"Grip aşısı" sayfasının sürümleri arasındaki fark

k
Bot v3: Kaynak ve içerik düzenleme (hata bildir)
("Influenza vaccine" sayfasının çevrilmesiyle oluşturuldu.)
Etiketler: İçerik Çevirmeni İçerik Çevirmeni 2
 
k (Bot v3: Kaynak ve içerik düzenleme (hata bildir))
 
'''Grip aşısı''', [[grip]] virüslerinin neden olduğu hastalıklardan korunmak için uygulanan bir [[Aşı (tıp)|aşıdır]].<ref name="WHO2012">{{citeAkademik journaldergi kaynağı|titlebaşlık=Vaccines against influenza WHO position paper|datetarih=November 2012|issuesayı=47|lay-urldiğerurl=https://www.who.int/immunization/position_papers/PP_influenza_november2012_summary.pdf?ua=1|pagessayfalar=461–76461-76|journaldergi=Weekly Epidemiological Record|volumecilt=87|pmid=23210147|vauthors=((World Health Organization))|author-linkyazarbağı=World Health Organization|hdl=10665/241993|hdl-access=free}}</ref> Bu aşının yeni türleri yılda iki kez uygulanmaktadır. Çünkü [[Orthomyxoviridae|grip virüsü]] çok hızlı değişim göstermektedir. Etkinliği yıldan yıla değişse de, gribe karşı en etkili yöntemdir.<ref name="Man2012">{{citeAkademik journaldergi kaynağı|titlebaşlık=Effectiveness and harms of seasonal and pandemic influenza vaccines in children, adults and elderly: a critical review and re-analysis of 15 meta-analyses|datetarih=July 2012|issuesayı=7|pagessayfalar=851–62851-62|journaldergi=Human Vaccines & Immunotherapeutics|volumecilt=8|pmc=3495721|pmid=22777099|doi=10.4161/hv.19917|vauthors=Manzoli L, Ioannidis JP, Flacco ME, De Vito C, Villari P|author-link2yazarbağı2=John P.A. Ioannidis}}</ref> ABD [[Hastalık Kontrol ve Korunma Merkezleri]], aşının hastalığı, doktora gitmeyi, hastaneye yatırılmayı ve ölümü azalttığını tahmin etmektedir.<ref>{{citeWeb webkaynağı|url=https://www.cdc.gov/flu/about/burden-averted/2015-16.htm|titlebaşlık=2015–2016 Estimated Influenza Illnesses, Medical visits, and Hospitalizations Averted by Vaccination in the United States|access-dateerişimtarihi=December 24, Aralık 2017|archive-datearşivtarihi=December 2, Aralık 2019|archive-urlarşivurl=https://web.archive.org/web/20191202201212/https://www.cdc.gov/flu/about/burden-averted/2015-16.htm|datetarih=December 9, Aralık 2016|display-authorsyazarlarıgöster=6|publisheryayıncı=U.S. [[Centers for Disease Control and Prevention]] (CDC)|vauthors=Rolfes MA, Foppa IM, Garg S, Flannery B, Brammer L, Singleton JA, Burns E, Jernigan D, Reed C, Olsen SJ, Bresee J|url-statusölüurl=livehayır}} {{PD-notice}}</ref><ref>{{citeWeb webkaynağı|url=https://www.cdc.gov/flu/about/burden-averted/2018-2019.htm|titlebaşlık=Benefits of Flu Vaccination During 2018-2019 Flu Season|access-dateerişimtarihi=10 AprilNisan 2020|datetarih=16 JanuaryOcak 2020|website=[[Centers for Disease Control and Prevention]] (CDC)|vauthors=((Centers for Disease Control and Prevention))}}</ref> Grip olan aşılanmış işçiler ortalama yarım gün daha erken işe dönmektedir.<ref name=":0">{{citeAkademik journaldergi kaynağı|titlebaşlık=Vaccines for preventing influenza in healthy adults|datetarih=February 2018|pagessayfalar=CD001269|journaldergi=Cochrane Database of Systematic Reviews|volumecilt=2|pmc=6491184|pmid=29388196|doi=10.1002/14651858.CD001269.pub6|vauthors=Demicheli V, Jefferson T, Ferroni E, Rivetti A, Di Pietrantonj C|doi-access=free}}</ref> Aşının 65 yaş üstü bireyler üzerindeki etkisi, kaliteli araştırma yapılmadığı için belirsizdir.<ref name="Ost2012">{{citeAkademik journaldergi kaynağı|titlebaşlık=Efficacy and effectiveness of influenza vaccines: a systematic review and meta-analysis|datetarih=January 2012|issuesayı=1|pagessayfalar=36–4436-44|journaldergi=The Lancet. Infectious Diseases|volumecilt=12|pmid=22032844|doi=10.1016/S1473-3099(11)70295-X|vauthors=Osterholm MT, Kelley NS, Sommer A, Belongia EA}}</ref>
 
[[Dünya Sağlık Örgütü]] ve [[Hastalık Kontrol ve Korunma Merkezleri]] özellikle yüksek risk grubundakiler olmak üzere, altı ayın üstündeki herkese yılda bir kez aşılanmayı önermektedir.<ref name="WhoShouldVax">{{citeWeb webkaynağı|url=https://www.cdc.gov/flu/prevent/whoshouldvax.htm|titlebaşlık=Who Should and Who Should NOT get a Flu Vaccine|access-dateerişimtarihi=December2 2,Aralık 2019|archive-datearşivtarihi=December 2, Aralık 2019|archive-urlarşivurl=https://web.archive.org/web/20191202202838/https://www.cdc.gov/flu/prevent/whoshouldvax.htm|datetarih=October11 11,Ekim 2019|website=U.S. [[Centers for Disease Control and Prevention]] (CDC)|url-statusölüurl=livehayır}} {{PD-notice}}</ref><ref>{{citeKitap bookkaynağı|titlebaşlık=The immunological basis for immunization series: module 23: influenza vaccines|datetarih=October 2017|publisheryayıncı=[[World Health Organization]] (WHO)|isbn=978-9241513050|vauthors=((World Health Organization))|hdl=10665/259211|hdl-access=free}}</ref> [[Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi]] de yüksek risk grubundakilere yılda bir kez aşılanmayı önermektedir.<ref>{{cite document|url=https://www.ecdc.europa.eu/sites/default/files/media/en/publications/Publications/Implementation-seasonal-influenza-vaccination-Council-Recommendation-Jan-2014.pdf|title=Implementation of the Council Recommendation on seasonal influenza vaccination (2009/1019/EU)|access-date=10 April 2020|date=January 2014|lay-url=https://www.ecdc.europa.eu/en/publications-data/implementation-council-recommendation-seasonal-influenza-vaccination|website=[[European Centre for Disease Prevention and Control]]}}</ref> Bu grubun içindekiler hamileleri yaşlılar, altı aydan beş yaşa kadar çocuklar, belirli sağlık sorunları olanlar ve sağlık çalışanlarıdır.<ref name="pmid31441906">{{citeAkademik dergi journalkaynağı|url=https://www.cdc.gov/mmwr/volumes/68/rr/pdfs/rr6803-H.pdf|titlebaşlık=Prevention and Control of Seasonal Influenza with Vaccines: Recommendations of the Advisory Committee on Immunization Practices – United States, 2019–20 Influenza Season|datetarih=August 2019|issuesayı=3|lay-urldiğerurl=https://www.cdc.gov/flu/professionals/acip/summary/summary-recommendations.htm|pagessayfalar=1–211-21|journaldergi=MMWR. Recommendations and Reports|volumecilt=68|pmc=6713402|pmid=31441906|doi=10.15585/mmwr.rr6803a1|vauthors=Grohskopf LA, Alyanak E, Broder KR, Walter EB, Fry AM, Jernigan DB|doi-access=free}} {{PD-notice}}</ref>
 
Aşılar çoğunlukla güvenilirdir. Çocukların %5 ila 10'unda [[Ateş (tıp)|ateş]] görülebilir. Geçici kas ağrısı veya halsizlik de ortaya çıkabilir. Daha önce aşı, [[Guillain-Barré sendromu]] ile ilişkilendirildi. Birçok grip aşısı yumurta içermesine rağmen, yumurtaya alerjisi olanlara da önerilmektedir.<ref name="CDCegg">{{citeWeb webkaynağı|url=https://www.cdc.gov/flu/prevent/egg-allergies.htm|titlebaşlık=Flu Vaccine and People with Egg Allergies|access-dateerişimtarihi=December2 2,Aralık 2019|archive-datearşivtarihi=December 2, Aralık 2019|archive-urlarşivurl=https://web.archive.org/web/20191202200432/https://www.cdc.gov/flu/prevent/egg-allergies.htm|datetarih=November25 25,Kasım 2019|publisheryayıncı=U.S. [[Centers for Disease Control and Prevention]] (CDC)|url-statusölüurl=livehayır}} {{PD-notice}}</ref> Ancak [[Anafilaksi|anafilaskililere]] önerilmemektedir. Aşılar [[İnaktif aşı|inaktif]] ve zayıflatılmış virüs kullananlar olarak ikiye ayrılır. Zayıflatılmış virüs kullananlar genellikle hamilelere, iki yaşından küçük çocuklara, elli yaşından büyüklere ve [[bağışıklık yetmezliği]] bulunanlara önerilmemektedir. Kas içine (intramüsküler), burna (intranazal) veya deri altına enjekte edilenler (intradermal) olarak üç türü vardır. Deri altına enjekte edilen grip aşısı 2018-19 ve 2019-20 grip mevsiminde hiç kullanılmadı.<ref>{{citeWeb webkaynağı|url=https://www.cdc.gov/flu/prevent/qa_intradermal-vaccine.htm|titlebaşlık=Intradermal Influenza (Flu) Vaccination|access-dateerişimtarihi=October 14, Ekim 2019|archive-datearşivtarihi=October 14, Ekim 2019|archive-urlarşivurl=https://web.archive.org/web/20191014052917/https://www.cdc.gov/flu/prevent/qa_intradermal-vaccine.htm|datetarih=October31 31,Ekim 2018|website=U.S. [[Centers for Disease Control and Prevention]] (CDC)|url-statusölüurl=livehayır}} {{PD-notice}}</ref><ref>{{citeWeb webkaynağı|url=https://www.cdc.gov/flu/professionals/vaccines.htm|titlebaşlık=Influenza vaccines – United States, 2019–20 influenza season|access-dateerişimtarihi=October14 14,Ekim 2019|archive-datearşivtarihi=October 14, Ekim 2019|archive-urlarşivurl=https://web.archive.org/web/20191014053637/https://www.cdc.gov/flu/professionals/vaccines.htm|datetarih=August22 22,Ağustos 2019|website=U.S. [[Centers for Disease Control and Prevention]] (CDC)|url-statusölüurl=livehayır}} {{PD-notice}}</ref><ref name="AHFS2018">{{citeWeb webkaynağı|url=https://www.drugs.com/monograph/influenza-virus-vaccine-inactivated.html|titlebaşlık=Influenza Virus Vaccine Inactivated|access-dateerişimtarihi=October 13, Ekim 2019|archive-datearşivtarihi=14 Ekim 2019-10-14|archive-urlarşivurl=https://web.archive.org/web/20191014051931/https://www.drugs.com/monograph/influenza-virus-vaccine-inactivated.html|datetarih=November19 19,Kasım 2018|publisheryayıncı=The American Society of Health-System Pharmacists|url-statusölüurl=livehayır|df=mdy-all}}</ref>
 
== Kaynakça ==
940.178

düzenleme