"Aksak ritim" sayfasının sürümleri arasındaki fark

değişiklik özeti yok
'''Aksak ritim''' ya da '''aksak ölçü''', düzensiz veya eklemeli [[Ölçü işareti|ölçü işaretleri]]<nowiki/>ni tabir etmek için kullanılan bir terimdir. Başka bir deyişle aksak ritim terimi, Batı müziklerinde çok yaygın olan {{music|time|2|4}}, {{music|time|3|4}} ve {{music|time|4|4}} haricindeki tüm ritimleri tarif etmek için kullanılır.
 
Aksak ritimler, Türk, Bulgar, [[Yunan halk müziği|Yunan]] ve [[Balkan müziği|Balkan halk müzikleri]]nde de, ayrıca diğer Ortadoğu ve Hint halk müziği geleneklerinde görülebilir. "Aksayan, hafifçe topallayan" anlamına gelen<ref>[https://sozluk.gov.tr/?kelime=aksak "aksak"] - [[TDK]] Türkçe Sözlük</ref> "Aksak" sözcüğü Batılı [[Etnomüzikoloji|etnomüzikolog]]larca da kullanılan bir terimdir.<ref>{{Harvard citation no brackets|Brăiloiu|1951}}; {{Harvard citation no brackets|Fracile|2003}}; {{Harvard citation no brackets|Reinhard, Stokes, and Reinhard|2001}}</ref>
|[Bulg. ''Sedi donka'']
|}
 
== Klasik müzikte ==
 
 
 
[[Frédéric Chopin]]'in [[1 No.'lu Piyano Sonatı (Chopin)|1 No.'lu Piyano Sonatı]] (1828), {{music|time|5|4}}'lük ritmiyle solo piyano müziğinde müziğinde aksak ritimlerin en eski örneklerinden biridir. [[Anton Reicha]]'nın ''[[36 Füg (Reicha)|36 Füg]]'' eserindeki 20 No'lu Fügü (1803) de piyanoyla icra edilir ve {{music|time|5|8}}'lik ölçüdedir. [[Çaykovski]]'nin [[6. Senfoni (Çaykovski)|''Pathétique'' Senfonisi]]'nin ikinci hareketi (aşağıda), "aksak [[vals]]" olarak tabir edilmiştir,<ref>{{cite web|url=http://www.classicalnotes.net/classics/pathetique.html |title=Tchaikovsky's Symphony # 6 (''Pathetique''), Classical Classics, Peter Gutmann |publisher=Classical Notes |date= |accessdate=2012-04-20}}</ref> ve orkestra müziğinde {{music|time|5|4}}'lük ölçünün iyi bir örneğidir.
 
: <score vorbis="1" lang="lilypond">
\relative c {
\set Score.tempoHideNote = ##t \tempo 4 = 144
\set Staff.midiInstrument = #"cello"
\clef bass
\key d \major
\time 5/4
fis4\mf(^\markup { \bold { Allegro con grazia } }
g) \tuplet 3/2 { a8(\< g a } b4 cis)\!
d( b) cis2.\>
a4(\mf b) \tuplet 3/2 { cis8(\< b cis } d4 e)\!
\clef tenor
fis(\f d) e2. \break
g4( fis) \tuplet 3/2 { e8( fis e } d4 cis)
fis8-. [ r16 g( ] fis8) [ r16 eis( ] fis2.)
fis4( e) \tuplet 3/2 { d8( e d } cis4) b\upbow(\<^\markup { \italic gliss. }
[ b'8)\ff\> a( g) fis-. ] e-. [ es-.( d-. cis-. b-. bes-.) ]
a4\mf
}
</score>
 
20. yüzyıl klasik müziğinden örnekler arasında şunlar sayılabilir:
* [[Gustav Holst]]'ün ''The Planets''<nowiki>'</nowiki>inden "Mars, the Bringer of War" ve "Neptune, the Mystic" (ikisi de {{music|time|5|4}})
* [[Paul Hindemith]]'in ''[[Ludus Tonalis]]''<nowiki>'</nowiki>inden Sol akorunda "Fuga secunda" ({{music|time|5|8}})
* [[Igor Stravinsky]]'nin ''[[The Firebird]]''<nowiki>'</nowiki>ünün sonu ({{music|time|7|4}})
* [[Heitor Villa-Lobos]]'un ''[[Bachianas Brasileiras#Bachianas Brasileiras No. 9|Bachianas Brasileiras No. 9]]'' bestesindeki [[füg]] ({{music|time|11|8}})
* [[Lalo Schifrin]]'in ''[[Mission: Impossible (1966 dizisi)|Mission: Impossible]]'' dizisine yazdığı [[soundtrack]] ({{music|time|5|4}})
* [[Jerry Goldsmith]]'in ''[[Room 222]]'' dizisine yazdığı soundtrack ({{music|time|7|4}})
 
== Caz müzikte ==