"Uzay" sayfasının sürümleri arasındaki fark

Kelimeler için baglantı
(Son dokunşlar.)
Etiketler: Görsel Düzenleyici Mobil değişiklik Mobil web değişikliği Gelişmiş mobil değişikliği
(Kelimeler için baglantı)
Etiketler: Görsel Düzenleyici Mobil değişiklik Mobil web değişikliği Gelişmiş mobil değişikliği
'''• Kalkıştan sonraki 10 saniye: (Bilinç kaybı)'''<ref name=":9">{{Web kaynağı|url=https://www.bbc.com/turkce/ozeldosyalar/2015/03/150326_vert_fut_uzay_yolculugu|başlık=DERGİ - Uzay yolculuğu insan vücudunu nasıl etkiler?|erişimtarihi=2020-11-16|tarih=2015-03-26|dil=tr|çalışma=BBC News Türkçe}}</ref>
 
Astronotlar uzay aracı ile dünyadan ayrılma süreci boyunca [[Fizik|fiziksel]] kuvvetler dahil olmak üzere [[G kuvveti|G-kuvvetine]] de maruz kalırlar. Gidişte 5 G, dönüşte ise 10 G kuvvete maruz kalırlar<ref name=":11">{{Web kaynağı|url=http://www.uzaybilim.net/2012/10/g-kuvveti-g-force.html|başlık=G Kuvveti (G Force)|erişimtarihi=2020-11-16|dil=tr}}</ref>. Yalnızca [[Astronot|astronotlar]] değil [[Pilot|pilotlar'da]] uçuş sırasında bu [[Kuvvet|kuvveti]] hissederler bunun miktarı ise yaklaşık 9 G kadardır<ref name=":11" />. G-kuvveti; hızlanma sırasında vücudunuza uygulanan kuvvet nedeniyle vücut ağırlığı normalden dört kat daha fazla hissedilmesi durumudur. G-kuvveti [[Kan|kanı]] ayaklara doğru iter, oysa bilinç yitirmemek için kanın [[Beyin|beyne]] gitmesi gerekir. Daha düşük G-kuvveti durumunda bile [[Askerî uçak|savaş uçağı ]]<nowiki/>pilotları beyne yönelik [[Kan basıncı|kan basıncının]] düşmesinden dolayı [[Göz|gözde]] buğulanma ve görme kaybı yaşarlar.<ref name=":9" /><ref name=":10">{{Web kaynağı|url=https://www.bbc.com/future/article/20140506-space-trips-bad-for-your-health|başlık=The effects of space travel on the human body|erişimtarihi=2020-11-16|dil=en|çalışma=www.bbc.com|ad=Richard|soyadı=Hollingham}}</ref>
 
'''• Kalkıştan sonraki 10 dakika: (Bulantı)'''<ref name=":9" />
 
Astronotların kalkıştan sonraki ilk şikayetlerinden biri [[bulantı]] ve [[Kusma|kusmadır]]. İç kulaktaki [[yerçekimi]] azlığı dengeyi, koordinasyonu, yön duygusunu ve nesneleri takip yeteneğini etkiler.<ref name=":9" /><ref name=":10" />
 
'''• Kalkıştan sonraki iki gün: (Yüzde şişme ve vücutta ödem)'''<ref name=":9" />
 
Astronotların yaşadığı bir diyerdiğer sorun ise [[burun]] tıkanması. Uzayda bulunmak kafa üstünde durmaya benzer bir his yaratır bu sebeple, sıvılar [[İnsan vücudu|vücudun]] üst kısmında birikmeye başlar. Yüzdeki şişmenin nedeni budur. Vücut sıvıyı üst kısma doğru çekmeyi tercih eder. Yerçekiminin azalması nedeniyle bu eğilim daha da güçlenir ve dokularda şişme görülür bir diğer tabir ile [[ödem]] tutar. Ayrıca astronotların [[Görme duyusu|görme duyusunda]] da bozulma baş gösterdiği bilinmektedir fakat bunun nedeni ise henüz bilinmemektedir.<ref name=":9" /><ref name=":10" />
 
'''• Kalkıştan sonraki bir hafta: (Kas ve kemik erimesi)'''<ref name=":9" />
 
Yerçekimi olmadığından vücutta bozulmalar başlar. [[Sıçan|Sıçanlar]] üzerinde yapılan deneylerde 7-10 gün içinde bazı kaslarda üçte bir oranında erime görülürmüştür ki bu bir insan üzerinde düşünülürse oldukça büyük çaplı bir bozulmadır. [[Kalp kası|Kalp kaslarında]] da bozulma olur. Bu nedenle vücut sağlıklarını korumak için bütün astronotlar her gün birer saat [[kardiyovasküler]] ve ağırlık kaldırma [[Egzersiz|egzersizleri]] yapmak zorundadır. O halde bile astronotlar altı ay sonra yere indiklerinde yürümekte zorluk çeker. Yerçekiminin olmaması [[Kemik|kemiklerde]] de erimeye yol açar. Bu aynı zamanda fazla miktarda [[Kalsiyum|kalsiyumun]] kana karışması demektir.<ref name=":9" /><ref name=":10" />
 
'''• Kalkıştan sonraki iki hafta: (Uykusuzluk)'''<ref name=":9" />
'''• Kalkıştan sonraki bir yıl: Hastalıklar'''<ref name=":9" />
 
Uzay yolculuğunun bağışıklık sistemi üzerinde aşırı olumsuz etkileri vardır. [[Hayvanlar]] üzerinde yapılan deneyler uzayda [[Akyuvarlar|akyuvarların]] [[Mikrop|mikroplara]] karşı savaşma gücünün azaldığını göstermiştir. Buna da yine yerçekimi eksikliği neden olmaktadır. Daha fazla sorun yaratan şey ise uzaydaki [[Radyasyon|radyasyondur]].<ref name=":9" /><ref name=":10" />
 
'''• Kalkıştan sonraki iki yıl: Depresyon'''<ref name=":9" />
 
2010’da yapılan bir araştırmada altı kişi [[Mars|Mars’a]] gidip dönüyormuş gibi 520 gün boyunca [[Moskova|Moskova’da]] test ortamında tutulmuş ve uzun süreli uzay uçuşlarındaki yalıtılmışlığın yol açacağı [[stres]] incelenmişti. Gidişte sorun olmasa da Dünya’ya dönerken daha fazla sıkıntı yaşanmış, yolculuk sıkıcı hale gelmiş, insanlar arasında çatışmalar başlamıştı.Uzmanlar, sonsuz uzay boşluğunda uçan kapalı ve dar bir teneke kutu içinde yolculuk yapmanın yaratacağı [[Psikoloji|psikolojik]] sorunlar üzerinde duruyor.<ref name=":9" /><ref name=":10" />
 
== Ayrıca bakınız ==
2.897

değişiklik