"Adriyatik Denizi" sayfasının sürümleri arasındaki fark

k
++
k (biraz içerik eklemesi)
k (++)
 
'''Adriyatik Denizi''' ({{IPA|en|eɪdriˈætɪk}}), [[Akdeniz]]'in bir parçası olan ve [[İtalya Yarımadası]] ile [[Balkanlar|Balkan Yarımadası]] arasında kalan uzun bir [[körfez]]dir. Adriyatik, Akdeniz'in en kuzeydeki koludur ve [[Otranto Boğazı]]'ndan ([[İyonya Denizi]]'ne bağlandığı yer) kuzeybatıya ve [[Po Ovası]]'na kadar uzanır. [[İtalya]], [[Arnavutluk]], [[Hırvatistan]], [[Bosna-Hersek]], [[Slovenya]] ve [[Karadağ]]'ın denize kıyısı bulunmaktadır. Adriyatik, çoğu doğu kıyısının Hırvat kesiminde yer alan 1.300'den fazla adaya sahiptir. Kuzeyi en sığ, güneyi en derin olmak üzere üç havzaya ayrılmıştır ve maksimum {{convert|1233|m}} derinliğindedir. Bir su altı sırtı olan Otranto Sill, Adriyatik ve İyonya Denizleri arasındaki sınırda yer almaktadır. Hakim akıntılar Otranto Boğazı'ndan saat yönünün tersine doğu kıyısı boyunca ve batı kıyısı (İtalya) boyunca tekrar boğaza akar. Adriyatik'teki gelgit hareketleri azdır, ancak zaman zaman daha [[Acqua alta|büyük genliklerin]] meydana geldiği bilinmektedir. Adriyatik'in [[tuzluluk]] oranı [[Akdeniz (oşinografi)|Akdeniz'dekinden]] daha düşüktür çünkü Adriyatik, Akdeniz'e akan tatlı suyun üçte birini bir seyreltme havzası görevi görerek toplar. Yüzey suyu sıcaklıkları genellikle yazın {{convert|30|C|F}} ile kışın {{convert|12|C|F}} arasında değişir ve [[Adriyatik Havzası]]'nın iklimini önemli ölçüde yumuşatır.
 
Adriyatik Denizi, [[Mezozoik]] çağda [[Afrika levhası]]ndan ayrılan [[Adriyatik Levhası|Apulian veya Adriyatik Mikroplakası]] üzerinde yer almaktadır. Levhanın hareketi, [[Avrasya levhası]] ile [[Kıtasal çarpışma|çarpışmasının]] ardından [[Alpin Orojenezi|çevredeki dağ zincirlerinin oluşumuna]] ve [[Apenin Dağları|Apenin tektonik yükselmesine]] katkıda bulundu. Geç Oligosin'de, Adriyatik Havzası'nı Akdeniz'in geri kalanından ayıran Apenin Yarımadası ilk kez oluştu. Adriyatik'te her türlü tortu bulunur ve malzemenin büyük bir kısmı Po ve batı kıyısındaki diğer nehirler tarafından taşınır. Batı kıyıları [[Düz sahil|alüvyonlu]] veya [[Yükselmiş kıyı|teraslı]], doğu kıyısı ise belirgin [[Karst|karstifikasyon]] ile oldukça girintilidir.
 
== Denize kıyısı olan ülkeler ==
33.090

değişiklik