"Millî Birlik Komitesi" sayfasının sürümleri arasındaki fark

k
ek bilgi ve kaynak ekleme
k (→‎Tarihçe: buyrun kaynak)
k (ek bilgi ve kaynak ekleme)
|harita açıklaması =
}}
'''Millî Birlik Komitesi''', 27 Mayıs 1960 tarihinde [[Demokrat Parti (1946)|Demokrat Parti]] hükûmetini [[27 Mayıs Darbesi|askeri darbe]] ile devirerek siyasî iktidarı ele alan ve sonradan başına Orgeneral [[Cemal Gürsel]]'in getirildiği [[Türk Silahlı Kuvvetleri]]'ne mensup 38 kişilik bir [[cunta]]dır.<ref name=":0">{{Kitap kaynağı|url=|başlık=Kısa Türkiye Tarihi|erişimtarihi=16 Eylül 2020|tarih=Ocak 2020|dil=|sayfa=|sayfalar=259-260|çalışma=Milli Birlik Komitesi ve Bazı Değerlendirmeler|yayıncı=Türkiye İş Bankası|isbn=9789944881722}}</ref>
 
== Tarihçe ==
38 kişilik komitenin üye sayısı 12 Eylül 1960 tarihinde, üyelerinden [[İrfan Baştuğ]]'un Ankara-İstanbul karayolunda trafik kazasında ölmesi sonrasında, 37 kişiye düştü. Orgeneral Cemal Gürsel'in onayıyla Korgeneral [[Cemal Madanoğlu]]'nun yürüttüğü bir tasfiye sonucu, demokratik yaşama geçişe karşı çıkarak ordunun yönetimde kalmasını savunan [[Alparslan Türkeş]] liderliğindeki 14 üyenin; yurt dışına "görevli" olarak gönderilmesi ile üye sayısı 23'e düştü.<ref name=":0" /> Tasfiye edilen bu gruba "[[ondörtler]]" denmektedir. Bu işlem için komite 13 Kasım 1960 tarihinde kendini feshetti ve 14 üyesini görevden alarak yeni bir komite halinde tekrar kuruldu. Görevden alınan üyeler dünyanın değişik yerlerinde iki yıllık mecburi hizmetle görevlendirilerek [[sürgün]]e gönderildiler. 6 Haziran 1961 tarihinde [[Cemal Madanoğlu]]'nun [[Silahlı Kuvvetler Birliği]]'nin yönetime ağırlığını koyması üzerine istifa ederek emekliye ayrılmasıyla üye sayısı 22'ye düştü.
 
Komite; çıkardığı ilk kanunla birlikte [[1924 Anayasası]]'nın birçok hükmünü değiştiren geçici bir anayasal süreç başlattı. Bu süreçle beraber yeni bir anayasa düzenlenmesine dair çalışmalar da başlamış oldu. Hazırlanan yeni [[Türkiye Cumhuriyeti Anayasası (1961)|anayasanın]] 9 Temmuz 1961 tarihinde kabulü ile, 15 Ekim 1961 tarihinde yapılan genel seçimlerden sonra seçilen milletvekilleri ile kurulan [[TBMM 12. dönem‎ milletvekilleri listesi|TBMM 12. Dönemi]], 25 Ekim 1961 tarihinde toplanarak askerî rejime ve dolayısıyla Millî Birlik Komitesi'ne son verdi. Komite üyeleri, yeni [[anayasa]] gereği kurulan [[Cumhuriyet Senatosu (Türkiye)|Cumhuriyet Senatosu]]'nun kayd-ı hayat şartıyla (yaşam boyu) tabii üyeleri oldular.
2.995

değişiklik