"Adriyatik Denizi" sayfasının sürümleri arasındaki fark

k
(Parametre güncelleme)
 
== Coğrafya ==
Adriyatik Denizi, güneybatıda [[İtalya Yarımadası|Apenin veya İtalyan Yarımadası]], kuzeybatıda İtalya'nın [[Veneto]] ve [[Friuli-Venezia Giulia]] bölgeleri, kuzeydoğuda [[Slovenya]], [[Hırvatistan]], [[Bosna-Hersek]], [[Karadağ]] ve [[Arnavutluk]] - [[Balkanlar|Balkan yarımadası]] ile çevrili yarı kapalı bir denizdir.{{sfn|Moranta et al.|2008|p=3}} Güneydoğuda, Adriyatik Denizi {{convert|72|km|adj=on}} genişliğindeki [[Otranto Boğazı]]'nda [[İyonya Denizi]]'ne bağlanır.{{sfn|Cushman-Roisin|Gačić|Poulain|2001|pp=1–2}} [[Uluslararası Hidrografi Örgütü]] (IHO), Adriyatik ve İyonya denizleri arasındaki sınırı, Arnavutluk'taki [[Butrint|Butrinto Nehri]]'nin (39°44'N [[enleminde]]) ağzından [[Korfu]]'daki Karagol Burnu'na, bu adadan Kephali Burnu'na (bu ikisi 39°45'N enlemindedir) ve daha sonra [[Santa Maria di Leuca|Santa Maria di Leuca Burnu]]'na (39°48'N enleminde) uzanan bir hat olarak tanımlamaktadır.<ref name="IHO-boundary">{{Web kaynağı|url=http://www.iho.int/iho_pubs/standard/S-23/S-23_Ed3_1953_EN.pdf |başlık=Limits of Oceans and Seas |baskı=3 |yıl=1953 |yayıncı=[[International Hydrographic Organization]] |url-status=dead |arşivurl=https://web.archive.org/web/20111008191433/http://www.iho-ohi.net/iho_pubs/standard/S-23/S23_1953.pdf |arşivtarihi=8 Ekim 2011 }}</ref> Kuzeybatıdan güneydoğuya {{convert|800|km}} boyunca uzanan Adriyatik Denizi {{convert|200|km}} genişliğindedir. 138.600 kilometrekarelik bir alanı kaplar ve 35.000 kilometre küp hacme sahiptir. Adriyatik [[40. kuzey enlemi|40°]] ila [[45. kuzey enlemi|45°]]47' kuzeyden kuzeybatıya uzanır ve [[Akdeniz]]'in en kuzey kısmını temsil eder.{{sfn|Cushman-Roisin|Gačić|Poulain|2001|pp=1–2}} Deniz, coğrafi olarak Kuzey Adriyatik, Orta Adriyatik ve Güney Adriyatik olarak üçe ayrılır.{{sfn|Lipej|Dulčić|2004|p=291}} Adriyatik Denizi drenaj havzası 235.000 kilometrekarelik (91.000 sq mi) bir alanı kaplar ve 1.8'lik bir kara-deniz oranına sahiptir. Drenaj havzası ortalama yüksekliği deniz seviyesinden {{convert|782|m}} yüksekte olup, ortalama eğimi 12.1°'dir.<ref name="Drainage Basin">{{Akademik dergi kaynağı|dergi=Progress in Oceanography|cilt=80|sayı=3–4|sayfalar=199|başlık=River discharges of water and nutrients to the Mediterranean and Black Sea: Major drivers for ecosystem changes during past and future decades?|ad1=Wolfgang |soyadı1=Ludwig|ad2=Egon|soyadı2=Dumont|ad3=Michel |soyadı3=Meybeck|ad4=Serge|soyadı4=Heussnera|yıl=2009|doi=10.1016/j.pocean.2009.02.001|bibcode=2009PrOce..80..199L}}</ref> Po, [[Soča]], [[Krka (Hırvatistan)|Krka]], [[Neretva]], [[Drin]], [[Boyana Nehri|Boyana]] ve [[Vyosa Nehri|Vyosa]], Adriyatik'e boşalan başlıca nehirler arasındadır.<ref name="Rivers Discharging">{{Web kaynağı | yayıncı = [[United Nations Economic Commission for Europe]] | url = http://www.unece.org/fileadmin/DAM/env/water/publications/assessment/English/J_PartIV_Chapter6_En.pdf | başlık = Drainage Basin of the Mediterranean Sea | erişimtarihi = 27 Ocak 2012 | arşivengelli = evet}}</ref>{{sfn|Bombace|1992|pp=379–382}} 19. yüzyılın sonlarında [[Avusturya-Macaristan İmparatorluğu|Avusturya-Macaristan]] İtalya'nın [[Trieste]] şehrindeki Sartorio iskelesinde ortalama Adriyatik Denizi seviyesini kullanarak bir yükseklik karşılaştırmalı [[jeodezi]]k ağ kurdu. Bu karşılaştırma ölçütü daha daha sonra [[Yugoslavya]] tarafından kabul edilen [[Avusturya]] tarafından ve [[Yugoslavya'nın dağılması|dağılmasından]] sonra ortaya çıkan devletler tarafından muhafaza edildi.{{sfn|Koler|2006|pp=224–225}}<ref>{{cite web|publisher=[[International Cartographic Association]]|title=Cartography in Croatia 2007–2011&nbsp;– National Report to the ICA|first1=Dražen|last1=Tutić|first2=Miljenko|last2=Lapaine|url=http://icaci.org/documents/national_reports/2007-2011/Croatia.pdf|year=2011|accessdate=5 February 2012}}</ref> 2016 yılında Slovenya, kıyı kasabası [[Koper]]'deki iyileştirilmiş [[Mareograf|deniz seviyesi ölçüm]] istasyonuna atıfta bulunan yeni bir yükseklik ölçütünü kabul etti.<ref>{{cite news |url=http://www.arso.gov.si/o%20agenciji/novice/ |title=S pomočjo mareografske postaje v Kopru do novega geodetskega izhodišča za Slovenijo |language=sl |trans-title=With the Help of a Tide Gauge Station in Koper to A New Geodetic Origin Point for Slovenia |publisher=Slovenian Environment Agency |date=23 November 2016}}</ref> Akdeniz üzerinde de büyük bir meteorolojik etkiye sahip olan Alpler, Trieste çevresindeki [[Duino] ve [[Barcola]]'ya doğru Adriyatik'e uzanır.<ref>[https://www.alpenpaesse-wasserscheiden.at/italien/das-alpine-einzugsgebiet-der-adria-excl-po-gebiet-innerer-alpenbogen/das-triestiner-kuestengebiet/ Die Alpen: Hydrologie und Verkehrsübergänge (Almanca)]</ref>
 
{|class="wikitable"
|+Adriyatik sahil şeridinin kilometre cinsinden uzunluğu{{sfn|Blake|Topalović|Schofield|1996|pp=1–5}}<ref>{{cite book|chapter-url=http://www.stat.si/letopis/2011/01-11.pdf|chapter=Territory and climate|at=p. 38 ("Length of the state border")|title=Statistical Yearbook of the Republic of Slovenia 2011|journal=Statistični Letopis Republike Slovenije|author=Statistical Office of the Republic of Slovenia|authorlink=Statistical Office of the Republic of Slovenia|issn=1318-5403|accessdate=2 February 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130515095910/http://www.stat.si/letopis/2011/01-11.pdf|archivedate=15 May 2013}}</ref>
|-
! Ülke
! Anakara
! Adalar
! Toplam
! Sahil cephesi<sup>a</sup>
|- align=center
| align=left|{{CRO}} || 1.777,3 || 4.058 || 5.835,3 || 526
|- align=center
| align=left|{{ITA}} || 1.249 || 23<sup>b</sup> || 1.272 || 926
|- align=center
| align=left|{{ALB}} || 396 || 10 || 406 || 265
|- align=center
| align=left|{{MNE}} || 249 || 11 || 260 || 92
|- align=center
| align=left|{{SLO}} || 46.6 || 0 || 46.6 || 17
|- align=center
| align=left|{{BIH}} || 21.2 || 0 || 21.2 || 10.5
|-
! Toplam
! 3.739.1
! 4.102
! 7.841.1
! 1.836.5
|-
| colspan=5|<small>Notlar: <sup>a</sup> Her eyaletin kıyı şeridinin en uç noktaları arasındaki mesafe, <sup>b</sup> Kıyı lagünlerindeki adalar dahil değildir<ref>{{cite web|url=http://www.leisoletremiti.it/index.php/isola-di-san-domino-tremiti|title=Isole Tremiti|language=İtalyanca|trans-title=Tremiti Islands|accessdate=30 March 2012}}</ref></small>
|-
{{clear}}
 
== Denize kıyısı olan ülkeler ==
33.090

değişiklik