"Kanser" sayfasının sürümleri arasındaki fark

Bilgi düzenlemesi ve kaynak eklemesi yapıldı
(Bilgi düzenlemesi ve kaynak eklemesi yapıldı)
# Sıklıkla, kanser potansiyeli taşıyan (hasarlı ya da az sayıda mutasyon içeren) hücreler çoğalarak kanser oluşturmadan önce vücudun bağışıklık sistemi tarafından hedeflenirler. Fakat bazı mutant hücreler immün sistemden kaçabilmektedir<ref>{{Dergi kaynağı|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6169832/|başlık=Roles of the immune system in cancer: from tumor initiation to metastatic progression|erişimtarihi=|tarih=|çalışma=|yayıncı=Genes & Development}}</ref>.
 
[[Bağışıklık sistemi]]nin etkinliğini bozan durumlar kanseri hazırlayıcı etmenler ''(predispozan)'' olarak bilinir. Bağışıklık sistemi tarafından yok edilmemiş olan bu hücreler kontrolsüz biçimde üreyerek bulundukları dokuyu işgal ederler. Sadece o dokuyla sınırlı kalmayıp komşu dokulara da yayılırlar (''invazyon''). Kan ve lenf dolaşımı yoluyla vücudun ilgisiz bölgelerine de taşınabilirler (''metastaz'').<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref name=":2" /><ref name=":3" />{{Ana madde|Tümör}}Bazı hastalıklarda görülen lezyonlar ya da iyi huylu tümörler zamanla kansere dönüşebilirler; bunlara "[[prekanseröz lezyon]]" denir.
 
== Cinsiyet ve Kanser ==
 
== Gizli kanser ==
Gizli kanser olgusu genellikle [[otopsi]]<nowiki/>lerde saptanan bir bulguyu niteler. Buna göre hastada bir makroskopik ve mikroskopik olarak bir kanser odağı belirlenir. Ancak tümör hücrelerinin oluşturduğu küçük kanser kolonisinin çevre dokulara invazyonu ve uzak organlara metastazı yoktur. Örneğin otopsilerde 60 yaşın üzerindeki erkeklerin yaklaşık %35’inde, 90 yaşın üzerindekilerin %80’inde gizli prostat kanseri bulunur. Benzer bulgulara metastazlarda da rastlanabilmektedir. Özellikle meme kanseri hastalarının başarılı tedavilerini izleyen 10-20 yıl sonrasında birkaç kanser hücresinin oluşturduğu metastatik koloni büyümeye başlayabilir.<ref name=":0" /><ref name=":3" />
 
== Kanserlerde ölüm nedenleri ==
Kanserin kendisi öldürücü değildir; hastalıkların çoğunda olduğu gibi, kanser<nowiki/> ölümleri de bu süreçte ortaya çıkan komplikasyonlara ba<nowiki/>ğlıdır:<ref name=":0" /><ref name=":3" />
 
* '''Enfeksiyon:''' Kanserli hastalardaki enfeksiyonların en önemli nedeni [[Kemoterapi|onkoterapi]]<nowiki/>yle oluşturulan kemik iliğinin baskılanması ve [[Nötrofil polimorflar|nötropeni]]<nowiki/>dird<nowiki/>ir. Ayrıca canlı etkenlerin önünü kesen doğal engellerin bozulması, hücresel ve sıvısal bağışıklık sistemlerinin sarsılması, [[Kemotaksi|kemotaksis]] ve [[fagositoz]]<nowiki/>un gerçekleşememesi gibi olumsuzluklarolumsuzlukl<nowiki/>ar enfeksiyon hastalığı riskini arttırır. Sağlıklı insanlarda hiçbir etkinliği olmayan saprofit nitelikte bir canlı etken kanserli hastalarda [[sepsis]]<nowiki/>lere yol açabilmektedir.
* '''Kanamalar:''' Özellikle akut [[lösemi]]<nowiki/>lerdeki ölümlerin önemli bir nedenidir.
* '''Kaşeksi:''' Proteinden yoksun beslenme, [[elektrolit]] yetersizliği, vb sonuçlar kalp, böbrek ve solunum sistemi yetmezliklerine yol açar.
* '''Tümör lizisi sendromu:''' Kemoterapi ve [[radyoterapi]]<nowiki/>ye çok duyarlı olan kanserlerdeki kitlesel tümör yıkımı sonrasında ortaya çıkan yoğun [[potasyum]]<nowiki/>un neden olduğu [[Aritmi|kardiyak aritmi]]<nowiki/>ler ve yoğun [[fosfor]] nedeniyle beliren [[Böbrek yetmezliği|renal yetmezlik]]<nowiki/>ler ölüme yol açabilmektedir. 
 
== Kanserlerin sistemik belirtiler ==
2.996

düzenleme