"Abdullah Öcalan" sayfasının sürümleri arasındaki fark

k
k (→‎İlk yılları: ek bilgi)
k (→‎Suriye'den sınırdışı edilmesi: bir takım ek bilgiler)
[[Dosya:Cypruspassportofocalan.jpg|175px|küçükresim|Abdullah Öcalan Kenya'ya Lazaros Mavros adına düzenlenmiş [[Kıbrıs Cumhuriyeti]] diplomatik pasaportu ile giriş yapmıştı.<ref name="hrnet"/><ref name="byegm"/><ref name="ozakn">Abdullah Öcalan Neden verildi, Nasıl Yakalandı, Nasıl Olacak, Tuncay Özkan, Alfa, ISBN 975-297-648-4, 2005</ref>]]
 
Eylül 1998'de Türkiye, [[Milli Güvenlik Kurulu]] toplantısında [[Suriye]]'yi, Öcalan'ı sınırdışı etmeye zorlama kararı alındı. 16 Eylül'de [[Türk Kara Kuvvetleri|Kara Kuvvetleri Komutanı]] [[Atilla Ateş]], sınır yakınlarında Suriye'ye yönelik bir açıklama yaptı. Meclis açılışında konuşan [[Türkiye cumhurbaşkanı|Cumhurbaşkanı]] [[Süleyman Demirel]] de "Suriye'nin teröre destek vermeye devam etmesi halinde karşılık verileceğini" söyledi. Bu uyarı, Türk askerlerinin Suriye sınıra yakın bölgelerde konuşlandırılması ile desteklendi. 3 Ekim'de [[Mısır devlet başkanları listesi|Mısır Devlet Başkanı]] [[Hüsnü Mübarek]] Ankara'ya gelerek arabuluculuk temasları yaptı, ancak hükûmet Öcalan'ın sınırdışı edilmesi konusunda kararlılığını yineledi. Baskıya dayanamayan Suriye hükûmeti önce sınıra yakın PKK kamplarını kapattı, ardından Öcalan'ı ülkeden sınırdışı etti. {{sfn|Mango|2005|p=43-44}}<ref>{{dergi kaynağı |son=Kuyaş |ilk=Ahmet |tarih=Ağustos 2012 |başlık=Türkiye-Suriye: 80 yıllık tehlikeli ilişki |dergi=[[NTV Tarih]] |sayı=43 |sayfalar=81-83 |isbn=9771308787801}}</ref> Öcalan'ın Suriye'den sınırdışı edilmesini protesto etmek amacıyla 9 Ekim ve 12 Aralık 1998 tarihleri arasında, Türkiye genelinde 44 PKK hükümlüsü kendini yakmış, bunların 11'i hayatını kaybetmiştir. Türkiye dışında ise 16 kişi kendisini protesto amacıyla yakmıştır.<ref>{{Kitap kaynağı|url=|başlık=Son Diktatör|erişimtarihi=17 Eylül 2020|yazarlar=Aytekin Yılmaz|tarih=2020|dil=|sayfa=231|sayfalar=|çalışma=|yayıncı=Vadi Kültür Sanat ve Yayıncılık|isbn=9786055830373}}</ref><ref>{{Haber kaynağı|url=https://www.hurriyet.com.tr/gundem/9-pkkli-kendini-yakti-5i-oldu-39044353|başlık=9 PKK'lı kendini yaktı, 5'i öldü|erişimtarihi=17 Eylül 2020|tarih=24 Ekim 1998|çalışma=Son 10 gün içinde çeşitli cezaevlerinde PKK'lı 9 tutuklu ve hükümlü, Türkiye'nin baskısıyla Suriye'den çıkarılan liderleri Abdullah Öcalan'a destek amacıyla kendilerini yaktı, bunlardan 5'i öldü.|yayıncı=Hürriyet|ad=|soyadı=}}</ref>
 
9 Ekim 1998'de Suriye'ye ait bir uçak, Öcalan ve PKK'nın Yunanistan temsilcisi Ayfer Kaya'yı Yunanistan'a götürdü.{{sfn|Mango|2005|p=44}}<ref name="milliyet">{{haber kaynağı |soyadı1=Tahincioğlu |ad1=Gökçer |başlık=Kenya’dan İmralı’ya 14 yılın öyküsü |url=http://www.milliyet.com.tr/gundem/kenya-dan-imrali-ya-14-yilin-oykusu-1669010 |erişimtarihi=15 Şubat 2013 |yayıncı=Milliyet.com.tr |tarih=18 Ocak 2020}}</ref><ref group="not">Andrew Mango uçağın önce Kıbrıs'a indiğini, ardından Yunanistan'a devam ettiğini belirtmektedir.</ref> İltica talebi kabul edilmeyen ve ülkeyi üç saat içinde terk etmesi söylenen Öcalan, özel jetle [[Moskova]]'ya geçti. Öcalan'ın 4 Kasım'da Rusya'ya yaptığı iltica talebi Rusya Parlamentosu'nun alt kanadı Duma tarafından kabul edildi,{{sfn|Mango|2005|p=44}} ancak Rusya hükûmeti Öcalan'ın ülkeden ayrılmasını istedi.<ref name="milliyet"/> 12 Kasım'da İtalyan [[Komünist Yeniden Kuruluş Partisi]]'nin bir üyesi Moskova'ya gelerek Öcalan'la buluştu ve onu [[Roma]]'ya götürdü, Roma'ya sahte pasaportla varan Öcalan tutuklandı. Bu sırada, [[İnsan Hakları İzleme Örgütü]] dönemin [[İtalya başbakanı|İtalya Başbakanı]] [[Massimo D'Alema]]'ya bir mektup gönderdi; bu mektupta, 14 yıllık Türkiye-PKK çatışması sırasında yaptığı suistimal ve istismarlar nedeniyle Öcalan hakkında İtalyan mahkemelerince kovuşturma açılması istendi.<ref name=":22"/> Türkiye de Öcalan'ın iadesini istedi, ancak İtalya kabul etmedi. İtalyan hükûmeti, Öcalan'ı [[Almanya]]'ya göndermek için çaba sarf etti, bu esnada PKK [[Batı Avrupa]]'da şiddet içeren eylemler düzenliyor, Türkiye'de ise İtalyan ürün ve hizmetlerine karşı gayriresmî bir boykot gerçekleşiyordu. Bu şartlar altında Almanya Öcalan'ı İtalya'dan istemeyerek sorunun dışında kalmayı tercih etti. Bu esnada İtalyan mahkemeleri Öcalan'ı serbest bırakmış, Öcalan Roma dışında bir villaya yerleşmişti. İnsan Hakları İzleme Örgütü'nün Avrupa ve Orta Asya direktörü Holly Cartner, İtalya'nın Öcalan'ı serbest bırakmasının <nowiki>''</nowiki>şok edici bir haksızlık<nowiki>''</nowiki> olduğunu söylemiş; Öcalan'ın derhal <nowiki>''</nowiki>İtalya'da veya özgür ve adil yargılanabileceğinden emin olunabileciği başka bir ülkede, masum sivillerin ahlaksızca öldürülmesinden sorumlu tutulup" yargılanması gerektiğini ifade etmiştir.<ref name=":22"/> Bu esnada [[Yunanistan]] hükûmetinden bir grup, Öcalan'ı [[Afrika]]'da bir yere gönderme konusunda girişim başlattı.{{sfn|Mango|2005|p=44}}
31 Ocak 1999'da Öcalan bir kez daha uçakla Yunanistan'a geçti. Buradan, Savvas Kalenteridis adındaki Yunan Ulusal İstihbarat Teşkilatı (EYP) mensubunun refakatiyle 2 Şubat 1999'da [[Nairobi]]'ye götürüldü ve Yunanistan'ın [[Kenya]] Büyükelçiliğine geçici olarak yerleştirildi.<ref name=":0" /> Buradayken Yunanistan'a siyasi sığınma talebinde bulunsa da bu talebine bir cevap alamadı.<ref name=":1" /> Bu sırada, dönemin EYP başkanı Haralambos Stavrakakis, Kalenteridis'i arayıp Öcalan'ı büyükelçilikten kovmasını istedi.<ref name=":0" /> Fakat, Kalenteridis kendine verilen bu emri reddetmiştir.<ref name=":0" /> Stavrakakis, Kalenteridis'i birkaç kez daha aramış, gerekirse Öcalan'ı zorla büyükelçilikten çıkarmasını talep etti.<ref name=":0" /> Bunu kabul etmeyen Kalenteridis'i, bir süre sonra başka bir yetkili arayarak "odada üç Yunan bakan ile beraber olduğunu, Öcalan'ı derhal büyükelçilikten çıkarmasını, aksi takdirde üç bakan dahil kendisinin kariyerinin de tehlikede olduğunu" ifade etti.<ref name=":0" /> Kalenteridis'ten yine olumsuz yanıt gelmesinin ardından 4 EYP mensubu 14 Şubat 1999'da Kenya'ya yollandı.<ref name=":0" /> Ertesi gün Yunan büyükelçi Öcalan'a, seçtiği bir konuma gitmekte serbest olduğunu ve [[Hollanda]]'nın onu kabul etmeye hazır olduğunu söyledi.<ref name=":1" /> Öcalan, 15 Şubat 1999'da siyasi sığınma talebinde bulunduğu Hollanda'ya gitmek üzere Lazaros Mavros adına düzenlenmiş bir [[Kıbrıs Cumhuriyeti]] pasaportuyla<ref name="hrnet">{{Web kaynağı | url = http://www.hri.org/news/cyprus/cna/1999/99-02-19_1.cna.html | başlık = Cyprus News Agency: News in English (PM), 99-02-19 | erişimtarihi = 25 Ekim 2009 | yayımcı = Hellenic Resources Network | yardımcıyazarlar = |dil=İngilizce | arşivurl = https://web.archive.org/web/20150402103939/http://www.hri.org/news/cyprus/cna/1999/99-02-19_1.cna.html | arşivtarihi = 2 Nisan 2015 | ölüurl = no }}</ref><ref name="byegm">{{Web kaynağı | url = http://www.byegm.gov.tr/yayinlarimiz/ANADOLUNUNSESI/151/AND5.htm | arşivurl = https://web.archive.org/web/20031015052656/http://www.byegm.gov.tr/yayinlarimiz/ANADOLUNUNSESI/151/AND5.htm | başlık = Yunanistan'ın terör örgütü PKK'ye verdiği açık destek | erişimtarihi = 8 Mart 2015 | arşivtarihi = 15 Ekim 2003 | yayımcı = T.C. Başbakanlık Basın Yayın ve Enformasyon Genel Müdürlüğü | ölüurl = yes }}</ref> Kenyalı yetkililerin gözetiminde büyükelçilikten ayrılıp Nairobi Havalimanı'na götürüldü.<ref name=":0" /><ref name=":1" /> Havalimanına vardığında Türkiye'den iş adamı [[Cavit Çağlar]]'a ait özel uçakla gelen [[Engin Alan]]'ın komutasındaki [[Özel Kuvvetler Komutanlığı|özel kuvvetler]] tarafından derdest edilerek<ref>{{Web kaynağı |url=http://www.belgenet.com/dava/dava02.html |başlık=Ankara Devlet Güvenlik Mahkemesi HZ.NO:1997/514-ESAS NO:1999/98-İDDİANAME NO:1999/78 I. Bölüm |erişimtarihi=3 Nisan 2012 |arşivurl=https://web.archive.org/web/20120403113301/http://www.belgenet.com/dava/dava02.html |arşivtarihi=3 Nisan 2012 |ölüurl=no }}</ref> Türkiye'ye götürüldü.{{sfn|Mango|2005|p=45}}<ref name="AA-60saniye"/><ref>[http://www.gazetevatan.com/-o-ankara-ya-ben-imrali-ya--demistim-357271-gundem/ ‘O Ankara’ya ben İmralı’ya’ demiştim]</ref><ref>[http://webarsiv.hurriyet.com.tr/1999/06/06/121803.asp Hürriyet, Yüzümüzü ağartan gizli kahramanlar, 6 Haziran 1999]</ref> [[İstanbul Atatürk Havalimanı]]'nda yakıt ikmali yapılan uçak, ardından [[Bandırma]]'daki askeri üsse uçtu.<ref name="AA-60saniye">{{haber kaynağı |soyadı1=Akan |ad1=Ali Kemal |başlık='Terörist başı 60 saniyede paketlendi' |url=https://www.aa.com.tr/tr/turkiye/terorist-basi-60-saniyede-paketlendi/1063874 |erişimtarihi=18 Eylül 2019 |ajans=Anadolu Ajansı |yayıncı=Anadolu Ajansı |tarih=15 Şubat 2018}}</ref> Buradan Bursa açıklarındaki [[Türk Deniz Kuvvetleri|Deniz Kuvvetleri]]'ne ait bir hücumbota getirildi ve İmralı'daki özel hapishaneye konuldu. Uçaktaki bir Devlet görevlisi kendisini "Abdullah Öcalan, memlekete hoş geldin" sözleriyle karşıladı.<ref>{{Web kaynağı |url=https://www.sozcu.com.tr/2016/gundem/turkiyenin-kaderini-etkileyen-olaylardaki-kilit-isim-cavit-caglar-1345714/|başlık=Türkiye’nin kaderini etkileyen olaylardaki kilit isim: Cavit Çağlar|yazar=Zeynep Gürcanlı|yayıncı=[[Sözcü (gazete)|Sözcü]]|erişimtarihi=9 Ağustos 2016|arşivurl=https://web.archive.org/web/20161227024457/https://www.sozcu.com.tr/2016/gundem/turkiyenin-kaderini-etkileyen-olaylardaki-kilit-isim-cavit-caglar-1345714/ |arşivtarihi=17 Aralık 2016 |ölüurl=no }}</ref> Öcalan'ın bu söze karşılık olarak ilk sözleri "Ben ülkemi severim. Annem de Türk'tü. Bir hizmet imkânım olursa yaparım. Onun dışında bana bir şey söylemeyin. Hizmet gerekirse yaparım. Türkiye'ye dönünce hizmet edeceğim. Fırsat verirseniz, hizmet ederim." şeklinde olmuştu.<ref name=Haber7 /><ref>{{Web kaynağı |url=http://www.haber10.com/diger/aponun_ucaktaki_sorgusunda_ilk_sozleri-137604 |başlık=Arşivlenmiş kopya |erişimtarihi=16 Nisan 2020 |arşivurl=https://web.archive.org/web/20170827173505/http://www.haber10.com/diger/aponun_ucaktaki_sorgusunda_ilk_sozleri-137604 |arşivtarihi=27 Ağustos 2017 |ölüurl=yes }}</ref><ref>https://www.youtube.com/watch?v=YBBmvB4z-cU</ref>
 
Bu olay sonrası üç kabine üyesi Yunan bakan ve Stavrakakis istifa etti.<ref name=":0" /> Verdiği röportajda, Öcalan yakalandıktan sonra ağladığını ifade eden Kalenteridis de bir yıl sonra EYP'den ayrıldı.<ref name=":0" /><ref>{{Web kaynağı | url = https://infognomonpolitics.gr/2013/05/with-abdullah-ocalan-from-athens-to/ | başlık = With Abdullah Ocalan From Athens to Nairobi | erişimtarihi = 22 Mayıs 2020 | yazarlar = Noreldin Waisy | tarih = 7 Mayıs 2013 | çalışma = | yayıncı = INFO GNOMON Politics | arşivurl = https://web.archive.org/web/20200523142928/https://infognomonpolitics.gr/2013/05/with-abdullah-ocalan-from-athens-to/ | arşivtarihi = 23 Mayıs 2020}}</ref> Yunan büyükelçinin olaylardaki rolüne atıfta bulunan Kenya, büyükelçinin güvenilirliği konusunda ciddi çekinceleri olduğunu ve geri çağrılmasını talep etti.<ref name=":1" /> Ayrıca Kenya dışişleri bakanı, Kenyalı makamların, Öcalan'ın Türk güvenlik güçlerince yakalanmasında hiçbir rol oynamadığını ve uçağın varış noktası hakkında bir bilgilerinin olmadığını belirtti.<ref name=":1" /> Bununla beraber, Öcalan'ın yakalanmasından Yunanistan'ı sorumlu tutan PKK sempatizanları, Avrupa'da bulunan bazı Yunan elçiliklerine saldırmış, elçilik çalışanlarını rehin almıştır.<ref>{{Haber kaynağı|url=https://www.hurriyet.com.tr/gundem/yunan-pkk-savasi-39063625|başlık=Yunan-PKK savaşı|erişimtarihi=17 Eylül 2020|tarih=17 Şubat 1999|çalışma=Apo'nun yakalanması üzerine çılgına dönen PKK'lılar Avrupa'daki Yunan elçiliklerine karşı saldırıya geçti. Çok sayıda elçilik işgal edildi ve rehineler alındı. Bunun üzerine Yunanistan eylemlerin derhal kesilmesi için PKK'ya ültimatom verdi ve misilleme olarak 30 militanı tutukladı.|yayıncı=Hürriyet|ad=|soyadı=}}</ref>
 
== Yargılanması ==
3.274

değişiklik