Şeyhülislam: Revizyonlar arasındaki fark

k
Bot v3: Kaynak ve içerik düzenleme (hata bildir)
k (düzeltme)
k (Bot v3: Kaynak ve içerik düzenleme (hata bildir))
 
[[Osmanlı İmparatorluğu|Osmanlı Devleti]] zamanında şeyhülislam dini konularda en yüksek yetkiye sahip devlet görevlisiydi. Gerektiği zaman dini sorunlarla ilgili görüşlerini fetva yayınlayarak açıklardı. Bu fetvalar kanun niteliği taşırlardı. 1920 yılında [[Ankara]]'da kurulan Meclis Hükümetinde bu makam [[Şer'iye ve Evkaf Vekâleti]] adıyla "Bakanlık" olarak yer aldı. Cumhuriyetin ilanından kısa bir süre sonra 1924 yılında [[laiklik]] ilkesinin kabul edilmesi sonucu bu bakanlık kaldırılmış, yerini [[Diyanet İşleri Başkanlığı]]na bırakmıştır.
[[Dosya:Djemaleddin Effendi.jpg|thumbküçükresim|200px|sol|[[II. Abdülhamit]] döneminde (1891-1907) yılları arasında 16 yıl şeyhülislamlık yapmış olan [[Cemaleddin Efendi]]]]
 
İlk şeyhülislam, [[Molla Fenârî]] olup <ref>https://www.fikriyat.com/galeri/tarih/osmanlilarin-ilk-seyhulislami</ref>, bu unvan kendisine 1424'te verilmiştir. Son Osmanlı Şeyhülislâmının <ref>{{Web kaynağı |url=http://www.ozlenenrehber.com.tr/tr/dergi/108/unutulmayanlar-son-osmanli-seyhulislami-mustafa-sabri-efendi-1869-1954-1715.html |başlık=Arşivlenmiş kopya |erişimtarihi=15 Eylül 2020 |arşiv-urlarşivurl=https://web.archive.org/web/20200205171938/http://www.ozlenenrehber.com.tr/tr/dergi/108/unutulmayanlar-son-osmanli-seyhulislami-mustafa-sabri-efendi-1869-1954-1715.html |arşiv-tarihiarşivtarihi=5 Şubat 2020 |ölüurl=hayır }}</ref> [[Mustafa Sabri Efendi]] olduğu ile ilgili görüşler olsa da, şeyhülislamlık unvanını son taşıyan kişi, [[Mehmed Nûri Efendi|Mehmet Nuri Medeni Efendi]]'dir.<ref>https://www.antoloji.com/nedir/seyhulislam-istanbullu-mehmet-nuri-medeni-efendi/</ref> Mehmet Nuri Medeni Efendi'nin 1922'de kabinesiyle birlikte istifa etmesi arasındaki 498 yıl boyunca şeyhülislamlık müessesesi sürmüştür.
 
1424-1922 yılları arasında 131 şeyhülislam 175 defa bu makama tayin edilmiştir. [[Ebussuud Efendi]] 29 yılla en fazla; Memikzade Mustafa Efendi de 13 saatle en az bu makamda kalan şeyhülislamdır.
 
[[Dosya:Şeyhülislam (Arif Paşa).jpg|thumbküçükresim|sağ|250px|sağ|Arif Paşa tarafından çizilen ve Osmanlı devlet yöneticilerini tasvir eden bir resim (ortada şeyhülislam)]]
 
131 şeyhülislamın yalnızca 9'u [[Türkler|Türk]] asıllı değildir. ([[Araplar (halk)|Arap]], [[Bosnalılar|Bosnalı]] [[Gürcüler|Gürcü]], [[Çerkesler|Çerkes]], [[Arnavutlar|Arnavut]]'tur.) Şeyhülislamlar içinde müstesna bilginler, yazarlar, şairler, hattatlar, bestekârlar ve hukukçular vardı. Birçok şeyhülislam verdikleri fetvaları toplayarak hem İslamî ilimler, hem de Osmanlı hukuk tarihi bakımından değerli eserler bırakmışlardır.
[[Osmanlı İmparatorluğu|Osmanlı]]lar'da Şeyhülislam, [[ilmiye sınıfı]]nın başı sayılıyordu. Klasik [[Osmanlı İmparatorluğu|Osmanlı]] devrinde devlet görevlileri [[kalemiye]], seyfiye ve [[ilmiye]] olmak üzere üç sınıfa ayrılıyordu. İlmiye sınıfı, günümüzün Adalet ve Millî Eğitim Bakanlıkları ile Diyanet İşleri Başkanlığı'nın görevlerini üstlenmiş durumdaydı.
 
[[Dosya:Chelebizade Huseyin Husnu Efendi.jpg|thumbküçükresim|sol|200px|Şeyhülislam [[Çelebizade Hüseyin Hüsnü Efendi]] (1910)]]
 
[[Osmanlı İmparatorluğu|Osmanlı]] tarihinde sadrazam olmak için eğitim aranmazdı ama şeyhülislam olmak hatta bunun ilk basamağı olan kadılık, müftülük ve müderrislik için bile, medreselerin en yükseğini bitirmiş olmak gerekirdi. Bu durum; [[Osmanlı İmparatorluğu]]'nun, şeyhülislamlığa verdiği değeri göstermesi açısından oldukça önemlidir.
1.032.127

düzenleme