"Zerdüştçülük" sayfasının sürümleri arasındaki fark

k
Bot: Kaynak ve içerik düzenleme (hata bildir)
(14 kaynak kurtarıldı ve 0 kaynak ölü olarak işaretlendi.) #IABot (v2.0.7)
k (Bot: Kaynak ve içerik düzenleme (hata bildir))
Zerdüştlük, [[Budizm]] gibi felsefi yönü de ön plana çıkan inançlar arasında yer alır. Zerdüştlüğün temelinde [[iyilik]] ve kötülüğün savaşı yatar. [[Zerdüşt]], yeryüzündeki kavganın tanrının ruhu [[Spenta Mainyu]] ile şeytanın ruhu arasında olduğuna inanırdı ve her inananın iyilik için savaşması gerekirdi. Zerdüştlükteki şeytan inancı ile batı dinlerindeki [[melek]] anlayışı arasında benzerlikler vardır. Zerdüştlük inancında Tanrı kabul edilen Ahura Mazda “Aklın Efendisi” ile sembolize edilir, Ehriman ise kötülüğün güçlerini temsil eder ve iyilik-kötülük mücadelesi bu noktada başlar.
 
Geleneksel olarak Zerdüştiler yeryüzünün insan kalıntılarıyla bozulmaması gerektiğine inanırlar. Bu yüzden ölülerin cesetlerini defnetmek yerine üstü açık kulelerin çatılarında akbabalara ve doğal etkenlere karşı korumasız bir şekilde bırakırlar.<ref>{{İng}} [http://news.bbc.co.uk/2/shared/spl/hi/picture_gallery/05/middle_east_zoroastrians_in_iran/html/7.stm In pictures: Zoroastrians in Iran, BBC News] {{Webarşiv|url=https://web.archive.org/web/20071017141454/http://news.bbc.co.uk/2/shared/spl/hi/picture_gallery/05/middle_east_zoroastrians_in_iran/html/7.stm |datetarih=17 Ekim 2007 }}</ref>
 
Bu inancın tanrısı [[Ahura Mazda]]'dır.<ref>Kelimenin anlamı; ''en büyük bilge''dir</ref> Zerdüşt Espantaman, bu dinin peygamberidir.{{Kaynak belirt}}
=== Avesta ya da Zend Avesta ===
{{Ana madde|Avesta}}
Zerdüştlüğün kutsal metinlerinin derlendiği [[Avesta]] genellikle iki bölüme ayrılır. Birinci bölüm ''[[Vendidad]]'', ''[[Visperad]]'' ve ''[[Yasna]]''<nowiki>'</nowiki>yı içerir. ''Vendidad'', çeşitli dînî yasalar ve efsanevi hikâyelerden oluşur. ''Visperad'', kurban edilirken okunan duaları içerir. ''Yasna'' ise benzer dualar ve Avesta'da kullanılan genel dilden farklı bir lehçeyle yazılı beş [[gatalar|gata]] içerir. Avesta'nın ikinci bölümüne ''Khorda Avesta'' (Küçük Avesta) adı verilir ve tüm inananlar tarafından farklı elementlerin varolduğu belirli günlerde okunabilen kısa dualar içerir. Bu duaların beşine ''Gah'', 30'una ''Sirozah'', üçüne ''Afrigan'' ve altısına da ''Nyayish'' denir.<ref>{{İng}} [http://www.sacred-texts.com/zor/sbe04/sbe0404.htm The Formation of the Zend-Avesta, James Darmesteter, Oxford University Press, 1880] {{Webarşiv|url=https://web.archive.org/web/20070824110818/http://www.sacred-texts.com/zor/sbe04/sbe0404.htm |datetarih=24 Ağustos 2007 }}</ref>
 
== Zerdüştlerin yaşam tarzları ve prensipleri ==
 
== Temel ibadetler ==
Zerdüştiler [[ateş]]e tapmazlar, ancak ateşi yüceltirler onu [[kıble]] kabul ederek ateş önünde dua ederler.<ref name="auhf.ankara.edu.tr">{{Web kaynağı |url=http://auhf.ankara.edu.tr/dergiler/auhfd-arsiv/AUHF-1968-25-01-02/AUHF-1968-25-01-02-Can.pdf |başlık=Arşivlenmiş kopya |erişimtarihi=25 Haziran 2012 |arşivurl=https://web.archive.org/web/20120711065649/http://auhf.ankara.edu.tr/dergiler/auhfd-arsiv/AUHF-1968-25-01-02/AUHF-1968-25-01-02-Can.pdf |arşivtarihi=11 Temmuz 2012 |ölüurl=yes }}</ref> Ancak Zerdüştlükte asıl kıble Güneş'tir. Zerdüştiler dünyada bulunan [[element]]lerin saf olduğuna ve ateşin tanrının [[ışık|ışığı]] veya irfanı olduğuna inanırlar. Ateş [[Ateşgede]] denilen tapınaklarda yakılır ve ateşe üflemek öldürülmeyi gerektirecek kadar büyük bir günahtır.<ref name="auhf.ankara.edu.tr"/> Dini törenlere ya da ayinlere çok fazla önem vermeden, "iyi sözler, iyi düşünceler ve iyi hareketler" ilkelerine odaklanırlar. Zerdüştler günde birkaç sefer [[dua]] ederler.<ref>{{İng}} [http://www.bbc.co.uk/religion/religions/zoroastrian/worship/worship.shtml Zoroastrian worship, BBC] {{Webarşiv|url=https://web.archive.org/web/20070702113647/http://www.bbc.co.uk/religion/religions/zoroastrian/worship/worship.shtml |datetarih=2 Temmuz 2007 }}</ref>
Zerdüştler'in dînî törenlerinde ateşin önünde ayinler yapmalarının sebebi, ateşin karanlığı önlemesidir, zîrâ Zerdüşt inancına göre, kötülük karanlıkla özdeşleşmiştir.
 
== Kaynakça ==
{{Kaynakça}}
* {{İng}} [http://www.sacred-texts.com/zor/sbe04/sbe0404.htm/ Zend Avesta Formasyonu] {{Webarşiv|url=https://web.archive.org/web/20110704035103/http://sacred-texts.com/zor/sbe04/sbe0404.htm |datetarih=4 Temmuz 2011 }}
* {{İng}} [http://www.bbc.co.uk/religion/religions/zoroastrian/worship/worship.shtml/ Zerdust Ibadeti] {{Webarşiv|url=https://web.archive.org/web/20110715020904/http://www.bbc.co.uk/religion/religions/zoroastrian/worship/worship.shtml |datetarih=15 Temmuz 2011 }}
 
== Dış bağlantılar ==
{{Commons kategori|Zoroastrianism}}
* {{İng}} [http://www.avesta.org/ Zerdüştlük arşivleri] {{Webarşiv|url=https://web.archive.org/web/20070607053942/http://www.avesta.org/ |datetarih=7 Haziran 2007 }}
* {{İng}} [http://www.dunyadinleri.com/ www.dunyadinleri.com Dunyadinleri.Com Tüm dinlerin türkçe buluşma adresi] {{Webarşiv|url=https://web.archive.org/web/20200730092311/https://www.dunyadinleri.com/ |datetarih=30 Temmuz 2020 }}
* {{İng}} [http://www.zoroastrianism.com/ Zerdüştlük] {{Webarşiv|url=https://web.archive.org/web/20070826222833/http://www.zoroastrianism.com/ |datetarih=26 Ağustos 2007 }}
* {{İng}} [http://www.sacred-texts.com/zor/ Zerdüştlük kutsal metinleri] {{Webarşiv|url=https://web.archive.org/web/20070922035942/http://www.sacred-texts.com/zor/ |datetarih=22 Eylül 2007 }}
* [https://archive.today/20130429075904/http://tr.qantara.de/wcsite.php?wc_c=15051 İran'da Zerdüştiler: Gittikçe küçülen bir cemaat...]
 
923.526

değişiklik