"Latince" sayfasının sürümleri arasındaki fark

değişiklik özeti yok
(Metin Enes Arslan (mesaj) tarafından yapılmış 1 değişiklik geri alındı: Yanlış bilgi girdisi. (TW))
Etiket: Geri al
'''Latince''', [[Hint-Avrupa dil ailesi]]nin [[İtalik diller|İtalik koluna]] ait ölü bir dildir. Latin alfabesinin kökeni [[Etrüsk alfabesi]] ile [[Yunan alfabesi]]ne dayanır.
 
Latince, [[Roma]]’nın da yer aldığı Orta İtalya'daki [[Latium]] bölgesinin dilidir. [[Roma Cumhuriyeti]]’nin yükselişe geçmesiyle İtalya’da, sonradasonra da batı Roma İmparatorluğu'nda hâkim dil haline geldi. Latinceden İngilizceye geçen çok sayıda kelime bulunur. Özellikle teoloji, bilim, tıp ve hukuk alan alanlarındaki birçok terimin kökeni Latinceye (ve Grekçeye) dayanır.
 
Latincenin günümüze ulaşan en eski örneği, MÖ 7. yüzyıla tarihlenen bir toka üzerine Yunan alfabesi ile yazılmış 4 harflik bir metindir.
 
== Ses bilgisi ==
Latincede bulunan seslerin telaffuzu konusunda elimize ulaşmış herhangi bir veri bulunmamaktadır. Telaffuz konusunda edindiğimiz bilgiler ise ancak rekonstrüksiyon yöntemiyle elde edilir. Rekonstrüksiyon yönteminin yararlandığı kaynaklar ise antik yazarların telaffuzları, antik etimoloji eserleri , yazım hataları ve diğer dillerdeki Latince kökenli sözcüklerin telaffuzlarıdır.
 
'''<big>Ünsüzler</big>'''
|
|}
Klasik Latincede ⟨U⟩ sesi ünlü bir sesi karşılamak için kullanılmak istense bile ⟨V⟩ şeklinde yazılır. ⟨Y⟩ ise alıntı Yunanca sözcüklerdeki ipsilon sesini karşılar. Fakat bu ses, bazen i bazen u şeklinde telaffuz edilir. Ayrıca bu ses yanlışlıkla benzer anlamlara sahip Yunanca sözcüklerle karıştırılarak Latinceye özgü kelimelerde bile kullanılmıştır.
 
Klasik Latincede de uzun ünlü ve kısa ünlü ayrımı vardır. ⟨I⟩ sesi haricinde uzun ünlüler, üstlerine onların uzun bir şekilde sesletileceğini belirten ve yazıda < ´ > şeklinde gösterilen bir işaret alırlar. Uzun İ sesi ise kalın I şeklinde yazılmıştır. Modern metinlerde ise uzun ünlüler üzerlerine yazıda uzun bir çizgi şeklinde gösterilen uzatma işareti alırlar: ⟨ā ē ī ō ū⟩. Kısa ünlüler ise çengelsi bir şekilde gösterilen kısaltma işareti alırlar: ⟨ă ĕ ĭ ŏ ŭ⟩
 
Kelime sonundaki ⟨m⟩ ve herhangi bir ünlü ses, ⟨s⟩ veya ⟨f⟩ sesinden önce yer alan ⟨n⟩ sesi ve bir ünlü ses, uzun ve genizsil(nazal) bir şekilde sesletilir.
'''<big>Çift ünlüler</big>'''
 
Klasik Latincede birkaç tane çiftünlülü ses bulunur. Bu sesler arasında en yaygını ⟨ae au⟩ sesleridir. ⟨oe⟩ sesine nadir rastlanır, ⟨ui eu ei ou⟩ sesleri ile çok nadir karşılaşılır. En azından bu durum Latinceye özgü kelimelerde görülür.
 
Eski Latincede çok daha fazla çiftses bulunmaktadır. Fakat bu seslerin çoğu Klasik Latincede uzun seslere dönüşmüştür. Eski Latincedeki ⟨ai⟩ ve ⟨āī⟩ Klasik Latincede ⟨ae⟩ olmuştur. Eski Latince ⟨oi⟩ ve ⟨ou⟩ Klasik Latincede birkaç sözcük dışında ⟨ū⟩ sesine dönüşmüştür. Bahsedilen ses değişimlerine aynı kökten gelen farklı sözcüklerde bile rastlanır.
 
Erken Eski Latincedeki ⟨ei⟩ sesi ise Klasik Latincede ⟨ī⟩ sesine evrilmiştir.
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|+Başlangıç seslerine göre sınıflandırma
'''<big>Fiiller</big>'''
 
Fiillerin çekimleri fiil çekimidir, düzenli fiiller 4 ana çekime girerler.
 
Fiiller şahıs, çokluk, zaman, çatı(etken, edilgen) ve kip(şart, dilek gibi) şeklinde çekimlenir.
118.581

değişiklik