"Buhûrîzâde Mustafa Itrî" sayfasının sürümleri arasındaki fark

k
Bot v3: Kaynak ve içerik düzenleme (hata bildir)
(178.247.153.187 (mesaj) tarafından yapılmış 1 değişiklik geri alındı. (TW))
Etiket: Geri al
k (Bot v3: Kaynak ve içerik düzenleme (hata bildir))
| çalgı = [[Ud]], [[kanun]], [[ney]], [[tanbur]]
}}
'''Buhûrîzâde Mustafa Itrî''' ([[Osmanlı Türkçesi]]: '''بخورى زاده مصطفى عطرى''') (d. 1640, [[Konstantiniyye]], [[Osmanlı İmparatorluğu]] - ö. 1712), [[Türkler|Türk]] [[bestekâr]], [[şair]] ve [[hattat]]. Kendi adıyla anılan binin üzerinde eser arasından günümüze sadece kırk tanesi gelebilmiş olsa da, [[Türk klasik müziği]]nin ustası olarak kabul edilmektedir.<ref name="Hurriyet">{{Web kaynağı|yazar=Hürriyet Daily News|başlık=UNESCO celebrates 300th anniversary of Mustafa Itri|url=http://www.hurriyetdailynews.com/unesco-celebrates-300th-anniversary-of-mustafa-itri.aspx?pageID=238&nID=14775&NewsCatID=383|tarih=28 Şubat 2012|erişimtarihi=28 Şubat 2012|arşiv-urlarşivurl=https://web.archive.org/web/20120228230924/http://www.hurriyetdailynews.com/unesco-celebrates-300th-anniversary-of-mustafa-itri.aspx?pageID=238&nID=14775&NewsCatID=383|arşiv-tarihiarşivtarihi=28 Şubat 2012|ölüurl=hayır}}</ref>
 
==Hayatı==
Itrî'nin küçük formda (şarkı, türkü, köçekçe v.s.) hiçbir eseri günümüze kadar gelememiştir. Eserlerin tümü büyük formlardadır. Dini musikinin de çok önemli eserleri yine Itrî'ye aittir. Bunlar arasında [[Segah]] Bayram Tekbiri, Segah Salat-ı Ümmiye, Cuma Salatı, Dilkeş-haveran Gece Salası, Rast Mevlevi "Na't-ı Mevlana" bütün [[İslam]] Dünyasında meşhurdur.
 
Itrî'nin elde kalan dindışı eserlerinden yalnız dördü saz eseridir (üç peşrev, bir saz semaisi), öbürleri hep sözlü, yani güftelidir. Bunlardan Nefi'nin "''Tut-i mucizeguyem ne desem laf değil''" diye başlayan güftesi üzerine yaptığı segah yürük semai beste ile Şirazlı Hafız'ın ''Gülbün-i ıyş midemed saki güülizar kü?''(Eğlence bahçesi yeşermekte, gül yanaklı saki nerede?) adlı güftesi üzerine neva makamında ''Kár'ı'' çok tanınmıştır.<ref name="bilgiyok">{{Web kaynağı | url = http://www.haberturk.com/yazarlar/murat-bardakci/711622-itri-yili | başlık = Itrî Yılı | yayımcı = haberturk.com | erişimtarihi = 11 Mayıs 2012 | yazar = | erişimsaati = | son = | ilk = | yazarlink = | yardımcıyazarlar eşyazarlar= | tarih = | yıl = | ay = | biçim = | çalışma = | yer = | sayfalar = | dil = | arşivurl = https://web.archive.org/web/20130704192358/http://www.haberturk.com/yazarlar/murat-bardakci/711622-itri-yili | arşivtarihi = 4 Temmuz 2013 | alıntı = | iş = | ölüurl = hayır }}.{{tr}}</ref>
 
Mezarı [[Edirnekapı Şehitliği]]'nde bulunmaktadır.<ref name="bilgiyok" />
 
== Popüler Kültürde==
[[Dosya:100 Türk Lirası reverse.jpg|thumbküçükresim|Itrî'nin portresi 100 [[TL]]'lık banknotların arka yüzünde yer almaktadır.|331x331pik]]
1 Ocak 2009 tarihi itibariyle tedavüle giren 100 TL'nin arka yüzünde, "notalar, [[kudüm]] ve [[ud]] gibi enstrümanlar” ve “ney üfleyen [[Mevlevi]] [[derviş]]” figürü ile birlikte Itrî'nin portresi yer almaktadır.
 
[[Yahya Kemal Beyatlı]] “Itrî” adlı şiirinde, onun Türk mûsikisindeki yerini dile getirmiş, [[Rüştü Şardağ]] ve [[Yılmaz Öztuna]] ise hayatı hakkında iki kitap yazmıştır.
 
[[UNESCO]] Türkiye Millî Komisyonu, 25 Ekim - 10 Kasım 2011 tarihlerinde gerçekleşen 36. genel konferansında<ref name="36konferans">{{Web kaynağı | url = http://www.unesco.org.tr/dokumanlar/guncel/36.genelkonferans.pdf | başlık = UNESCO 36. Genel Konferansı | yayımcı = unesco.org.tr | erişimtarihi = 11 Mayıs 2012 | yazar = | erişimsaati = | son = | ilk = | yazarlink = | yardımcıyazarlar eşyazarlar= | tarih = | yıl = | ay = | biçim = | çalışma = | yer = | sayfalar = | dil = | arşivurl = https://web.archive.org/web/20130613010603/http://www.unesco.org.tr/dokumanlar/guncel/36.genelkonferans.pdf | arşivtarihi = 13 Haziran 2013 | alıntı = | iş = | ölüurl = yes evet}}.{{tr}}</ref> 2012 yılını şair [[Nâbi]] ve bestekâr Itrî anma yılı ilan edilmiş ve bu kapsamda [[Ankara]]'da 2 Mart 2012 tarihinde UNESCO Türkiye Millî Komisyonu ve [[Yunus Emre Enstitüsü]] tarafından anma yılı açılış etkinliği düzenlenmiştir.<ref name="acilis">{{Web kaynağı | url = http://www.unesco.org.tr/dokumanlar/guncel/itri_etkinligi.pdf | başlık = Anma Yılı Açılış Etkinliği | yayımcı = unesco.org.tr | erişimtarihi = 11 Mayıs 2012 | yazar = | erişimsaati = | son = | ilk = | yazarlink = | yardımcıyazarlar eşyazarlar= | tarih = | yıl = | ay = | biçim = | çalışma = | yer = | sayfalar = | dil = | arşivurl = https://web.archive.org/web/20130613060819/http://www.unesco.org.tr/dokumanlar/guncel/itri_etkinligi.pdf | arşivtarihi = 13 Haziran 2013 | alıntı = | iş = | ölüurl = yes evet}}.{{tr}}</ref><ref name="aciliskabul2">{{Web kaynağı | url = http://www.unesco.org.tr/?page=15:99:1:turkce:41 | başlık = 2012-2013 UNESCO Yıldönümleri | yayımcı = unesco.org.tr | erişimtarihi = 11 Mayıs 2012 | yazar = | erişimsaati = | son = | ilk = | yazarlink = | yardımcıyazarlar eşyazarlar= | tarih = | yıl = | ay = | biçim = | çalışma = | yer = | sayfalar = | dil = | arşivurl = https://web.archive.org/web/20131029195541/http://www.unesco.org.tr/?page=15:99:1:turkce:41 | arşivtarihi = 29 Ekim 2013 | alıntı = | iş = | ölüurl = hayır }}.{{tr}}</ref> Aynı yıl Itrî'nin hayatı veya geçimini ne şekilde sağladığına dair [[Recep Uslu]], [[Nilgün Doğrusöz]] ve [[Ali Tan]] tarafından 2012 yılında detaylı bir araştırma yapılarak "Itrî İzleri" adında bir kitap yayınlanmıştır.
 
Ayrıca ''Mustâbey'' adı verilen armut çeşidinin de kendisi tarafından yetiştirildiği kabul edilmektedir.<ref name="bilgiyok"/>
926.676

değişiklik