"Galatyalılara Mektup" sayfasının sürümleri arasındaki fark

Wikipedia'dan "Epistle to the Galatians" maddesinden Audience bölümünün ilk üç paragrafı tercüme edildi.
(Wikipedia'dan "Epistle to the Galatians" maddesinden Audience bölümünün ilk üç paragrafı tercüme edildi.)
'''Galatyalılara Mektup''' ya da '''Galatyalılar''', [[Yeni Ahit]]’in dokuzuncu kitabıdır. [[Edebî mektup|Mektup]], [[Tarsuslu Pavlus]]’tan [[Galatya]]’daki erken dönem [[Hristiyanlık|Hristiyan]] cemaatlerine yazılmıştır. Mektubun gönderildiği Galatya'nın tam olarak neresi olduğu belirli değildir.<ref name="Britannica">{{ansiklopedi kaynağı |soyadı= |ad= |yazarbağı= |editör= |editör-bağ= |ansiklopedi= Britannica |başlık= Letter of Paul to the Galatians |çeviribaşlık= |url= http://www.britannica.com/EBchecked/topic/223802/The-Letter-of-Paul-to-the-Galatians |erişimtarihi= 2 Şubat 2021 |dil= |basım= |tarih= |yıl= |ay= |yayıncı= |cilt= |yer= |tanıtıcı= |isbn= |oclc= |doi= |sayfalar=|alıntı= |kaynak= }}</ref> Uzmanlar bu Galatya'nın ya Anadolu'nun güneyindeki Roma eyaleti Galatya ya da İç Anadolu'da Keltlerin yaşadığı daha geniş bir bölgenin adı olan Galatya olduğuna ihtimal vermektedirler.{{Sfn | Betz | 1992}} Pavlus, daha çok, birinci yüzyılda [[centil]] Hristiyanlar ve Musevi şeriatı arasındaki ilişkiye dair beyanda bulunmaktadır. Pavlus, centil Hristiyanların Musevi şeriatına tabi olmasına, özellikle erkeklerin sünnet olmasına karşı çıkmaktadır. Ona göre, Mesih'in zuhuru ile [[Yahudi hukuku|Musevi şeriatı]] zorunluluğunu yitirmiştir. Galatyalılara Mektup, Hristiyanlık tarihi, Hristiyanlık ilahiyatının gelişimi ve Pavlus hakkındaki çalışmalara büyük etkide bulunmuştur.{{Sfn|Riches|2008|s=...}} Mektuptaki esas tartışma konusu, centillerin Hristiyanlığa geçişinin nasıl olması gerektiği üzerinedir. Konunun bu oluşu, bu mektubun kilise tarihinin oldukça erken bir döneminde yazılmış olduğunu göstermektedir. Bu en erken devirde, Hristiyanların azami çoğunluğu, [[Yahudilik]]ten Hristiyanlığa geçiş yapan [[İsrailoğulları]]ndan oluşuyordu. Tarihçiler, bu topluluğa [[Hristiyan İbraniler]] adını vermektedirler. Mektubun oldukça erken bir dönemde yazıldığının bir diğer kanıtı, Hristiyan milletinin içinde bir kilise örgütlenmesinin başlamış olduğuna dair bir işaretin yer almamasıdır. Mektubun bu özellikleri, onun Pavlus'un hayatta olduğu devirde yazıldığını göstermektedir.{{Sfn|Holladay|2005|s=463–466}} Pavlus mektubunda İsa'nın gerçek bir havarisi ve öğrencisi olduğunu şiddetle savunur ve bunu yaparken kapsamlı [[otobiyografi]]k bilgiler verir.<ref name="Britannica" />
 
==Yazarı ve muhatapımuhatabı==
Kitab-ı Mukaddes'in her kitabında olduğu gibi, bu mektubun orijinal nüshası kayıptır. Uzmanların erişiminin olduğu, mektubun bütün metnini yaklaşık içeren, eldeki en eski nüsha olan [[Papirüs 46]], yaklaşık olarak MS 200 yılına tarihlenmektedir. Bu yaklaşık olarak, orijinal nüshanın yazılışından 150 sene sonradır.{{Sfn|Ehrman|2005|s=60}} Papirüs 46, birkaç yerinden hasarlıdır, bu yüzden metnin bir kısmı kayıptır, ancak kağıdın imalatı, el yazısının gelişim süreci ve [[metin eleştirisi]]nin yerleşmiş ilkelerinden yola çıkarak, uzmanlarca metindeki hatalar ve farklılıklar tespit edilip, orijinal nüshanın metninin ne olduğu tahmin edilebilmektedir.{{Sfn|Metzger|1994|s=1-16}}
 
====Tarihi====
Uzmanların çoğunluğu, Galatyalıların MS 40'ların sonları ile MS 50'lerin başları arasında kaleme alındığında ortak görüş sahibidir.<ref>{{Kitap kaynağı |başlık= The New Oxford Annotated Bible |editör1-soyadı= Coogan |editör1-ad= Michael D. |soyadı= |ad= |yazarbağı= |yıl= 2010 |yayıncı= Oxford University Press |yer= New York |isbn= |sayfa= 2041 |sayfalar=|bölüm= |cilt= |basım= 4. |alıntı= |kaynak= harv |erişimtarihi= |url=}}</ref> Bazıları ise mektubun tarihini MS 50-60 civarına tarihlemektedir.<ref>{{Web kaynağı | url = http://www.earlychristianwritings.com/galatians.html | başlık = Galatians | soyadı1 = | ad1 = | soyadı2 = | ad2 = | tarih = | eser = | yayıncı = Early Christian Writings | alıntı = |kaynak= harv | erişimtarihi = }}</ref> Jon Jordan, Galatyalılara Mektup'un tarihinin belirlenmesinde önemli bir hususun, mektubun Kudüs Konsili'ne bir cevap olarak mı yazıldığının, öyle değilse Kudüs Konsili'nin toplanmasına yol açan unsurlardan birisi mi olduğunun tespit edilmesi olduğunu vurgulamaktadır: "Pavlus'un Galatyalılardaki savları Kudüs Konsili'nin neticelerinden birisi midir yoksa Kudüs Konsili'nden önce gerçekleşmiş ve onun meydana gelmesine sebep olan gelişmelerden birisi midir?"{{Sfn|Jordan|2016|s=20}}
 
=== Muhatabı ===
Pavlus’un bu mektubu "Galatya’daki kiliselere" hitap etmektedir (Galatyalılar 1:2). Fakat, bu kiliselerin nerede olduğu bilinmemektedir. Birçok uzmana göre, bu mektupta adı geçen [[Galatya]] ile, Anadolu’daki Roma eyaleti olan ve halkı MÖ 270’lerde bu bölgeye yerleşmiş [[Keltler]]den oluşan, Pavlus’un devrinde de Keltsel kültürü ve dili muhafaza etmiş coğrafi bölge kastedilmektedir. [[Elçilerin İşleri]]’nde Pavlus'un Galatya'ya ve [[Frigya]]'ya seyahatinden bahsedilmektedir (Frigya, Galatya'nın batı komşusu bir bölgedir). Az sayıda uzman, "Galatya" ile kastedilenin, İç Anadolu'nun kuzeyinde yaşayan bir Kelt kavmi olduğu kanaatindedir. Galatyalılar 4’ten kilisenin cemaatinin çoğunlukla centillerden oluştuğu görülebilir. Pavlus'un kendilerinden ayrılmasından sonra bu kiliselere, Pavlus'un öğrettiğinden farklı bir incil vaaz eden, [[Musevi şeriatı]] ile kurtuluşun gerçekleşebileceğini öğreten kişiler gelmiştir (Galatyalılar 1:1-9). Galatyalıların bu yeni gelenlerin öğretilerine karşı benimseyici bir tavır aldıkları ve bu tavırları üzerine, Pavlus'un onlara bu mektubu yazdığı anlaşılmaktadır. Pavlus, onların yeni gelenleri hoş karşılamalarını, kendisinin sunduğu öğretilerden dönme olarak görmektedir.{{Sfn|Holladay|2005|s=463–466}}
 
Musevi şeriatını sunan, bu Galatya'daki kiliselere yeni gelenlerin kimler olduğu günümüzde kesin olarak bilinmemektedir. Uzmanların çoğunluğu tarafından bu kişiler, [[Hristiyan İbraniler]] olarak kabul edilmektedir. Bu mezhepten olanların savunduğu görüş, Hristiyanlığa ihtida edenlerin [[Tanrı'nın halkı]]ndan sayılmaları için Yahudiliğin dinî kurallarına kısmen ya da tamamen uymaları gerektiğidir (bu yüzden kendilerine [[Yahudileşmeciler]] denir). Mektupta, [[erkek sünneti|erkeklerin sünnet olması]], [[Şabat|Cumartesi]] kurallarına uymak, Yahudiliğin dinî hukuk kurallarına uymak konusunda yaşanan bir uyuşmazlık dikkat çekmektedir. Pavlus'un sözlerinden anlaşıldığı üzere, Yahudileşmeciler, [[İbrahim]]’in sünnet olmuş olmasını delil göstererek, Galatyalıları sünnet olmaya teşvik ettiler. Ayrıca, Pavlus'un bir havari olarak yetkinliğinin olmadığını vurgulayarak, yetkinlik sahibinin [[Yakup (İsa'nın kardeşi)|Yakup]]'un liderliğindeki [[Hristiyanlığın ilk dönem merkezleri#Kudüs|Kudüs kilisesi]] olduğunu savunmuşlardı.{{Sfn|Betz|1992}}
 
== Kaynakça ==
2.593

değişiklik