"Yahniler Muharebesi" sayfasının sürümleri arasındaki fark

değişiklik özeti yok
k (Bot v3: Kaynak ve içerik düzenleme (hata bildir))
Etiketler: Görsel Düzenleyici Yeni kullanıcı görevi
{{1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı}}
== Saldırı Öncesi ==
93 harbinde Kafkas Cephesinde İlk büyük Rus taarruzunda [[Ardahan (il)|Ardahan]],[[Doğubayazıt|Doğu Beyazıt]] alınmış ancak [[Kızıltepe]], Haylaz ve [[Zivin Muharebesi|Zivin Muharebeleri]] ile [[Kars (il)|Kars]],[[Erzurum]] üzerine Rus taarruzu durdurulmuştur. Rus Ordusuordusu geri çekilmiş ancak [[Iğdır (il)|Iğdır]], [[Doğubayazıt|Doğu Beyazıt]] yönüne [[Osmanlı İmparatorluğu|Osmanlı]] Saldırıları takviye yetersizliği vs. nedenlerden başarılı olamamış buna karşın 25 Ağustos'ta Başgedikler Muharebesinde Osmanlı Ordusuordusu sürpriz bir şekilde Rus ordusunun bu bölgedeki kumandanlık Merkezinemerkezine ve ordusuna saldırarak başarı kazanmış ve onları gerilemeye zorlamıştır. Diğer taraftan [[Batum|Batum'u]] Osmanlı Ordusuordusu boşaltmak zorunda kalmış, Ruslara karşı isyan eden [[Gürcistan|Gürcistan'daki]] [[Abhaz]] halkına Osmanlı yardım etmeye çalışmışsa da pek başarılı olamamıştır.
 
Eylül 1877'de [[Kafkasya|Kafkaslarda]] Osmanlı saldırıları durma noktasına gelmişti, Kafkaslarda[[Osmanlı ordusu (modern dönem)|Osmanlı Ordusuordusu]] takviye asker alamıyordu, zira Ruslar [[Balkanlar|Balkanlar'da]] başarılarına devam ettikleri için takviyeler burada kullanılıyordu. Şıpka geçidini almak için yapılan 3. Osmanlı taarruzu da başarı ile püskürtülmüş, Ruslar [[Lofça Muharebesi|Lofça Muharebesi'ni]] kazanıp [[Plevne|Plevne'deki]] [[Osmanlı İmparatorluğu|Osmanlı]] ordusunu tam anlamıyla çembere almıştı. Buna rağmen Plevne'deki Osmanlı ordusu Gravitsa mevzilerini alan Rumen ordusuna karşı aynı başarıyı gösteremese de Rusların güneyde ele ettiği mevzileri geri alarak [[Plevne Savunması|3. Plevne Muharebesi'ni]] de kazandı.
 
[[Ahmed Muhtar Paşa|Ahmet Muhtar Paşa]]; [[Doğu Anadolu Bölgesi|Doğu Anadolu'da]] doğru düzgün takviye alamamasına, söz verildiği halde askerlerinin üzerine giydirecek sonbahar ve kışa uygun giysiler bile bulamamasına karşın Ruslar için durum hiç de öyle değildi. Melikov talep ettiği takviye yardımını Zivin Muharebesinin üzerinden 1,5 ay bile geçmeden alabildi, 1 piyade bölüğü, bir topçu bataryası, Don Kazaklarından 2 tabur;5 tabur 1 bölük Ardahan'a çekilen Rus ordusundan 5 tabur 1 bölük, [[Tegukasov|Tegukasov'a]] bağlı [[Erivan|Erivan'daki]] ordudan 1 tabur, dragon birlikleri...<ref name= kafkas>{{Web kaynağı |url=http://ebooks.cambridge.org/chapter.jsf?bid=CBO9780511708732&cid=CBO9780511708732A025 |başlık=Arşivlenmiş kopya |erişimtarihi=25 Aralık 2011 |arşivurl=https://web.archive.org/web/20140525232259/http://ebooks.cambridge.org/chapter.jsf?bid=CBO9780511708732&cid=CBO9780511708732A025 |arşivtarihi=25 Mayıs 2014 |ölüurl=hayır}}</ref> Eylül sonunda kısa sürede sadece Melikof komutasındaki Rus Ordusuordusu 42.000 piyade,12.000 süvari ve 240 topa ulaşmıştı.
 
[[Ahmed Muhtar Paşa|Ahmet Muhtar Paşa]] mobil güçlerinin yarısını Kerhane-Dünyeli arasında tutuyordu, diğer taraftan Kalankalan kısım Küçük Yahni ve [[İnah Tepe]] arasında tahkim edilmiş mevzilerde tutulurken, küçük bir takviye birliği [[Evliya Tepe]] ve [[Ölçülü, Kars|Vezinköy]] arasındaydı. Bu duruma göre Türk hatlarının zayıf noktası Küçük Yahni-İnah Tepe arasında gözükmekteydi, Büyük Yahni Dağı-Evliya Tepe, Vezinköy arasındaki bölgenin koruması zayıftı. Buna karşın Vezinköy Türk ordusu için aşırı önemli bir yerdi zira burası ele geçerse Muhtar Paşa zaruri olarak lojistik ve ikmal hatları kesildiğinden [[Kars (il)|Kars'tatan]] çekilmek zorunda kalacak ve savunmasız, takviyesiz kalan [[Kars (il)|Kars]] sonunda düşecekti.
 
== Rus Planı ==
[[Vasiliy Aleksandroviç Geyman]] ve diğer bir kısım subaylar Melikof'un ordusunun 8 tabur ve 4 toptan oluşan Küçük Yahni'deki Osmanlı kuvvetlerinin ihmal edilerek doğrudan Avliar ve [[Ölçülü, Kars|Vezinköy]] hattına hücumunu savunuyorlardı. Buna karşın Grand Dük Nikolay ve Melikov ise sistematik bir saldırıdan yanaydı. Buna göre öncelikle Yahni zapt edilmeli ondan sonra Vezinköy'e ilerlenmeli ve böylece Rus ordusu ardında bir Osmanlı Kuvveti bırakmamalıydı.<ref name= kafkas />
 
Sonuçta, aynı zamanda Rus Kafkas Ordusuordusu Başkumandanı olan Grand Dük'ün kararına Rus Ordusu uyduordusuydu. Rus generallerden [[Nikolay Obruchev]] tarafından hazırlanan harekat planı 2 aşamadan oluşuyordu. önceÖnce Büyük ve Küçük Yahni'deki Osmanlı mevzileri alınacak, ardından Vezinköy'e ilerlenip Osmanlı hatları arkadan kuşatılacakkuşatılacaktı. Bu şekilde [[Kars (il)|Kars]] yakınındaki Osmanlı Ordusu bu şekildeordusu tamamen imha edilip Kars'tanşehirden uzaklaştırılacak ve [[Kars (il)|Kars]] alınacaktı.
 
== Muharebe ==
2 Ekim'de Yahniler Muharebesinin bir parçası olan Küçük Yahni Muharebesi ile Kafkas Cephesinde 2. Büyük Rus taarruzu başladı. Lakin Türk ordusu inatla bütün hatlarda direnmeye devam etti, savunmanın hemen her kesiminde RuslarRusları püskürtüldüpüskürttü, fakat geceleyingece vakti Rus ordusu Büyük Yahni tepesini ele geçirmeyi başardı. yineBunun üzerine Türk hatlarının arkasından Alaca KöyüneKöyü'ne saldırdılar ve köy halkındahalkının askerinve birordunun kısmındaiçinde paniğe neden oldular; ancak [[Ahmed Muhtar Paşa|Ahmet Muhtar Paşa]] yerindeverdiği bir kararla elindeki 10 tabur ve 24 toptan oluşan bir kuvveti takviye olarak sürünce Osmanlı ordusunu arkadan çevirmeye çalışan bu Rus kolu, şiddetliköy halkı tarafından gösterilen direniş ve Osmanlı ordusu'nun karşı saldırısaldırısı sonucusonucunda bir başarıya ulaşamadı ve 582 ölü ve birçok yaralı bırakıp geri çekildi. 3-4 Ekim'de Osmanlı Ordusuordusu Kızıltepe yönünde bir karşı saldırı başlattı ancak saldırıda bir başarı elde edilmedi. Melikov karşı saldırılar ve su sıkıntısı nedeniyle Büyük Yahni tepesinden ve Küçük Yahni'den çekilmek zorunda kaldı ve Osmanlı ordusu mevzilerini geri aldı.
 
== Sonuçları ==
Bu muharebe ile [[Kars (il)|Kars]] ve Türk lojistik hatlarından [[Ölçülü, Kars|Vezinköy]] sadece 2 hafta kadar Osmanlı Ordusuncaordusunca güvence altına alınmıştı. Her iki tarafın kayıpları ağırdı. RuslarRus ordusu bu muharebede 3383 ölü ve yaralı verirken [[Ahmed Muhtar Paşa|Ahmet Muhtar Paşa]] ordusunun kaybı 5000 ölü ve yaralıydı.<ref name= Rus /> Ancak Ruslar takviye alabiliyorlardı, Türkler açısından her kaybın yeri doldurulamayacak durumdaydı. Çarpışmalar bundan sonra da sürekli sürdü, zira Ruslar Yahni saldırıları ile durmadılar; Evliyatepe, Alacadağ, Erzurum ve Kars'a daha da güçlü saldırılarda Yahniler muharebesinin hemen ardından bulundular. 8-9 Ekim'de Yahni tepeleri ve çevresindeki köyler Rusların arkadanbu köyleri işgalini ve Osmanlı ordusunu çevirmesinikıstırmasını engellemek için boşaltılmakboşaltmak ve Alacadağ'a taşınıp orada savunma kurulmakkurmak zorunda kalındı, bu muharebenin ardından daha 2 hafta geçmeden Ruslar 13 Ekim'de çok daha büyük bir saldırı başlattılar ve 15 Ekim'de [[Alacadağ Muharebesi]]'nde Osmanlı ordusunu yenilgiye uğrattılar.
 
== Kaynakça ==
34

değişiklik