08265-4, see p.1133</ref> Karduk'luların [[İrani diller|İrani]] bir dilin konuştuğu iddia edilmektedir.<ref>[http://www.utexas.edu/cola/centers/lrc/eieol/aveol-0-X.html] {{Webarşiv|url=https://web.archive.org/web/20180924023825/https://lrc.la.utexas.edu/eieol/aveol/00 |tarih=24 Eylül 2018 }} ref>M. Chahin, Before the Greeks, p. 109, James Clarke & Co., 1996, ISBN 0-7188-2950-6</ref>
 
[[Yahudiler|Yahudi]] kaynaklarda, Karduya halkının kökenini, [[Süleyman|Sultan Süleyman]]ın hizmetkar [[Cinler]]inin 500 güzel kadınla evlenmesiyle türediğini işaret etmektedir.<ref>Baron Patrick Balfour Kinross, Within the Taurus: a journey in Asiatic Turkey, 1970, 191 pages, see p. 89</ref><ref>George Smith, The Cornhill Magazine, Volume 167, 1954, sp. 228</ref><ref>Peter Schäfer, Catherine Hezser, The Talmud Yerushalmi and Graeco-Roman Culture, Volume 3, Mohr Siebeck, 2002 – 486 pages, s p. 80</ref><ref>Adolf Büchler, Studies in Jewish history, Oxford University Press, 1956, 279 pages, s p. 84</ref><ref>Israel Abrahams, Adolf Büchler, The Foundations of Jewish life: three studies, Arno Press, 1973, 512 pages, s p. 84</ref> Aynı efsane, erken [[İslami]] dönemde, [[Kürtler]]in kökenine dair yapılan araştırmalarda söz edilmiştir.<ref>https://en.m.wikipedia.org/wiki/Corduene</ref>
 
Yine aynı şekilde Kardukların, [[Hurriler|Hurri]] tanrısı [[Teşup|Teshupa]] taptıkları biliniyor<ref>{{Kitap kaynağı|url=|başlık=Olaf A. Toffteen, Asur ve Babil Coğrafyası Üzerine Notlar, Amerikan Semitik Diller ve Edebiyatlar Dergisi, s. 323-357, 1907, s. 341|erişimtarihi=|tarih=|dil=|sayfa=|sayfalar=|çalışma=|yayıncı=}}</ref>,Hurriler'in [[Kürtler|Kürtlerin]] Ataları olduğuna dair görüşler bulunmaktadır<ref>{{Akademik dergi kaynağı|url=https://www.academia.edu/36602889/HURR%C4%B0LER_KHURR%C4%B0TLER_K%C3%9CRTLER|başlık=HURRİLER KHURRİTLER KÜRTLER|dil=İngilizce|ad=Ali Husein|soyadı=Kerim}}</ref>.
 
== Karduya bölgesi'nin kronolojisi ==
1.758

değişiklik