"Ermenistan" sayfasının sürümleri arasındaki fark

'''Ermenistan''' ([[Ermenice]]: Հայաստան ''Hayastan'', {{IPA|-|hɑjɑsˈtɑn}}) ya da resmî adıyla '''Ermenistan Cumhuriyeti''' ([[Ermenice]]: Հայաստանի Հանրապետություն ''Hayastani Hanrapetut‘yun'', {{IPA|-|hɑjɑsˈtɑni hɑnɾɑpetuˈtʰjun}}), [[Güney Kafkasya]]'da denize kıyısı olmayan bir ülkedir.
 
Daha önce [[Sovyetler Birliği]]'ne bağlı bir cumhuriyet iken Eylül 1991'de bağımsızlığını ilan etmiştir. Kuzeyinde [[Gürcistan]], doğusunda [[Azerbaycan]], güneyinde [[İran]], batısında ise [[Türkiye]] ve [[Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti]] bulunur. 2020 itibarıyla nüfusu 2.956.900 kişidir.<ref name="https://www.armstat.am/en/?nid=12&id=19001&submit=Search{{Webarşiv|url=https://web.archive.org/web/20200726083844/https://www.armstat.am/en/?nid=12&id=19001&submit=Search |tarih=26 Temmuz 2020 }}" /> Başkenti ve en büyük şehri [[Erivan]]'dır;<ref name="en büyük Erivan">[[#Armstat|Armstat]], sayfa 49.</ref> [[Gümrü]], [[Vanadzor]], [[Eçmiadzin]] ve [[Hrazdan]] da ülkenin diğer önemli şehirlerindendir.Dağlık Karabağ ve Karabağın dış rayonlarını işkal etmişdir. Karabağ Azerbaycandır.
 
Ermenistan; [[Birleşmiş Milletler]], [[Avrupa Konseyi]], [[Bağımsız Devletler Topluluğu]], [[Karadeniz Ekonomik İşbirliği]], [[Dünya Ticaret Örgütü]] ve yaklaşık otuz diğer örgütün üyesidir.<ref name="Factbook">{{Web kaynağı |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/am.html#Govt |başlık=Ermenistan Factbook |erişimtarihi=3 Ocak 2009 |arşiv-url=https://web.archive.org/web/20100719074837/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/am.html#Govt |arşiv-tarihi=19 Temmuz 2010 |ölüurl=no }}</ref>
Bir coğrafi tanım olarak ''Arminiya'' veya ''Armaniya'' ([[Dosya:Old_Persian_a.png|bağlantı=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Old_Persian_a.png|20x20pik]] [[Dosya:Old_Persian_ra.png|bağlantı=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Old_Persian_ra.png|20x20pik]] [[Dosya:Old_Persian_mi.png|bağlantı=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Old_Persian_mi.png|24x24pik]] [[Dosya:Old_Persian_i.png|bağlantı=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Old_Persian_i.png|20x20pik]] [[Dosya:Old_Persian_na.png|bağlantı=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Old_Persian_na.png|20x20pik]]) adına en erken [[Ahameniş İmparatorluğu|Ahameniş İmparatoru]] [[I. Darius]]'un yaklaşık MÖ 510 tarihli [[Eski Farsça]] yazılmış [[Behistun Yazıtı|Behistun Anıtı]]'nda rastlanır. MÖ 401 dolaylarında bölgeyi gezerek ayrıntılı tasvirler yapan Yunan tarihçi ve asker [[Ksenofon]]'un eserinde ülke adı ''Armenia'' olarak geçer.<ref>{{Kitap kaynağı|başlık=Anabasis|sayfalar=IV.v.2–9|başlık=Anabasis (Xenophon)|soyadı=[[Xenophon]]}}</ref> Bazı akademisyenler bu ismi [[Armani Krallığı]]'na veya [[Şupria]] devletinin Arme bölgesine bağlamıştır,<ref>{{Kitap kaynağı|url=https://books.google.com/books?id=3WqaAAAAQBAJ&pg=PA42|başlık=Armenia Country Study Guide Volume 1 Strategic Information and Developments|tarih=1 Eylül 2013|sayfa=42|isbn=978-1438773827|yazar=Ibp Inc}}</ref>{{Doğrulanamadı}} ancak bu savlar bölgelerde konuşulan dil bilinmediği ve Armeni'nin tam konumu kesinleştirilemediği için ikna edici bulunmamaktadır.{{Kaynak belirt}} [[Horenli Musa]], ismi Hayk'ın soyundan geldiğine inandığı [[Aram (Ermenistan)|Aram]]'a bağlamıştır.<ref>Moses of Chorene,[http://www.vehi.net/istoriya/armenia/khorenaci/index.html ''The History of Armenia''] {{Webarşiv|url=https://web.archive.org/web/20191012045408/http://vehi.net/istoriya/armenia/khorenaci/index.html |tarih=12 Ekim 2019 }}, Book 1, Ch. 12 {{in lang|ru}}</ref>
 
[[Strabon]]'un ''[[Coğrafya (Strabon)|Coğrafya]]'' adlı eserinde (MS 1. yüzyıl) ve [[Roma İmparatorluğu]]'nun idari bölünümünde ''[[Ermenistan (Roma eyaleti)|Armenia]]'' bölgesinin sınırları şöyle tanımlanır: Batıda [[Fırat]] nehri, güneyde Güneydoğu [[Toros]] sıradağları, güneydoğuda [[Hakkâri]] dağları ve [[Urmiye]] Gölü, kuzeydoğuda [[Sevan Gölü|Göyçe Gölü]] ve [[Dağlık Karabağ|Karabağ]], kuzeyde [[Çıldır Gölü]] ve [[Doğu Karadeniz Dağları]].{{Kaynak belirt}} Orta Çağ'da Arapça kaynaklarda ([[İbn Hurdâzbih]]) aynı bölgenin adı ''Armaniyya'' veya ''Ermeniyye'' (Ar: أرمنية) olarak geçer. Türkçe metinlerde eskiden ''Ermeniyye'' veya ''Ermen diyarı'' olarak bahsedilmiş bölge için bu adın ilk kullanımı 17. yüzyılda gözlemlenmiştir. [[Evliya Çelebi]]'nin [[Seyahatnâme (Evliya Çelebi)|Seyahatnâme]] eserinde de bu isim adı altında ele alınmıştır.<ref>{{Web kaynağı|url=https://nisanyanmap.com/|başlık=Ermenistan|erişimtarihi=11 Ekim 2020|tarih=|çalışma=Nişanyan Yeradları- nisanyanmap.com|yayıncı=|arşiv-url=https://web.archive.org/web/20100531232319/https://nisanyanmap.com/|arşiv-tarihi=31 Mayıs 2010|ölüurl=no}}</ref>
 
Ermenistan ismi bir [[Egzonim ve endonim|egzonim]] olup, Ermeniler kendi ülkelerine Հայաստան (''Hayastan'') demektedir.<ref>Petrosean, H. Matatʿeay V. (1879) , “[http://www.nayiri.com/imagedDictionaryBrowser.jsp?dictionaryId=16&dt=HY_EN&pageNumber=814 Հայաստան] {{Webarşiv|url=https://web.archive.org/web/20200805184741/http://www.nayiri.com/imagedDictionaryBrowser.jsp?dictionaryId=16 |tarih=5 Ağustos 2020 }}”, in ''Nor Baṙagirkʿ Hay-Angliarēn. Ašxarhagrakan Ew Patmakan Anuankʿ'' [New Dictionary Armenian–English. Appendix of Geographic and Historical Names], Venice: S. Lazarus Armenian Academy, page 782b</ref> Bu isim, ülkeleri için eskiden kullanmış oldukları Հայք (''{{lang|hy-Latn|[[wikt:Հայք|Hayk’]]|dil_adı=hayır}}'') kelimesine Farsça ülke anlamına gelen [[-stan]] ekinin eklenmesi ile oluşturulmuştur. Geleneksel olarak ''Hayk'' isminin kökeni Ermeni miletinin efsanevi kurucusu [[Hayk]]'a bağlanır.{{Kaynak belirt}}
Anonim kullanıcı