"Gregori (patrici)" sayfasının sürümleri arasındaki fark

düzeltme
k (Bot v3: Kaynak ve içerik düzenleme (hata bildir))
(düzeltme)
Patrici Gregori'nin, imparator [[Herakleios]] (610-641 arası hükümdar) ve torunu [[II. Konstans]] (641-668 arası hükümdar) ile kan bağı vardır ve muhtemelen Herakleios'un kuzeni [[Nicetas (Herakleios'un kuzeni)|Niketas]]'ın oğluydu.<ref name="ODB">Hollingsworth (1991), p. 875</ref><ref name="DIR">Moore (1999)</ref> [[Afrika Eksarhlığı|Afrika Eksarhı]] ([[Theofanis (aziz)|Theofanis]]'e göre "Afrika ''[[patrikios]]''{{'}}u") olarak Temmuz 645 tarihinde ilk görülür,<ref name="ODB"/><ref name="PmbZ">Winkelmann et al. (2000), pp. 49–50</ref><ref name="PLRE">Martindale, Jones & Morris (1992), p. 554</ref> fakat Herakleios yönetiminde zaten atanmış olabilir.<ref name="DIR"/><ref>Pringle (1981), p. 46</ref>
 
Eksarhlık, o zamanlar, başlıca Ortodoks Kalkedon inancına sahip nüfusla, Kalkedon inancıyla [[Monofizitizm]] arasında uzlaşma girişimi olup Herakleios tarafından 638 yılında geliştirilmiş ve ilerletilmiş [[Monotelitizm]] destekçileri arasındaki çatışma nedeniyle iç karışıklık içindi. Afrika'da Monotelitizm genellikle [[Mısır (Roma eyaleti)|Mısır]]'dan gelen mülteciler tarafından savunuluyordu.<ref name="DIR"/> Gerilimi azaltmak amacıyla Temmuz 645'te GregoryGregori, Eksarhlığın başkenti [[Kartaca]]'da Kalkedon Günah Çıkartıcı Maximus ile Monotelit eski Konstantinopolis Patriği [[Pirros]] arasında bir teolojik tartışmaya ev sahipliği yaptı. GregoryGregori ikisi arasında bir uzlaşı sağlamaya yardımcı oldu ve Pirros, Kalkedon konumunu yeniden kabul etti.<ref name="ODB"/><ref name="DIR"/><ref name="PmbZ"/><ref name="PLRE"/> Ertesi birkaç ay boyunca, Afrika'daki birkaç yerel sinod, Monotelitizmi [[dalalet]] olarak kınamaya başladı.<ref name="ODB"/>
[[Dosya:Europe around 650.jpg|küçükresim|sağ|250px|Yaklaşık 650 yılında Akdeniz havzasının politik durumu.]]
 
646'da GregoryGregori, Konstans'a karşı bir isyan başlattı. Açıkça görülen sebep, Konstans'ın Monotelitizme destek olması görünse de şüphesiz [[Müslümanların Mısır'ı fethi]]ne ve Bizans Afrika'sına sunduğu tehdide bir karşılıktır.<ref name="ODB"/> Konstantinopolis'teki imparatorluk hükümetinin Müslümanların ilerlemesini durdurması konusundaki başarısızlığı göz önüne alındığında, [[Charles Diehl]]'in sözleriyle "Afrika'nın güçlü valisi için varlıklarını savunmak konusunda beceriksiz olan zayıf ve uzak imparatorluktan ayrılmak büyük bir cazibeydi". Doktrinlerin farklılıklarının yanı sıra Afrika'daki Eksarhlığın uzun süredir var olan özerkliği bu eğilimi güçlendirdi.<ref>Diehl (1896), pp. 554–556</ref> Diğer taraftan Arap vakanüvis [[Taberî]], GregoryGregori'nin isyanının Konstans'ın talep ettiği 300 pound altınlık verginin tetiklediğini iddia eder.<ref name="PmbZ"/> Arap kaynakları, kendisini imparator ilan ettikten sonra madeni paralara kendi resmini bastırdığını iddia ederler, ancak bugüne kadar böyle bir para bulunamamıştır.<ref name="PmbZ"/><ref name="Diehl557">Diehl (1896), p. 557</ref><ref>cf. {{Dergi kaynağı | soyadı = Guery | ad = R. | bölüm = Le pseudo-monnayage de l'usurpateur Grégoire, patrice d'Afrique. | dergi = Bulletin de la societé francaise de numismatique | yıl = 1981 | sayfalar =66-68| dil = Fransızca}}</ref> Hem Günah Çıkartıcı Maximus hem de [[Papa I. Theodore]] teşvik etmiş ya da en azından bu girişimde GregoryGregori'yi destekledikleri görülür. Böylece Papa iddiaya göre Maximus'un rüyalarını iletmesi için bir elçi göndermişti, rüya iki rakip melek korosunun "Konstantin [Konstans] ''[[Augustus (unvan)|Augustus]]''{{'}}a zafer" ve "GregoryGregori ''Augustus''{{'}}a zafer" diye bağırıyorlardı, birincisi kademeli olarak sessiz kalıp, ikincisi kazanması üzerineydi.<ref name="ODB"/><ref name="PLRE"/><ref>Diehl (1896), pp. 556–557</ref> İsyan, yalnızca Romalı Afrikalılar arasında değil ayrıca iç taraftaki [[Berberiler]] arasında geniş bir destek bulduğu görülür.<ref name="Diehl557"/>
 
642-643'te Araplar, [[Trablus]] ile birlikte [[Sirenayka]] ve [[Trablusgarp]]'ın doğu yarısını ele geçirdiler. Ancak Halife [[Ömer]] (634-644) batı yönündeki genişlemeleri durduran bir emir verdi.<ref>Diehl (1896), pp. 557–558</ref>
 
Ancak 647'de Ömer'in ardılı [[Osman]], [[Abdallah ibn Sa'ad]]'a 20.000 kişilik orduyla Eksarhlığı istila etmesini emretti. Müslümanlar batı Trablusgarp'ı istila ederek Bizans eyaleti [[Byzacena]]'nın kuzey sınırına kadar ilerlediler. GregoryGregori, Araplar ile geri dönerken [[Sufetula]]'da karşılaştı, ancak yenildi ve öldürüldü.<ref name="ODB"/><ref>Diehl (1896), pp. 558–559</ref><ref>Pringle (1981), p. 47</ref> [[Hierapolisli Agapius]] ve bazı [[Süryanice]] kaynakları, yenilgiden kurtulduğunu ve Konstantinopolis'e kaçıp orada Konstans ile anlaşmaya vardığını iddia ederler, ancak modern bilim insanlarının çoğu, Arap tarihçilerinin savaştaki ölümüyle ilgili açıklamalarını kabul ederler.<ref name="ODB"/><ref name="PmbZ"/><ref name="PLRE"/> Arap anlatımları, Müslümanların GregoryGregori'nin babasının yanında savaşmış olan kızını ele geçirdiğini iddia ederler. Ganimetin bir parçası olarak Mısır'a götürüldü ancak yürüyen deveden düştü ve öldü.<ref name="PmbZ"/><ref>Diehl (1896), p. 559</ref> GregoryGregori öldükten sonra, Araplar Sufetula'yı yağmaladılar ve Bizanslılar kalelerine çekilirken Eksarhlık boyunca talan yaptılar. Bizans tahkimatlarını yıkamadılar ve yaptıkları muazzam miktardaki yağmalardan memnun olan Araplar, ağır bir haraç altın ödemesi karşılığında ayrılmay karar verdiler.<ref>Diehl (1896), pp. 559–560</ref>
 
Arap baskınları takip eden bir süre olmadı ve Konstantinopolis ile olan bağların tekrar kurulması gerçeğine rağmen, Bizans'ın Afrika üzerindeki egemenliği GregoryGregori'nin isyanı ve Arap zaferiyle köklerinden sallandı. Berberi kabileleri, özellikle İmparatorluğa bağlılıkları zayıfladı ve güney Tunus'un çoğu, Kartaca'nın denetiminin dışında kaymış gibi görünüyordu.<ref>Diehl (1896), pp. 560–561</ref> Böylece Sufetula Muharebesi, Tarihçi Diehl'e göre: "Bizans'ın Afrika'da hakimiyetinin kaçınılmaz öyle ya da böyle sonudur.".<ref>Diehl (1896), p. 562</ref>
 
== Kaynakça ==
87.305

değişiklik