"Valéry Giscard d'Estaing" sayfasının sürümleri arasındaki fark

bilgi eklendi
(bilgi eklendi)
'''Valéry Marie René Giscard d'Estaing''' {{Ses|Fr-Valery-Giscard-d-Estaing.ogg|audio}} (d. 2 Şubat 1926, [[Koblenz]], [[Almanya]] - ö. [[2 Aralık]] 2020, [[Auton|Auton, Fransa]]) Fransa'da Beşinci Cumhuriyeti'nin üçüncü cumhurbaşkanı olan merkez-sağ siyasetçi (1974-1981).
 
Soylu bir aileden gelen gelen ünlü bir maliyeci ve iktisatçının en büyük oğludur. [[Paris]]'te Politeknik Okulu ile [[Ulusal İdare Okulu]]'nda öğrenim gördü.
Soylu bir aileden gelen gelen ünlü bir maliyeci ve iktisatçının en büyük oğludur. [[Paris]]'te Politeknik Okulu ile [[Ulusal İdare Okulu]]'nda öğrenim gördü. [[II. Dünya Savaşı]]'ndan sonra Maliye Bakanlığı'nda çalıştı. 1956'da [[Puy-de-Dôme]] ilinden (''département'') Fransız Ulusal Meclisi'ne (Assemblée nationale) seçildi. 1959-1962 arasında maliyeyle görevli devlet bakanı olarak görev aldı. 1962-1966 arasında Cumhurbaşkanı [[Charles de Gaulle]]'ün maliye bakanlığını yaptı. Kurduğu ve ilk genel başkanlığını üstlendiği Bağımsız Cumhuriyetçiler Birliği (FNRI) de Gaulle'cülerle iş birliği yaptı. Giscard, [[Georges Pompidou]]'nun cumhurbaşkanlığı sırasında 1969'dan 1974'e değin maliye bakanlığı yaptı. 19 Mayıs 1974'te, solun adayı [[François Mitterrand]]'a karşı girdiği seçimin ikinci turunda cumhurbaşkanı oldu. Başbakanlığa getirdiği [[Jacques Chirac]]'ın bu görevden ve FNRI'dan ayrılarak kurduğu Cumhuriyet için Birlik'e (RPR) karşı Giscard yandaşları 1978'de Fransız Demokrasisi İçin Birlik (UDF) oluşturdular. Aynı yıl yapılan genel seçimlerde UDF'nin en kazançlı parti olmasına karşın, Giscard 10 Mayıs 1981'deki cumhurbaşkanlığı seçiminde Mitterrand'a yenildi.
 
[[II. Dünya Savaşı]]'nda [[Fransız Direnişi]]ne ve [[Paris'in Kurtuluşu]]na katıldı; Kurtuluş sırasında [[Alexandre Parodi]]'yi korumakla görevlendirildi.<ref name=BBCobit>{{cite web|url=https://www.bbc.com/news/world-europe-13062449|title=Giscard d'Estaing: France mourns ex-president, dead at 94|publisher=[[BBC]]|date=2 December 2020}}</ref> Daha sonra Fransız Birinci Ordusu'na katıldı ve savaşın sonuna kadar görev yaptı. Daha sonra askerlik hizmetinden dolayı ''Croix de guerre'' madalyası ile ödüllendirildi.<ref name=NYTobit>{{cite web|url=https://www.nytimes.com/2020/12/02/world/europe/valery-giscard-destaing-dead.html|title=Valéry Giscard d’Estaing, 94, Is Dead; Struggled to Transform France|publisher=[[The New York Times]]|date=2 December 2020}}</ref>
 
Soylu bir aileden gelen gelen ünlü bir maliyeci ve iktisatçının en büyük oğludur. [[Paris]]'te Politeknik Okulu ile [[Ulusal İdare Okulu]]'nda öğrenim gördü. [[II. Dünya Savaşı]]'ndan sonra Maliye Bakanlığı'nda çalıştı. 1956'da [[Puy-de-Dôme]] ilinden (''département'') Fransız Ulusal Meclisi'ne (Assemblée nationale) seçildi. 1959-1962 arasında maliyeyle görevli devlet bakanı olarak görev aldı. 1962-1966 arasında Cumhurbaşkanı [[Charles de Gaulle]]'ün maliye bakanlığını yaptı. Kurduğu ve ilk genel başkanlığını üstlendiği Bağımsız Cumhuriyetçiler Birliği (FNRI) de Gaulle'cülerle iş birliği yaptı. Giscard, [[Georges Pompidou]]'nun cumhurbaşkanlığı sırasında 1969'dan 1974'e değin maliye bakanlığı yaptı. 19 Mayıs 1974'te, solun adayı [[François Mitterrand]]'a karşı girdiği seçimin ikinci turunda cumhurbaşkanı oldu. Başbakanlığa getirdiği [[Jacques Chirac]]'ın bu görevden ve FNRI'dan ayrılarak kurduğu Cumhuriyet için Birlik'e (RPR) karşı Giscard yandaşları 1978'de Fransız Demokrasisi İçin Birlik (UDF) oluşturdular. Aynı yıl yapılan genel seçimlerde UDF'nin en kazançlı parti olmasına karşın, Giscard 10 Mayıs 1981'deki cumhurbaşkanlığı seçiminde Mitterrand'a yenildi.
 
1982'de [[Puy-de-Dôme]]'a bağlı Chamalières'den genel meclis üyeliğine seçildi. 1984'te [[Puy-de-Dôme]]'dan yeniden milletvekili oldu. 1988 genel seçimlerinde RPR gerilerken Giscard'ın önderliğindeki UDF parlamentoda sağın en büyük partisi durumuna geldi.1988-1996 arasında UDF başkanlığı döneminde, Haziran 1991'de UDF ve RPR, Fransa İçin Birlik (UPF) adıyla birleşti. 1995'teki cumhurbaşkanlığı seçimlerinde Chirac'ın adaylığını destekledi. 2000 yılında cumhurbaşkanlığı süresinin 7 yıldan 5 yıla indirilmesi için yaptığı teklif Chirac tarafından referanduma sunuldu ve kabul edildi. 2002-2003 arasında [[Avrupa Konvansiyonu]] başkanlığını yürüttü. 1987-1989 ve 1993-1997 yılları arasında Meclis Dışişleri Komisyonu Başkanı olarak görev yaptı.
Etnik, dini ve teknik nedenlerle [[Türkiye]]'nin [[Avrupa Birliği]] üyeliği'ne karşı olan d'Estaing, bunun [[Avrupa]]'nın sonu olabileceğini iddia etmiştir. Giscard, bu konuda 3 Eylül 2013'te yaptığı bir konuşmasında "''Türkiye AB müktesabâtını hazmedemez. Türkiye'yi aldatmaya son verelim.''" demiştir.
 
Eski cumhurbaşkanı olarak [[Fransa Anayasa Konseyi]] doğal üyesi oldu, 2004 yılından itibaren görevini sürdürmektedir; ayrıca 2003 yılı sonundan itibaren Fransız Akademisi'ndeki (Académie Française) 16. sandalyenin sahibiydi.
 
Mayıs 2020'de Fransız savcılar, Giscard'a Alman bir gazeteciyegazetecinin kalçasını elle tacizde bulunduğu iddiaları üzerine soruşturma başlatmış, kendisi iddiaları reddetmişti.<ref>{{Web kaynağı | url = https://www.bbc.com/turkce/haberler-dunya-55168329 | başlık = Eski Fransa Cumhurbaşkanı Valery Giscard d'Easting taciz | erişimtarihi = 3 Aralık 2020 | tarih = 3 Aralık 2020 | çalışma = BBC | yayıncı = | arşivengelli = evet}}</ref>
 
[[COVID-19]] virüsü nedeniyle hayatını kaybetmiştir.<ref>{{Web kaynağı | url = https://www.hurriyet.com.tr/dunya/eski-fransa-cumhurbaskani-valery-giscard-destaing-hayatini-kaybetti-41678433 | başlık = Eski Fransa cumhurbaşkanı covid-19 nedeniyle öldü | erişimtarihi = 3 aralık 2020 | tarih = 3 aralık 2020 | çalışma = Hürriyet | yayıncı = | arşivengelli = evet}}</ref> 94 yıl 304 gün ile Fransa tarihinin en uzun ömürlü başkanı oldu.
 
'''[[Anayasa Konseyi (Fransa)|Anayasa Konseyi]]'''
* 21 Mayıs 1981 - günümüz : Anayasa Konseyi tabii üyesi (2 Nisan 2004 itibarıyla görevini yürütmektedir.)
 
== Kaynakça ==
35.754

değişiklik