"2020 Dağlık Karabağ Savaşı" sayfasının sürümleri arasındaki fark

antlaşma
(madde adi tartışması bitmiş görünüyor.)
(antlaşma)
]]
[[Dosya:Karabağ çatışması harita.tif|küçükresim|300x300pik|Bölgenin haritası]]
'''2020 Dağlık Karabağ Savaşı'''{{efn|{{madde işaretli liste|Ermenistan'da, yerel medya bazen çatışmaları '''Azerbaycan saldırganlığı''' ({{dil|hy|ադրբեջանական ագրեսիա|çeviri=adrbejanakan agreˈsia}}, {{IPA|hy|ɑdɾbɛdʒɑnɑˈkɑn ɑgˈɾɛsjɑ}})<ref>{{haber kaynağı |başlık='Azerbaijani aggression has been pre-planned' – Armenian FM sends letter to UN Secretary- General |url=https://armenpress.am/eng/news/1029461.html |yayıncı=[[Armenpress]] |tarih=29 Eylül 2020 |arşivurl=https://archive.today/20201011091411/https://armenpress.am/eng/news/1029461.html |arşivtarihi=11 Ekim 2020 |erişimtarihi=5 Kasım 2020|dil=İngilizce|ölüurl=hayır }}</ref><ref>{{haber kaynağı |soyadı1=Ghazanchyan |ad1=Siranush |başlık=26 more Armenian troops killed repelling Azerbaijani aggression |url=https://en.armradio.am/2020/10/09/26-more-armenian-troops-killed-repelling-azerbaijani-aggression/ |yayıncı=[[Public Radio of Armenia]] |tarih=9 Ekim 2020 |arşivurl=https://archive.today/20201011091401/https://en.armradio.am/2020/10/09/26-more-armenian-troops-killed-repelling-azerbaijani-aggression/ |arşivtarihi=11 Ekim 2020 |erişimtarihi=5 Kasım 2020|dil=İngilizce |ölüurl=hayır }}</ref> veya '''Azeri-Türk saldırganlığı''' ({{dil|hy|ադրբեջանա-թուրքական ագրեսիա|çeviri=adrbejana-t'urk'akan agreˈsia}}, {{IPA|hy|ɑdɾbɛdʒɑnɑ-tʰuɾkʰɑkɑn ɑgˈɾɛsjɑ}}) olarak ifade etmektedir.|Azerbaycan'da, hükûmet tarafından '''İkinci Karabağ savaşı''' ({{dil|az|İkinci Qarabağ müharibəsi}}),<ref>{{web kaynağı |başlık=Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Müdafiə Nazirliyinin Mərkəzi Komanda Məntəqəsində operativ müşavirə keçirilib – YENİLƏNİB |url=https://apa.az/az/dagliq_qarabag/Prezident-Ilham-liyevin-rhbrliyi-il-Mudafi-Nazirliyinin-Mrkzi-Komanda-Mntqsind-operativ-musavir-kecirilib-colorredYENILNIBcolor-612152 |website=APA.az |tarih=25 Ekim 2020 |erişimtarihi=5 Kasım 2020 |ölüurl=hayır |dil=az }}</ref> '''Ermenistan'ı barışa mecbur etme operasyonu''' ({{Dil|az|Ermənistanı sülhə məcburetmə əməliyyatı}}),<ref>{{haber kaynağı|url=https://apa.az/en/nagorno_garabagh/Assistant-to-President-of-Azerbaijan:-%22First-phase-of-operation-for-peaceenforcement-of-Armenia-was-successfully-completed%22-332582 |başlık=Assistant to President of Azerbaijan: 'First phase of operation for peaceenforcement of Armenia was successfully completed' |tarih=11 Ekim 2020 |erişimtarihi=5 Kasım 2020 |dil=İngilizce |arşivtarihi=11 Ekim 2020 |arşivurl=https://web.archive.org/web/20201010125828/https://apa.az/en/nagorno_garabagh/Assistant-to-President-of-Azerbaijan:-%22First-phase-of-operation-for-peaceenforcement-of-Armenia-was-successfully-completed%22-332582 |ölüurl=hayır}}</ref> veya '''Karşı saldırı operasyonu'''<ref>{{web kaynağı|url=https://menafn.com/1100863723/Defense-Ministry-Azerbaijan-Armys-Troops-launches-counter-offensive-operation-along-entire-front|tarih=29 Eylül 2020|başlık=Defense Ministry: Azerbaijan Army's Troops launches counter-offensive operation along entire front|dil=İngilizce}}</ref> ({{lang|az|Əks-hücum əməliyyatı}}) diye ifade edilir.|name=|group=}}}}, [[Dağlık Karabağ]]'da [[Türkiye]] destekli [[Azerbaycan Silahlı Kuvvetleri]] ile [[Ermenistan]] destekli [[Tanınmayan veya sınırlı şekilde tanınan devletler listesi|tanınmayan]] [[Dağlık Karabağ Cumhuriyeti]] arasında yaşanmış bir silahlı çatışmadırçatışmalardır.
 
Çatışmalar 27 Eylül 2020 sabahı, [[Karabağ Savaşı]] (1988-1994) sonrasında kurulan [[Dağlık Karabağ Temas Hattı|temas hattı]]<nowiki/>nda başladı ve her iki taraf da askerî ve sivil kayıplar bildirdi. Çatışmalara yanıt olarak, [[Ermenistan]] ve [[Dağlık Karabağ Cumhuriyeti]],[[sıkıyönetim]] ve topyekûn [[seferberlik]] ilan ederken,<ref name=":0">{{Haber kaynağı|url=https://www.bbc.com/news/world-europe-54314341|başlık=Armenia and Azerbaijan erupt into fighting over disputed Nagorno-Karabakh|erişimtarihi=27 Eylül 2020|tarih=27 Eylül 2020|dil=en-GB|çalışma=BBC News|arşivurl=https://web.archive.org/web/20200928055530/https://www.bbc.com/news/world-europe-54314341|arşivtarihi=28 Eylül 2020|ölüurl=hayır}}</ref><ref>{{Haber kaynağı|url=https://in.reuters.com/article/armenia-azerbaijan-martial-law-idINKBN26I086|başlık=Nagorno-Karabakh announces martial law and total mobilization|erişimtarihi=27 Eylül 2020|tarih=27 Eylül 2020|dil=İngilizce|çalışma=Reuters|ad=Reuters|soyadı=Staff|arşivurl=https://web.archive.org/web/20200928061941/https://in.reuters.com/article/armenia-azerbaijan-martial-law-idINKBN26I086|arşivtarihi=28 Eylül 2020|ölüurl=hayır}}</ref> [[Azerbaycan]] ise 28 Eylül'de ilan edilen kısmi sıkıyönetim sonrası<ref>{{Haber kaynağı|url=https://tass.com/world/1205799|başlık=Azerbaijan’s president orders partial military mobilization|erişimtarihi=|tarih=28 Eylül 2020|dil=ru|çalışma=|yayıncı=Rusya Haber Ajansı|ad=|soyadı=}}</ref> [[sokağa çıkma yasağı]] ve sınır hattı boyunca savaş hâli ilan etti.<ref>{{Web kaynağı | url = https://www.sozcu.com.tr/2020/dunya/azerbaycan-savas-hali-ilan-etti-6056818/ | başlık = Azerbaycan savaş hali ilan etti! | erişimtarihi = 27 Eylül 2020 | dil = Türkçe | çalışma = www.sozcu.com.tr | arşivurl = https://web.archive.org/web/20200929211349/https://www.sozcu.com.tr/2020/dunya/azerbaycan-savas-hali-ilan-etti-6056818/ | arşivtarihi = 29 Eylül 2020 | ölüurl =evet}}</ref><ref>{{Haber kaynağı|url=https://www.reuters.com/article/armenia-azerbaijan-curfew-idINKBN26I0OU|başlık=Azerbaijan's parliament approves martial law, curfews - president's aide|erişimtarihi=27 Eylül 2020|tarih=27 Eylül 2020|dil=İngilizce|çalışma=Reuters|ad=Reuters|soyadı=Staff}}</ref>
Çok sayıda ülke ve [[Birleşmiş Milletler]] çatışmayı şiddetle kınadı ve her iki tarafı da gerilimi azaltmaya ve müzakereleri gecikmeden sürdürmeye çağırdı.<ref>{{Haber kaynağı|url=https://www.france24.com/en/20200930-un-security-council-calls-for-immediate-end-to-fighting-in-nagorno-karabakh|başlık=UN Security Council calls for immediate end to fighting in Nagorno-Karabakh|erişimtarihi=|arşivtarihi=9 Ekim 2020|arşivurl=https://web.archive.org/web/20201009133111/https://www.france24.com/en/20200930-un-security-council-calls-for-immediate-end-to-fighting-in-nagorno-karabakh|tarih=30 Eylül 2020|çalışma=|yayıncı=France24|ad=|soyadı=}}</ref> 10 Ekim'de [[Uluslararası Kızılhaç Komitesi]] desteği ve [[Rusya]] arabuluculuğunda hem Ermenistan hem de Azerbaycan tarafından kabul edilen insanî ateşkes resmen yürürlüğe girse de<ref>{{Haber kaynağı|url=https://www.bbc.co.uk/news/world-europe-54488386|başlık=Nagorno-Karabakh: Armenia and Azerbaijan agree ceasefire|erişimtarihi=|arşivtarihi=10 Ekim 2020|arşivurl=https://web.archive.org/web/20201010002202/https://www.bbc.co.uk/news/world-europe-54488386|tarih=|çalışma=|yayıncı=BBC News|ad=|soyadı=}}</ref><ref>{{Haber kaynağı|url=https://uk.reuters.com/article/uk-armenia-azerbaijan-diplomacy-idUKKBN26V007|başlık=Armenia and Azerbaijan accuse each other of violating Nagorno-Karabakh ceasefire|erişimtarihi=29 Ekim 2020|tarih=10 Ekim 2020|dil=İngilizce|çalışma=Reuters|yayıncı=|ad=Nailia Hovhannisyan, Nvard|soyadı=Bagirova}}</ref> ateşkes her iki taraf tarafından da tamamen göz ardı edilerek ölülerin planlanan dönüşü ve yaralı ve tutukluların değişimi durduruldu.<ref>{{Haber kaynağı|url=https://www.reuters.com/article/us-armenia-azerbaijan-idUSKBN26Y11R|başlık=Humanitarian crisis feared as Nagorno-Karabakh ceasefire buckles|erişimtarihi=29 Ekim 2020|tarih=14 Ekim 2020|dil=İngilizce|çalışma=Reuters|ad=Nvard Hovhannisyan, Nailia|soyadı=Bagirova}}</ref>
 
9 Eki
== Arka plan ==
{{Daha fazla|Dağlık Karabağ sorunu|Karabağ Savaşı|Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin Dağlık Karabağ sorunu üzerine aldığı kararlar listesi}}
 
Çatışmaların yeniden başlamasından önce, [[Hamza Tümeni]]'nden [[Suriye Millî Ordusu]] mensuplarının Azerbaycan'a nakledildiği iddiası ortaya atıldı.<ref>{{Web kaynağı | url = https://greekcitytimes.com/2020/09/25/reports-turkey-is-transferring-syrian-militants-to-azerbaijan-as-hostilities-against-armenia-increases/ | başlık = Reports Turkey Is Transferring Syrian Militants To Azerbaijan As Hostilities Against Armenia Increases | erişimtarihi = 27 Eylül 2020 | dil = en-US | çalışma = Greek City Times | ad = Paul | soyadı = Antonopoulos | arşivurl = https://web.archive.org/web/20200926091025/https://greekcitytimes.com/2020/09/25/reports-turkey-is-transferring-syrian-militants-to-azerbaijan-as-hostilities-against-armenia-increases/ | arşivtarihi = 26 Eylül 2020 | ölüurl =evet}}</ref> Türk kaynakları tarafından ise [[Irak]] ve [[Suriye]]'den birçok [[YPG]] ve [[PKK]] mensubunun Ermeni milislerini Azerbaycan'a karşı eğitilmesi için Dağlık Karabağ'a gittiği savı dile getirildi.<ref>{{Web kaynağı | url = https://www.dailysabah.com/politics/war-on-terror/armenia-transfers-ypgpkk-terrorists-to-occupied-area-to-train-militias-against-azerbaijan | başlık = Armenia transfers YPG/PKK terrorists to occupied area to train militias against Azerbaijan | erişimtarihi = 27 Eylül 2020 | tarih = 25 Eylül 2020 | dil = İngilizce | çalışma = Daily Sabah | ad = daily | soyadı = sabah | arşivurl = https://web.archive.org/web/20200925144447/https://www.dailysabah.com/politics/war-on-terror/armenia-transfers-ypgpkk-terrorists-to-occupied-area-to-train-militias-against-azerbaijan | arşivtarihi = 25 Eylül 2020 | ölüurl = hayır }}</ref>
 
9 Kasım 2020 tarihinde, Ermenistan'ın teslim olduğunu duyurması ile [[Azerbaycan cumhurbaşkanı]] [[İlham Aliyev]], [[Ermenistan başbakanı]] [[Nikol Paşinyan]] ve [[Rusya Devlet Başkanı]] [[Vladimir Putin]] tarafından imzalandı ve [[Dağlık Karabağ]] bölgesindeki tüm çatışmalara 10 Kasım 2020 tarihinde [[Moskova Zaman Dilimi|Moskova saati]] ile 00:00 itibariyle son verildiği açıklandı.<ref name="RIANovosti">{{web kaynağı |url=https://ria.ru/20201110/karabakh-1583847112.html |başlık=Путин выступил с заявлением о прекращении огня в Карабахе |tarih=9 Kasım 2020 |erişimtarihi=11 Kasım 2020 |iş=[[RIA Novosti]] |dil=Rusça}}</ref><ref name="RIA Novosti">{{web kaynağı |url=https://ria.ru/20201110/karabakh-1583845291.html |başlık=Пашинян заявил о прекращении боевых действий в Карабахе |tarih=9 Kasım 2020 |erişimtarihi=11 Kasım 2020 |iş=[[RIA Novosti]] |dil=Rusça}}</ref> [[Tanınmayan veya sınırlı şekilde tanınan devletler listesi|Tanınmayan]] [[Dağlık Karabağ Cumhuriyeti]] cumhurbaşkanı [[Arayik Harutyunyan]] da çatışmaların sona ermesini kabul etti.<ref name="ria.ru">{{web kaynağı|url=https://ria.ru/20201110/karabakh-1583847338.html |başlık=Президент непризнанной НКР дал согласие закончить войну |tarih=9 Kasım 2020 |erişimtarihi=11 Kasım 2020 |iş=[[RIA Novosti]] |dil=Rusça}}</ref>
 
== Çatışmalar ==
3.887

değişiklik