"Goranice" sayfasının sürümleri arasındaki fark

Yazım ve noktalama hataları düzeltildi.
(→‎Tarih: Yazım hatası düzeltildi)
Etiketler: Mobil değişiklik Mobil web değişikliği
(Yazım ve noktalama hataları düzeltildi.)
|iso3=hac
}}
'''Goranice''' veya '''Goranice Dilidili''', bir [[Batı İran dilleri|Kuzeybatı İran dilidir]]. Goranice, İran dillerindillerinin kuzeybatı grubundan olup Zaza-Gorani Dilleri alt grubunda yer alır.<ref>{{Web kaynağı |url=http://www.ling.ohio-state.edu/~odden/The%20Noun%20Phrase%20in%20Hawrami.pdf |başlık=Arşivlenmiş kopya |erişimtarihi=26 Ocak 2009 |arşivurl=https://web.archive.org/web/20100709124425/http://www.ling.ohio-state.edu/~odden/The%20Noun%20Phrase%20in%20Hawrami.pdf |arşivtarihi=9 Temmuz 2010 |ölüurl=yes }}</ref><ref>[https://www.ethnologue.com/subgroups/zaza-gorani]</ref>
 
== Tarih ==
[[İran]] - [[Irak]] sınırındaki [[Hawraman Dağları]]nda konuşulan bu dil, oldukça zengin bir geçmişe sahiptir. Şu an itibarıyla, çoğu Yarsani, olmak üzere yaklaşık 300.000 kişi bu dili konuşmaktadır.
 
Paris Üniversitesi Doğu Dilleri ve Uygarlıkları Ulusal Enstitüsü (Institut national des langues et civilisations orientales de l’Université de Paris) akademisyenlerinden dil bilimci Prof.Dr.Joyce Blau: "Muhtemelen Gorani ve Zazaca dillerinin mazisininmazisi Kürtçe'den daha eskidir. Kürtler; Zazalar ve Goranlar'ın çoğunu asimile ettiler fakat hepsini edemediler. Bugün Gorani'nin fazlasıyla Sorani'nin etkisinde olduğunu biliyoruz ve Goranların çoğu Sorani konuşuyor. Gorani,; İran‘ın Güney kesiminde, Kermanşah‘in Kuzeyindekuzeyinde konuşuluyor."<ref>{{Web kaynağı |url=http://dersimnews.com/kirmancki/zazaca-kurtceden-daha-eski-bir-dildir.html |başlık=Arşivlenmiş kopya |erişimtarihi=2 Şubat 2016 |arşivurl=https://web.archive.org/web/20160219201905/http://dersimnews.com/kirmancki/zazaca-kurtceden-daha-eski-bir-dildir.html |arşivtarihi=19 Şubat 2016 |ölüurl=yes }}</ref><ref>Blau, Joyce 1989: “Gurânî et zâzâ”. Compendium Linguarum Iranicarum. Rüdiger Schmitt (Hrsg.), s. 336-340. Wiesbaden.</ref>
 
BuGoranice, dil, dilbilimselbilimsel açıdan [[Kürtçe]] lehçesi olmayıp başlı başına dil olarak sınıflandırılmasına rağmen, bazı dil bilimciler tarafından Kürt lehçesi diye kabul edilir.<ref>Ludwig, P.: [http://www.iranica.com/newsite/articles/unicode/ot_grp14/ot_kurdlang_i_20081215.html HISTORY OF THE KURDISH LANGUAGE], Encyclopeadia Iranica (13. Mart 2009)</ref><ref>[http://www.muzafferorucoglu.net/deneme.asp?id=85]</ref><ref>[http://www.zazaki.de/zazakide/blau-zaza_ve_gorani_dilleri.htm]</ref>
 
== Lehçeler ==
Gorani lehceleri arasında şüphesiz en önemlisi kendi içinde iki kola ayrılan Hewramî´dir<ref>[http://www.rupking.com/Documents/Awroman_Mackenzie1966_Introduction.pdf MacKenzie, D. N.: The Dialect of Awroman(Hawraman-i Luhon)]</ref>. Hewramî, diğer Gorani lehçelerinde çokça farklı olup, sunni [[Kürtler|Kürt]] Spiritüalizminde önemli bir yere sahiptir. Goraninin diğer lehçeleri şunlardır<ref>Karl Hadank & Oskar Mann: Mundarten der Guran Berlin 1930.</ref>:
* ''Hewramanî Textî'': Hewramanın Irak'ta kalan kısmında konuşulur.
* ''Hewramanî Lûhonî'': Hewraman bölgesinin İran tarafında konuşulur.
* ''Şebeki'': [[Şabak]]larca Musul yakınlarında konuşulur.
* ''Bacelanî'': Xanekin ve [[Musul|Musul']]da kalan büyük Bacelan boyunun konuştuğu lehçedir
* ''Sarlî'': MusulunMusul'un kuzeyinde 15 köyde, kakai kürtlerinin kulandığı şivedir.
* ''Kendulayî'' (asıl Gorani): [[Yarsan]]ların kutsal dili olarak bilinen, Goran aşiretinin konuştuğu lehçedir.
* ''Şexanî'': eskidenEskiden [[Halepçe]] yöresinde konuşulan [[lehçe]]dir. İran-Irak Savaşında İran askerleri desteğinde ayaklanan ve Irak yönetimine ABD tarafından verilen zehirli gaz silahlarının gerek İran ve gerekse Irak tarafından kullanımının yaşandığı Halepçe olaylarından sonra bu yöredeki Goranlar [[Hewraman]] dağlarına sığınmışlardır.
 
== Kaynakça ==
549

değişiklik